संसदः। भारतस्य संसदः
संविधान-संशोधनेन पछातत्व-प्रमाण-विना एस्. सि./एस्. टि. पदोन्नति-आरक्षणम् अनुमन्यते।
एतत् विधेयकं संविधानस्य अनुच्छेदं 16 संशोधयति येन प्रत्येकस्मिन् प्रकरणे अनग्रस्तिः अथवा अपर्याप्तं प्रतिनिधित्वं निरूपयितुं न प्रयुज्य अनुसूचितजातिनां अनुसूचितजनजातीनां च पदोन्नत्यां आरक्षणं कर्तुं राज्यं अनुमन्यते।
एम्. नागराजस्य निर्णयस्य अनन्तरं न्यायालयैः निरस्तानां पदोन्नति-आरक्षणानां निश्चिततां पुनःस्थापयितुं अस्य उद्देशः अस्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? राज्यसर्वकारः, अनुसूचितजातिः, अनुसूचित-जनजातिः च राज्यसेवायां कार्यं कुर्वन्ति।
विधेयकं किं करोति?
- संविधानस्य अनुच्छेदस्य 16 खण्डस्य (4ए) प्रतिस्थापनम्।
- आरक्षणस्य पदोन्नतेः प्रयोजनार्थं अनुसूचितजातिः अनुसूचितजनजातीः च पश्चादभूताः इति मन्यन्ते।
- अनुसूचितजनजातीनां अनुसूचितजनजातीनां च कृते परिणामतः वरिष्ठता सहितं पदोन्नत्यां आरक्षणस्य प्रावधानं कर्तुं राज्यं अनुमन्यते।
- प्रत्येकस्य प्रकरणस्य कृते पश्चादपदता अथवा प्रतिनिधित्वस्य अपर्याप्तता इत्यादीनां'अनिवार्यकारणानि'प्रदर्शयितुं राज्यस्य आवश्यकतां निवारयति।
- 1995 तमस्य वर्षस्य जून्-मासस्य 17 दिनाङ्के अयं संशोधनः अमलीकरणम् अभवत् इति मन्यते।
अपि च दस्तावेजे।
- एतत् संविधान-संशोधन-विधेयकम् अस्ति।
- 1995 तमस्य वर्षस्य जून्-मासस्य 17 दिनाङ्कात् अस्य पूर्वव्यापीः प्रभावः अस्ति।
- एतत् सर्वोच्चन्यायालयस्य निर्णयानां (एम्. नागराज्), उच्चन्यायालयस्य निर्णयानां च प्रतिक्रियां करोति, ये राजस्थान-उत्तरप्रदेश-इत्यादिषु राज्येषु पदोन्नति-आरक्षण-कानूनान् निरस्तवन्तः।
अधुना एतत् विधेयकं कुत्र अस्ति? समाप्तः।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा)
विधेयक/विधि · सन्दर्भः XLVIII · 5 सेप्टेम्बर् 2012
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।