संसदः। संसदीय-समितिः
आयुध-कारखानासु ₹641 कोटिरूप्यकाणि वस्तूनि सन्ति, 56 प्रतिशतं कार्यं प्रगतिम् अस्ति।
लोक-लेखा-समितिः आयुध-कारखानासु (अधुना ए. डब्ल्यू. ई. ऐ. एल्. इत्यस्य अधीनम्) लघु-शस्त्राणां उत्पादनं दक्षतां, व्ययस्य, गुणवत्तायाः च मूल्याङ्कनं कर्तुं परीक्षितवती, येन भारतीय-सशस्त्र-सेनायाः, आरक्षकाणां च कृते उपकरणानां आपूर्तिः प्रभाविता भवति।
641 कोटिः2020 मार्च्-मासपर्यन्तं त्रिभिः चयनितानां कारखानानां 641 कोटि-रूप्यकाणां भण्डारः आसीत्, यस्य 56 प्रतिशतं कार्यप्रगतिः आसीत्।
कः चिन्तितः अस्ति? रक्षामन्त्रालयः (विशेषतः एडवांस्ड् वेपन्स् अण्ड् इक्विप्मॆंट् इण्डिया लिमिटेड्/ए. डब्ल्यू. ई. ऐ. एल्. तथा तस्य घटक-कारखानाः); भारतीय-सशस्त्र-बलानि, केन्द्रीय-सशस्त्र-आरक्षक-बलानि, राज्य-आरक्षक-बलानि च प्रभावयति।
समितिः किं ज्ञातवती?
- 2015-16 तथा 2019-20 इत्येतयोः मध्ये सशस्त्रसेनाभ्यः सीमित-आग्रहः, पूर्ण-क्षमतायाः उपयोगाय गृहमन्त्रालयात् अपर्याप्त-आग्रहः।
- निष्क्रिय-क्षमतायाः निवारणार्थं सेना, एम्. एच्. ए., राज्य-आरक्षकाणां, ए. डब्ल्यू. ई. ऐ. एल्. इत्येतयोः मध्ये बहु-वर्षीय-रोलिङ्ग्-डिमाण्ड्-योजना इत्यस्य अनुशंसाम्।
- 2020 मार्च्-मासपर्यन्तं 641 कोटि-रूप्यकाणां सूचिकानां सञ्चयः, यत्र भण्डारः धारकाः विहितसीमाम् 156 तः 241 दिनानि यावत् अतिक्रमन्।
- व्यय-दक्षता-मेट्रिक्स् इत्यनेन सह इन्वेण्टरी-व्यवस्थापनं सुदृढं कर्तुं तथा च मागनायाः पूर्वानुमानं वर्धयितुं च अनुशंसाम्।
- उच्च-उत्पादन-व्ययस्य, उत्पादन-व्ययात् न्यून-निर्गम-मूल्यस्य च कारणात् 366 कोटिरूप्यकाणां (2015-16 तः 2019-20 पर्यन्तं), 234 कोटिरूप्यकाणां (2023-24 तः 2025-26 पर्यन्तं) सञ्चित-हानिः अभवत्।
- राजस्ववृद्ध्यर्थं निजी-निर्मातृणां विरुद्धं मूल्यनिर्धारणस्य, उत्पादानां विविधीकरणस्य (उदाः क्रीडा-रैफ़ल्-यन्त्रांशानि) च अनुशंसाम्।
- सेनया सूचितानि 269 दुर्घटनाः (2015-16 तः 2019-20 पर्यन्तं) तथा च आवर्तक-दोषानां कारणात् उत्पाद-प्रतिफलस्य उच्च-दरः इत्यादीनि गुणवत्ता-समस्याः सन्ति।
- अन्तिम-रेखायाः निरीक्षणात् प्रक्रियायाः गुणवत्तायाः परीक्षणं प्रति स्थानान्तरं कर्तुं तथा च समग्र-निरीक्षण-तन्त्रस्य कार्यान्वयनं कर्तुं च अनुशंसाम्।
- आयुध-कारखाना-मण्डलस्य (ओ. एफ्. बी.) आर. एण्ड्. डी. परियोजनानां मूल-समाप्ति-दिनाङ्कान् पूरयितुं विफलं तथा च कारखानासु प्रयत्नानां प्रतिकृतिः।
- आर एण्ड डी कृते आयव्ययिक-अनुदानस्य बृहत्तरभागस्य आबंटनस्य तथा सशस्त्र-सेनायाः आवश्यकतां पूरयितुं विद्यमान-परियोजनानां समीक्षायाः अनुशंसां।
अपि च दस्तावेजे।
- 2020 मार्च्-मासपर्यन्तं त्रिभिः चयनितानां कारखानानां 641 कोटि-रूप्यकाणां भण्डारः आसीत्, यस्य 56 प्रतिशतं कार्यप्रगतिः आसीत्।
- 2015-16 तथा 2019-20 इत्येतयोः मध्ये चयनितानां लघु-शस्त्राणां कृते त्रिषु कारखानासु 366 कोटिरूप्यकाणां सञ्चित-हानिः अभवत्।
- निगमीकरणानन्तरं 2023-24 तथा 2025-26 इत्येतयोः मध्ये त्रयाणां कारखानानां कृते 234 कोटिरूप्यकाणां सञ्चित-हानिः अभवत्।
- <ऐ. डि. 1> तथा <ऐ. डि. 2> इत्येतयोः मध्ये चत्वारः लघुशस्त्रैः युक्ताः 269 दुर्घटनाः सैनिकाः निवेदयन्।
- ओ. एफ्. बी. इत्यनेन आर. एण्ड्. डी. प्रकल्पेषु कानि अपि प्रकल्पाः तेषां मूल-नियोजित-समाप्ति-दिनाङ्कात् पूर्वं न पूर्णानि अभवन्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
संसदीय-स्थायी-समिति-प्रतिवेदनानि (पी. आर्. एस्. विधायी-अनुसंधानस्य माध्यमेन)
समित्याः प्रतिवेदनम्-लघु-शस्त्राणां उत्पादनम्-इन्-आर्डनेन्स्-फ्याक्टरि इत्येतानि
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।