दण्ड प्रक्रिया विधेयकः 1920 अधिनियमम् निरसितं, बायोमेट्रिक-दत्तांशसङ्ग्रहस्य विस्तारं करोति।
एतत् विधेयकं कैद्यानां परिचयः अधिनियमः, 1920 इत्यस्य स्थानम् स्वीकरोति, येन अपराध-परिचयः, अन्वेषणार्थं च विशिष्टैः व्यक्तिभ्यः आधुनिक-बायोमेट्रिक-भौतिक-मापनानि (यथा ऐरिस्-स्क्यान् तथा डि. एन्. ए.-नमूनाः) स्वीकर्तुं प्राधिकृतं भवति। सङ्गृहितानां दत्तांशानां प्रकाराणां, सङ्ग्रहणस्य अधीनानां जनानां वर्गानां च विस्तारं कृत्वा अपराध-अन्वेषणम् अधिक-कार्यक्षमं कर्तुं अस्य उद्देश्यम् अस्ति।
अयं विधिः अपराधेषु दोषिणां व्यक्तिं, उत्तम-व्यवहारस्य कृते सुरक्षां दातुं आदेशितान्, निवारक-निरोधनियमानां अन्तर्गतं बन्धिताः वा निरोधिताः वा व्यक्तिं च प्रभावयति। एतत् आरक्षकाधिकारिणां, कारागार-अधिकारिणां, न्यायाधिकारिणां, राष्ट्रिय-अपराध-अभिलेख-विभागस्य (एन्. सि. आर्. बि.) कृते अपि प्रयुज्यते।
- अङ्गुलिः, हस्तः, पाद-मुद्राः, छायाचित्राणि, नेत्रपटलं, दृष्टिपटल-स्क्यान्, भौतिकं/जैविकं प्रतिरूपं, हस्ताक्षरम् इत्यादीनि वर्तनात्मकविशेषाणि च समाविश्य'मापनं'इति व्याख्यायते।
- राष्ट्रिय-अपराध-अभिलेख-विभागः (एन्. सि. आर्. बि.) राष्ट्रिय-स्तरे मापन-अभिलेखाः सङ्गृहीतुं, सञ्चयितुं, संरक्षयितुं, प्रक्रियां कर्तुं, पङ्क्तुं च आदेशयति।
- मापन-अभिलेखाः 75 वर्षाणि यावत् डिजिटल् अथवा विद्युन्मानरूपेण रक्षितुं आवश्यकानि भवन्ति, यावत् व्यक्तिः वैधानिक-उपायानां समाप्तेः अनन्तरं निर्दोषः वा निष्कासितः वा न भवति, यत्र न्यायालयः अन्यथा निर्देशं न करोति तावत् अभिलेखाः नष्टानि भवेयुः।
- यदि अन्वेषणार्थं समीचीनम् इति मन्यते तर्हि कस्यापि व्यक्तिं मापनं दातुं आदेशयितुं न्यायाधीशाः अधिकारं ददति।
- यदि कश्चित् व्यक्तिः प्रतिरोधं करोति अथवा निराकरोति तर्हि आरक्षकाः वा कारागार-अधिकारिणः वा बलात् मापनं कर्तुं अनुमन्यते।
- भारतीय-दण्ड-संहितायाः धारा 186 इत्यस्य अन्तर्गतं मापनस्य अनुमतिं दातुं प्रतिरोधं वा निराकरणं वा अपराधः इति मन्यते।
- अस्य अधिनियमस्य अन्तर्गतं सद्भावनया कार्यं कुर्वतां व्यक्तिनां विरुद्धं विधिसम्बन्धि-वादानां निषेधः प्रददाति।
- केन्द्र-राज्य-सर्वकाराणि संसदीय-विधायी-समीक्षायाः अध्यधीनम्, अधिनियमस्य कार्यान्वयनार्थं नियमान् निर्मातुं शक्तवन्तः।
प्रलेखात् ए. ऐ. इत्यनेन लिखितं, तस्य विरुद्धं परीक्षितं च। अधः मूलम् आधिकारिकम् अस्ति।
मूललेखः
दस्तावेज विवरण
| आधिकारिकं नाम | दण्ड प्रक्रिया (पहचान) विधेयक, 2022 |
| स्रोत-शरीरम् | भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा) |
| सन्दर्भसङ्ख्या | 93 |
| स्थितिः। | बन्धितः। (बिल्) |
| वर्षः | 2022 |
| समाप्तितिथिः | — |
| दस्ताबेजः | 4 |