विधेयकेन मिथ्या-एस्. सी./एस्. टी.-दावानां कृते आपराधिक-अपराधः भवति, ₹50,000 यावत् जरिमाना अथवा 3 वर्षपर्यन्तं कारावासः भवति।
अस्य विधेयकस्य उद्देश्यं सर्वेषु संस्थासु अनुसूचितजातिः (एस्. सि.) अनुसूचित-जनजातिः (एस्. टि.) सदस्यानां कृते नागरिकसेवानां नियुक्तयः, पदानि च आरक्षणम् इति अस्ति। एतत् आरक्षण-रिक्तस्थानानि, आयु-शिथिलतां, नियुक्ति-पदोन्नतेः च समये एतेषां समूहानां कृते विशिष्ट-रक्षणं च अनिवार्यं कृत्वा निष्पक्ष-प्रतिनिधित्वं सुनिश्चितुं प्रयतते।
अयं विधिः केन्द्रसर्वकारस्य स्वामित्वस्य, स्थापितस्य, नियन्त्रितस्य, प्रबन्धनस्य, वित्तपोषणस्य च प्रत्येकस्मिन् संस्थायाः कृते प्रयुज्यते। अस्मिन् मन्त्रालयाः, सार्वजनिकक्षेत्रस्य उपक्रमाः, वैधानिक-प्राधिकारिनः, 51 प्रतिशततः अधिकस्य सर्वकारीय-पूँजीयुक्ताः निगमाः, विश्वविद्यालयाः, महाविद्यालयाः, विद्यालयाः, उद्योगाः, व्यापारः, व्यवसायः, सर्वकारीय-संस्थाः, भारतस्य सञ्चित-कोषात् साहाय्यं प्राप्ताः स्वायत्त-संस्थाः च अन्तर्भवन्ति।
- एस्. सि. तथा एस्. टि. सदस्यानां कृते प्रत्यक्ष-भर्ती-पदोन्नती-कृते पदानां विहित-प्रतिशतस्य आरक्षणम् अनिवार्यं करोति।
- 45 दिवसात् न्यूनकालस्य नियुक्तेः कृते, आपत्कालीन-साहाय्यकार्यस्य कृते, राष्ट्रिय-महत्त्वपूर्णेषु संस्थासु केषुचित् उच्च-स्तरीय-वैज्ञानिक-तकनीकी-पदानां कृते च आरक्षणं न भवेत्।
- एस्. सि. तथा एस्. टि. सदस्यानां प्रत्यक्षनियुक्तेः पदोन्नतेः च कृते अधिकतम-वयोसीमायां पञ्चवर्षस्य शिथिलता प्रदत्ता।
- एस्. सी. तथा एस्. टी. अभ्यर्थिनां कृते परीक्षा-आवेदन-शुल्कं च न्यूनीकर्तुं अनुमन्यते।
- यदि पर्याप्तं अर्हतः एस्. सी./एस्. टी.-अभ्यर्थिनः न उपलभ्यन्ते तर्हि उपयुक्तता-मानकेषु अनुभव-आवश्यकतासु च शिथिलतां दीयते।
- अनुपालनस्य निरीक्षणार्थं अभिलेखानां निरीक्षणार्थं च सम्पर्क-अधिकारिणः नियुक्तः इति प्रत्येकस्य संस्थायाः आवश्यकता अस्ति।
- नियोक्तृ-अधिकारिणः अभिलेखनानि निर्वहन्ति तथा च एस्. सि./एस्. टि. नियुक्तेः वार्षिकानि विवरणानि समर्पयन्ति इति आदेशः।
- आरक्षित-रिक्तस्थानानि केवलं सम्बन्धितस्य एस्. सी. अथवा एस्. टी. वर्गस्य सदस्यैः एव पूरितानि भवेयुः इति निर्धारयति।
- एस्. सी./एस्. टी. सदस्यानां प्रतिनिधित्वं तेषां आरक्षित-प्रतिशतात् न्यूनं कर्तुं पदानां उन्मूलनम् निषेधयति।
प्रलेखात् ए. ऐ. इत्यनेन लिखितं, तस्य विरुद्धं परीक्षितं च। अधः मूलम् आधिकारिकम् अस्ति।
मूललेखः
दस्तावेज विवरण
| आधिकारिकं नाम | अनुसूचितजाति और अनुसूचित जनजाति (पद और सेवाओं में आरक्षण) विधेयक, 2008 |
| स्रोत-शरीरम् | भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा) |
| सन्दर्भसङ्ख्या | LXXIV |
| स्थितिः। | बन्धितः। (बिल्) |
| वर्षः | 2008 |
| समाप्तितिथिः | — |
| दस्ताबेजः | 2 |