संसदः। भारतस्य संसदः
वक्फ्-अधिनियमः प्राचीन-स्मारकानि, पुरातत्त्व-स्थलानि च बहिष्करति।
अस्मिन् विधेयके वक्फ्-सम्पत्तिभ्यः अनधिकृत-अधिभोगिनां निष्कासनस्य, एतादृशेषु सम्पत्तिषु अनधिकृत-निर्माणानां निष्कासनस्य च व्यवस्था अस्ति।
वक्फ् अथवा बोर्ड् इत्यस्य कृते एतेषां सम्पत्तयः पुनः प्राप्नुः अस्य उद्देश्यः अस्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? प्राधिकरणं विना वा अनुमतेः समाप्तेः अनन्तरं वा वक्फ्-सम्पत्तिं ग्रहीतस्य कस्यापि व्यक्तेः कृते एतत् विधेयकम् प्रयुज्यते। यः व्यक्तिः भवनानि, संरचनाः, उपकरणानि वा निर्मितवान्, वा अनुमतिं विना वक्फ्-सम्पत्तौ वस्तूनि वा पशवः वा रक्षितवान्, तेषां कृते अपि एतत् प्रयुज्यते। अयं विधिः जम्मू-काश्मीरं विहाय सम्पूर्णे भारते सर्वासु औकाफ़् इत्यस्य अधीनस्थानां वक्फ्-सम्पत्तयः, दुर्गाह-ख्वाजा-साहेब-अधिनियमः, 1955 इत्यस्य अधीनस्थानां च कृते प्रयुज्यते।
विधेयकं किं करोति?
- वक्फ्-ऎस्टेट्-अधिकारिणः अनधिकृत-निवासिनः निष्कासयितुं, यदि ते अनुसरणं कर्तुं निराकरोति तर्हि आवश्यकं बलप्रयोगं कर्तुं च अधिकारितः अस्ति।
- वक्फ्-ऎस्टेट्-अधिकारिणः, न्यूनतमं सप्तदिनानि यावत् सूचनेन सह, निष्कासनं किमर्थं न करणीयम् इति कारणं दर्शयितुं व्यक्तिभ्यः आवश्यकं सूचनाः प्रदास्यन्ति।
- वक्फ्-ऎस्टेट्-अधिकारिणः अनधिकृत-भवनानां, संरचनानां, वस्तूनां, पशूनां वा निष्कासनस्य आदेशं दातुं शक्नोति तथा च भूमि-राजस्वस्य देयरूपेण निष्कासनस्य व्ययं पुनः प्राप्तुं शक्नोति।
- वक्फ्-ऎस्टेट्-अधिकारिणः अनधिकृत-निर्माणानां ध्वंसस्य आदेशं दातुं शक्नोति, तथा च उत्तरदायीात् व्यक्त्यात् ध्वंस-व्ययं च ग्रहीतुं शक्नोति।
- वक्फ्-ऎस्टेट्-अधिकारिणः विवादान् निवारयितुं वा प्रवर्तन-प्रयोजनार्थं वा अनधिकृत-निर्माणानि मुद्रयितुं शक्नोति।
- निष्कासनस्य वा ध्वंसस्य वा अनन्तरं वक्फ्-भूमौ अवशिष्टस्य सम्पत्तिः 14 दिवसाणां सूचना-पत्रस्य प्रकाशनस्य च अनन्तरं सार्वजनिक-नीलामनेन निष्पादयितुं शक्यते।
अपि च दस्तावेजे।
- अयं अधिनियमः प्राचीन-स्मारकेषु, पुरातत्त्व-स्थलेषु न प्रयुज्यते, प्राचीन-स्मारकेषु, पुरातत्त्व-स्थलेषु, अवशेषेषु च अधिनियमः 1958 इत्यस्य अन्तर्गतं रक्षितानि अवशिष्टानि च सन्ति।
- अयं अधिनियमः जम्मू-काश्मीरराज्यं विहाय सम्पूर्णभारते व्याप्तः अस्ति।
- अयं अधिनियमः केन्द्रसर्वकारेण अधिसूचितानां विभिन्नक्षेत्राणां वा प्रावधानानां वा कृते भिन्न-भिन्न-दिनेषु प्रवर्तेत।
अधुना एतत् विधेयकं कुत्र अस्ति? अपसारितम्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा)
विधेयक/विधि · सन्दर्भः VIII · 18 फरवरी 2014
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।