संसदः। भारतस्य संसदः
2006 अधिनियमः 2007 तः न तु 2008 तः प्रभावितः इति विधेयकम् स्पष्टयति।
एतत् विधेयकं 2006 अधिनियमस्य संशोधनं करोति येन आरक्षण-आरक्षणस्य कार्यान्वयनस्य केन्द्रीय-शैक्षणिक-संस्थानां व्यावहारिक-कठिनाइनां निवारणं कर्तुं, विशेषतः अनुसूचित-जाति-विशेषाणां कृते विद्यमान-उच्च-आरक्षण-प्रतिशतस्य अनुमोदनेन तथा अनुसूचित-जाति-विशेषानां कृते अधिक-आरक्षण-प्रतिशतस्य अनुमोदनेन।
एतत् विधेयकं 2006 अधिनियमस्य संशोधनं कृत्वा केन्द्रीय-शैक्षणिक-संस्थानां आरक्षण-आरक्षण-कार्यान्वयनस्य व्यावहारिक-समस्यानां निवारणार्थं, विशेषतः अनुसूचित-जाति-अनुसूचित-जनजाति-जनानां कृते विद्यमान-उच्च-आरक्षण-प्रतिशतं कतिपयेषु क्षेत्रेषु स्थातुं अनुमतिं दत्त्वा, नूतन-स्थानानां निर्माणस्य समयसीमा विस्तृता च करोति।
कः चिन्तितः अस्ति? केन्द्र-सर्वकारेण, विशेषतः ईशान्य-राज्येषु स्थिताः, संविधानस्य षष्ठ-अनुसूच्यां अनुगुणं आदिवासी-क्षेत्राणि, तथा च बाबासाहेब्-भीमराव्-अम्बेड्कर्-विश्वविद्यालयः, लख्नौ-द्वारा स्थापितानि, अनुरक्षितानि, अथवा सहायिताः केन्द्रीय-शैक्षणिक-संस्थाः सन्ति।
विधेयकं किं करोति?
- अरुणाचलप्रदेशः, मणिपुरः, मेघालयः, मिजोराम्, नागालैण्ड्, सिक्किम्, त्रिपुरा, तथा च अस्साम्-राज्यस्य जनजातीयक्षेत्राणि इति'निर्दिष्टः पूर्वोत्तरप्रदेशः'इति व्याख्यायते।
- 'राज्य-आसनानि'इति राज्यस्य अर्ह-छात्राणां कृते, यत्र संस्था अस्ति, निर्दिष्टस्थानानि इति व्याख्यायते।
- षष्ठ-अनुसूच्याः अन्तर्गतं जनजातीयक्षेत्रेषु स्थितेषु संस्थासु एस्. सि., एस्. टि., ओ. बि. सि. इत्येतेभ्यः आरक्षण-नीतिः विनिर्दिष्टुं राज्यसर्वकारान् अनुमन्यते।
- यदि एस्. सी. तथा एस्. टी. आरक्षणं वैधानिकसीमाम् अतिक्रमयति, परन्तु कुलशक्तेः 50 प्रतिशतात् न्यूनं भवति, तर्हि ओ. बी. सी. आरक्षणं 50 प्रतिशतात् न्यूनतायां परिमितं भवति।
- यदि एस्. सी. तथा एस्. टी. आरक्षणं कुलशक्तेः 50 प्रतिशतं अतिक्रमयति तर्हि ओ. बी. सी. कृते स्थानानि न आरक्षितानि भवन्ति; एस्. सी./एस्. टी. आरक्षणं ईशान्येतरक्षेत्रेषु 50 प्रतिशतं यावत् न्यूनं भवति परन्तु निर्दिष्टे ईशान्यक्षेत्रे अपरिवर्तितं भवति।
- नूतन-राज्य-विशिष्ट-नियमानां अध्यधीनम्, सामान्य-आरक्षण-प्रावधानात् जनजातीय-क्षेत्रेषु (षष्ठ-अनुसूची) संस्थानां कृते मुक्तिः अपसारयति।
- उपलभ्यमानानां वा वस्तुतः पूरितानां वा आसनानां न्यूनस्य उपयोगाय अनिवार्य-आसन-वर्धनस्य गणनायां परिवर्तनं करोति।
- वार्षिक-अनुमत-शक्ति-वृद्धेः अधिकतम-अवधिः वर्षत्रयं तः वर्षत्रयं यावत् वर्धयति।
- 2007 तः 2008 पर्यन्तं कार्यान्वयनस्य प्रभावी-आरम्भ-वर्षम् परिवर्तयति।
अपि च दस्तावेजे।
- 2006 अधिनियमस्य कार्यान्वयनं 2007 वर्षात् न तु 2008 वर्षात् प्रभावितः इति स्पष्टीकृतम् अस्ति इति विधेयकं स्पष्टतया उल्लिखति।
- अयं विधेयकः जनजातीयक्षेत्रेषु (षष्ठ-अनुसूची) संस्थानां कृते आरक्षणस्य आवश्यकतायाः कृते पूर्ववर्ती-मुक्तिं निष्कासयति, तस्य स्थाने राज्य-निर्दिष्ट-नीति-व्यवस्थया प्रतिस्थापयति।
अधुना एतत् विधेयकं कुत्र अस्ति? विधिः अभवत् (अधिनियमः)
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा)
विधेयक/विधि · सन्दर्भः XLIII · 27 अप्रैल 2012
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।