विपण्यः। प्रतिभूति एवं विनिमय बोर्ड
सेबी बी. एस्. ई. स्टाक्-विकल्पेषु 6 वास्तविक-व्यापारात् कृत्रिम-एककेषु <ऐ. डि. 1> अन्विष्यति।
अयं आदेशः बिमला देवी किल्लायाः विरुद्धं एस्. ई. बी. ऐ. इत्यस्य न्यायनिर्णयनकार्यक्रमं सम्बोधयति, येन बाम्बे स्टाक्-एक्चेञ्ज् (बी. एस्. ई.) स्टाक्-आप्षन्स्-विपण्यां अस्वाभाविक-रिवर्सल्-ट्रेड्स्-द्वारा कथित-हेरफेरः कृतः, येन एप्रिल्-मासस्य मध्ये कृत्रिम-परिमाणं निर्मितम्।
अयं आदेशः बिमला देवी किल्लायाः विरुद्धं एस्. ई. बी. ऐ. इत्यस्य न्यायनिर्णयनकार्यक्रियां सम्बोधयति, येन बाम्बे स्टाक्-एक्चेञ्ज् (बी. एस्. ई.) स्टाक्-आप्षन्स्-विपण्यां अस्वाभाविक-रिवर्सल्-ट्रेड्स्-द्वारा कथित-हेरफेरः कृतः, येन एप्रिल् 2014 तः सेप्टेम्बर् 2015 पर्यन्तं कृत्रिम-परिमाणं निर्मितम्।
कः चिन्तितः अस्ति? बिमला देवी किला (पैनः ए. ई. एस्. पी. के. 3270जे)
एस्. ई. बी. ऐ. किं ज्ञातवान् अथवा आदेशं दत्तवान्?
- एस्. ई. बी. ऐ. इत्यनेन ज्ञातम् यत् सूचना-ग्रहीता 1 स्टाक्-आप्षन्स्-अनुबन्धे 6 वास्तविक-न-व्यापारान् निष्पादयत्, यस्य परिणामेन <ऐ. डि. 1> एककाणां कृत्रिम-परिमाणं जातम्।
- सेबी (प्रतिभूति-विपणि-सम्बद्धानां कपट-अनुचित-व्यापार-अभ्यासानां निषेधः) विनियमः, 2003 इत्यस्य विनियमः 3 (ए), (बी), (सी), (डी), 4 (1), 4 (2) (ए) इत्येतयोः उल्लङ्घनेन सूचना-ग्रहीता अभियुक्ता आसीत्।
- सूचना-ग्रहीता सूचितं सत्सु अपि सेबी-सेटलमेण्ट्-स्कीम् 2022 अथवा ऐ. एस्. ओ-सेटलमेण्ट्-स्कीम् 2024 इत्यस्य लाभं न प्राप्नोत्।
- नोटिसी शो-काज्-नोटीस् इत्यस्य उत्तरं दातुं वा 2023 जून् 22 दिनाङ्के, 2025 नवेम्बर् 6 दिनाङ्के च आयोजितेषु विचारणासु भागं ग्रहीतुं वा असफलः अभवत्।
- न्यायनिर्णायक-अधिकारिणः, प्रतिक्रियायाः अभावेण आरोपान् स्वीकृतवान् इति अनुमानयन्, एकपक्षीयरूपेण अग्रे गतः।
अपि च दस्तावेजे।
- अन्वेषणकाले बी. एस्. ई. इत्यस्य स्टाक्-आप्षन्-सेगमेण्ट्-मध्ये अस्वाभाविक-व्यापारान् सम्पादयितुं 14,720 संस्थाः संलग्नाः आसन् इति अन्वेषणात् ज्ञातम्।
- सर्वेषु संस्थासु कथित-वास्तविक-व्यापारानां कुलसङ्ख्या 2,91,744 आसीत्, यस्मिन् निर्दिष्टकाले बी. एस्. ई. स्टाक्-विकल्प-खण्डस्य सर्वाणि व्यापारानि 81.40% आसन्।
- अस्य प्रकरणस्य श्रवणम् डा. अनिता अनूपेन कृतम्, या 3 एप्रिल् 2025 दिनाङ्कस्य आदेशस्य माध्यमेन न्यायनिर्णायक-अधिकारिणा नियुक्ता आसीत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतीय-प्रतिभूति-विनिमय-बोर्ड (सेबी)-प्रवर्तन-आदेशः
विनियामक-आदेशः संदर्भ-आदेशः/ए. के./आर. के./<ऐ. डि. 1> · 13 एप्रिल् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।