विपण्यः। प्रतिभूति एवं विनिमय बोर्ड
एस्. ई. बी. ऐ.-संस्थया वञ्चना-प्रकरणे म्याक्स्-फैनान्शियल्-सर्विसेस्-संस्थायाः ₹3, <ऐ. डि. 1> कोटि-क्षतिः उल्लेखिता अस्ति।
म्याक्स् फ़ाइनान्शियल् सर्विसेस् लिमिटेड् (एम्. एफ्. एस्. एल्.), म्याक्स्-लैफ्-इन्शुरन्स् कम्पनी लिमिटेड् (एम्. एल्. ऐ. सि.), आक्सिस्-ब्याङ्क् संस्थाः च सम्बद्धाः प्रतिभूति-विपण्यां कथित-कपटपूर्ण-अनुचित-व्यापार-अभ्यासानां विषये सेबि-संस्थायाः अयं अन्तिमः आदेशः अस्ति।
₹3, 911.95 कोटिःकथित-वित्तीय-प्रभावः महत्त्वपूर्णः अस्ति, एस्. ई. बी. आई. इत्यनेन एम्. एफ्. एस्. एल्. संस्थायाः ₹3,000 <ऐ. डि1> कोटि-क्षतिः उल्लेखिता अस्ति।
एस्. ई. बी. आई. इत्यनेन एतयोः पक्षाणां मध्ये वित्त-वर्षस्य <ऐ. डी. 2> तथा वित्त-वर्षस्य <ऐ. डी. 1> मध्ये अंश-व्यवहारानां श्रृङ्खलां परीक्षितं यत् ते प्रकटीकरण-आवश्यकतां उल्लङ्घयन्ति वा, आश्वस्ति-आयोगस्य सीमाम् अवहेलयन्ति वा इति निर्णेतुं।
कः चिन्तितः अस्ति? म्याक्स् फैनान्शियल् सर्वीसस् लिमिटेड्, म्याक्स् लैफ् इन्शुरन्स् कम्पनी लिमिटेड्, आक्सिस् ब्याङ्क् लिमिटेड्, आक्सिस् क्यापिटल् लिमिटेड्, आक्सिस् सिक्यूरिटीस् लिमिटेड्, श्री अनल्जित् सिङ्घ्, श्री मोहित् तल्वार्, श्री राहुल् खोस्ला, सुश्री सुजाता रत्नम्, श्री राहुल् आहुजा, श्री जतिन् खन्ना, श्री वी. कृष्णन्
एस्. ई. बी. ऐ. किं ज्ञातवान् अथवा आदेशं दत्तवान्?
- सेबी इत्यनेन एम्. एफ्. एस्. एल्./एम्. एल्. ऐ. सि. तथा आक्सिस् संस्थानां (ए. बि. एल्., ए. सि. एल्., ए. एस्. एल्.) मध्ये वित्तवर्षस्य <ऐ. डि. 2. तः वित्तवर्षस्य <ऐ. डि. 1. पर्यन्तं व्यवहारेषु अन्वेषणं कृतम्।
- एम्. एफ्. एस्. एल्.-संस्थया वार्षिक-प्रतिवेदनानि, स्टाक्-एक्स्चेञ्ज् इत्येतानि च, ब्याङ्क्-अश्यूरन्स्-व्यवहारस्य विषये अपूर्णानि वा भ्रामकानि वा प्रकटीकरणानि कृतानि इति सेबी-संस्थया आक्षेपः कृतः।
- ऐ. आर्. डी. ए. ऐ. आयोगस्य सीमाम् अतिक्रमयितुं अंश-व्यवहाराः संरचिताः आसन् इति सेबी-इत्यनेन आक्षेपः कृतः, यस्य परिणामेन एम्. एफ्. एस्. एल्. संस्थायाः ₹3, <ऐ. डि. 1> कोटिरूप्यकाणां कथित-हानिः अभवत्, तथा च आक्सिस्-समूहस्य संस्थानां च तदनुगुणं लाभः अभवत्।
- सेबी इत्यनेन एम्. एफ्. एस्. एल्., एम्. एल्. ऐ. सि., आक्सिस् संस्थैः, सेबी-अधिनियमस्य, पी. एफ्. यू. टी. पी. विनियमानां, एल्. ओ. डी. आर्. विनियमानां च उल्लंघनम् इति आरोपः कृतः।
- ऐ. आर्. डी. ए. ऐ. इत्यनेन पूर्वं आक्सिस्-ब्याङ्क् इत्यत्र ₹2 कोटिरूप्यकाणि, एम्. एल्. ऐ. सि. इत्यत्र ₹3 कोटिरूप्यकाणि च सम्बद्धानां उल्लङ्घनानां कृते दण्डरूपेण आरोपितानि आसन्।
अपि च दस्तावेजे।
- कथित-वित्तीय-प्रभावः महत्त्वपूर्णः अस्ति, एस्. ई. बी. आई. इत्यनेन एम्. एफ्. एस्. एल्. संस्थायाः ₹3,000 <ऐ. डि1> कोटि-क्षतिः उल्लेखिता अस्ति।
- अस्मिन् आदेशे अन्तरनियामकविषयाः अन्तर्भवन्ति, यत् ऐ. आर्. डी. ए. ऐ. इति संस्था पूर्वमेव आश्वस्ति-आयोगस्य नियमान् अवहेल्य पक्षान् दण्डयत् इति।
- एम्. एल्. ऐ. सि. इत्यस्मिन् अंशान् प्राप्तुं आक्सिस्-समूहस्य (आक्सिस्-ब्याङ्क्, आक्सिस्-क्यापिटल्, आक्सिस्-सिक्यूरिटीस्) अन्तर्गताः बह्व्यः संस्थाः व्यवहारेषु संलग्नाः आसन्, कथितरूपेण आर्. बि. ऐ. इत्यस्य स्वामित्व-सीमायां अनुसृत्य बृहत्तरं आर्थिकलाभं प्राप्तुं।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतीय-प्रतिभूति-विनिमय-बोर्ड (सेबी)-प्रवर्तन-आदेशः
विनियामक-आदेशः डब्ल्यू. टी. एम्./ए. एस्./सी. एफ्. ऐ. डी./सी. एफ्. ऐ. डी.-सि. ओ. आर्. डि./<ऐ. डि. 1> · 24 अगस्ट् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।