संसदः। भारतस्य संसदः
जम्मू-कश्मीरस्य विधानसभायाः एक-तृतीयांशं स्थानं महिलानां कृते आरक्षणम् अस्ति।
एतत् विधेयकं जम्मू-कश्मीर-पुनर्गठन-अधिनियमः, 2019 इत्यस्य संशोधनं कृत्वा जम्मू-कश्मीर-केन्द्रशासितप्रदेशस्य विधानसभायां प्रायः तृतीयांशं स्थानं महिलानां कृते आरक्षितं करोति।
विधिनिर्माणप्रक्रियायां महिलानां प्रतिनिधित्वं, सहभागित्वं च वर्धयितुं अस्य उद्देश्यः अस्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? जम्मू-कश्मीरस्य केन्द्रशासितप्रदेशस्य विधानसभा, विशेषतया अनुसूचितजाति-अनुसूचित-जनजाति-सम्बद्धानां महिलानां महिलानां च कृते स्थानानां आरक्षणस्य विषये।
विधेयकं किं करोति?
- जम्मू-कश्मीर-पुनर्गठन-अधिनियम, 2019 मध्ये नूतनानि धाराः 14-ए, 14-बी च सम्मिलिताः सन्ति।
- केन्द्रशासितप्रदेशस्य जम्मू-काश्मीरस्य विधानसभायां महिलानां कृते स्थानानि आरक्षितानि सन्ति।
- अनुसूचितजनजातीनां वा अनुसूचितजनजातीनां वा कृते आरक्षितानां स्थानानां तृतीयांशं स्थानानि तेषाम् समूहानां महिलानां कृते आरक्षितानि भवन्ति।
- प्रत्यक्षनिर्वाचनेन पूरितानां कुलस्थानानां एक तृतीयांशः महिलानां कृते आरक्षितः अस्ति।
- अधिनियमस्य आरम्भस्य अनन्तरं प्रथम-जनगणनायाः अनन्तरं परिसीमन-अभ्यासस्य अनन्तरं आरक्षणं प्रवर्तते।
- आरक्षणस्य अवधिः आरम्भात् पञ्चदशवर्षपर्यन्तं भवति, यदि संसदेन न अनुवर्त्यते।
- संसदेन निर्धारिते परिसीमनप्रक्रियायाः अनन्तरम् आरक्षितस्थानानां आवर्तनं प्रवर्तयिष्यति।
- तत्कालीनस्य विद्यमानस्य विधानसभायाः विघटनपर्यन्तं उपविधाः प्रतिनिधित्वं न प्रभावयन्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- संविधानस्य (एकशत-षष्ठ-संशोधनम्) अधिनियमः, 2023 इत्यस्य परिणामेन एतत् विधेयकम् उपस्थापितम्, येन अन्येषु विधानसभासु अपि तथैव आरक्षणस्य मार्गः प्रशस्तः।
- केन्द्रसर्वकारेण अधिकृत-राजपत्रे अधिसूचनायाः माध्यमेन नियुक्त-दिने अयं अधिनियमः प्रवर्तते।
अधुना एतत् विधेयकं कुत्र अस्ति? विधिः अभवत् (अधिनियमः)
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा)
विधेयक/विधि · सन्दर्भः 172 · 12 डिसेम्बर् 2023
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।