संसदः। भारतस्य संसदः
यदि प्रापकः विदेशीयः वा ऐ. पि. परमाणुशक्त्या सम्बद्धाः न भवन्ति तर्हि सर्वकारः ऐ. पि. उपाधिं धारयितुं शक्नोति।
एतत् विधेयकं सर्वकारेण वित्तपोषितेन संशोधनेन निर्मितस्य बौद्धिक-सम्पत्त्याः (ऐ. पि.) संरक्षणस्य उपयोगस्य च नियमान् स्थापयति।
एतत् आवश्यकं भवति यत् एतादृशाः निधयः प्रापकाः ऐ. पि. इत्यस्य प्रकटीकरणं करिष्यन्ति, विशिष्टसमितेः माध्यमेन तस्य प्रबन्धनं करिष्यन्ति, निर्मातृभिः सह आयं पङ्क्तिं करिष्यन्ति, तथा च सर्वकारस्य कृते कतिपयान् अधिकारान् धारयन्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? अनुसंधान और विकास के लिए सरकारी अनुदान के'प्राप्तकर्ताओं'पर कानून लागू होता है, जिसमें विश्वविद्यालय, उच्च शिक्षा संस्थान, संसद अधिनियम द्वारा स्थापित संगठन, और सोसायटी पंजीकरण अधिनियम, 1860 के तहत पंजीकृत गैर-लाभकारी वैज्ञानिक या शैक्षिक संगठन शामिल हैं। यह'बौद्धिक संपदा निर्माताओं'(कर्मचारी या संलग्न व्यक्ति) के लिए भी लागू होता है जो आईपी और केंद्र सरकार का निर्माण करते हैं।
विधेयकं किं करोति?
- अनुसंधान और विकास के लिए कोई अनुदान प्राप्त करने से पहले प्राप्तकर्ता सरकार के साथ समझौता करना चाहिए।
- प्रापकाः सार्वजनिक-वित्तपोषित-ऐ. पि. इतीदं तस्य अस्तित्वस्य 60 दिनानि यावत् सर्वकाराय अवश्यं प्रकटयन्तु।
- प्रापकाः'निर्दिष्टेषु देशेषु'ऐ. पि. उपाधिं धारयितुं शक्नुवन्ति यदि ते प्रकटीकरणस्य 90 दिनानि यावत् सर्वकाराय सूचितवन्तः; अन्यथा स्वामित्वं सर्वकारे निहितं भवति।
- प्राप्तकर्तारः निधिं प्राप्य 180 दिनानि यावत् बौद्धिक-सम्पत्ति-व्यवस्थापन-समितिं निर्मातुम् अर्हन्ति।
- प्रापकाः न्यूनातिन्यूनं 30 प्रतिशतं शुद्ध-आयं/रायल्टी ऐ. पि. निर्मात्रा सह, शेषस्य 30 प्रतिशतं प्रबन्धन-समिति-निध्या सह, शेषं च अधिक-संशोधनार्थं रक्षितुं शक्नुवन्ति।
- प्रापकाः सर्वकारस्य पूर्व-लिखित-अनुमतेः विना ऐ. पि. अधिकारान् नियोजयितुं न शक्नुवन्ति (यदि 45 दिनेषु निर्णयः नास्ति तर्हि स्वीकृतः इति मन्यते)।
- भारते ऐ. पि. इत्यस्य उपयोगस्य वा विक्रयणस्य वा विशेष-अधिकारः यावत् उत्पादः भारते पर्याप्तरूपेण निर्मितः न भवति तावत् न दीयते।
- प्राप्तकर्तृणां लेखानां लेखापरीक्षणं भारतस्य नियंत्रक-महालेखा परीक्षक-द्वारा अवश्यं करणीयम्।
- अधिनियमात् उद्भूताः विवादाः मध्यस्थता और सुलह अधिनियम, 1996 इत्यस्य अन्तर्गतं परिष्कृताः भवितुम् अर्हन्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- यदि प्राप्तकर्ता भारते न अस्ति, विदेशीयसर्वकारस्य नियन्त्रणे अस्ति, अथवा ऐ. पि. परमाणु-ऊर्जया वा राष्ट्रिय-सुरक्षया वा सम्बद्धः अस्ति तर्हि सर्वकारः उपाधि-धारणं निराकर्तुं शक्नोति।
- सर्वकारः अन्ताराष्ट्रिय-सन्धिषु दायित्वान् पूरयितुं कस्यापि सार्वजनिक-वित्तपोषित-ऐ. पि. इत्यस्य अभ्यासं कर्तुं वा नियोजयितुं वा अधिकारं धारयति।
- यावत् निर्दिष्टेषु देशेषु रक्षणार्थं आवेदनं न भवति तावत् प्राप्तकर्तारः सार्वजनिकरूपेण ऐ. पि. इत्यस्य प्रकटीकरणात् वा प्रकाशनं वा निषेधिताः सन्ति।
अधुना एतत् विधेयकं कुत्र अस्ति? अपसारितम्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा)
विधेयकः/विधिः · सन्दर्भः LXVI · 15 डिसेम्बर् 2008
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।