विधेयके भारतस्य सञ्चितनिध्याः व्ययः नास्ति इति कथ्यते।
एतत् विधेयकं'खनिज-धारक-भूमिः'इत्यस्य विनियमनम् केन्द्र-नियन्त्रणे आनेतुं खनि-खनिज-(विकास-विनियमन) अधिनियमः, 1957 इत्यस्य संशोधनं करोति, तथा च केन्द्र-सर्वकारेण विशिष्टाः शर्ताः न पूर्यन्ते तावत् खनिज-अधिकार-भूमिषु अथवा खनिज-धारक-भूमिषु करान्, उपकरान्, अन्यान् शुल्कान् वा अधिरोपयितुं राज्य-सर्वकारान् प्रतिबन्धयति।
राज्यसर्वकाराः (करं/शुल्कं विधयितुं तेषां अधिकारस्य विषये), केन्द्रसर्वकारः (नियमनिर्माणस्य नियन्त्रणस्य च विषये), खनिज-अधिकारयुक्ताः अथ वा खनिज-धारक-भूम्याः स्वामिनः संस्थाः च।
- प्रधान-अधिनियमस्य धारा-2 मध्ये'खनिज-धारक-भूमिः'च प्रविशति, येन एतासु भूमिषु सङ्घस्य नियन्त्रणस्य विस्तारः भवति।
- धारा 3 मध्ये, धारा 5 (2) (ए) इत्यस्य अन्तर्गतं विहितानां मानदण्डानां अनुसारं'खनिजयुक्तभूमिः'इति परिभाषितम् अस्ति।
- केन्द्रसर्वकारेण विहितं विहाय, खनिज-अधिकारानां अथवा खनिज-धारक-भूमिनां (परिमाणस्य, मूल्यस्य, रायल्टी इत्यस्य अथवा अन्यस्य आधारेण) उपरि करं, उपकरं, अन्यानि शुल्कानि वा अधिरोपयितुं राज्यसर्वकारान् निषेधयन्, नूतनं धारा 9डी अनुस्थापयति।
- अयं संशोधन-अधिनियमस्य आरम्भात् पूर्वं राज्यसर्वकारेण न निक्षिप्तः, पुनःप्राप्तः वा एतादृशः करः, उपकरः वा शुल्कः वा सर्वेषु भौतिक-कालेषु अमान्यः इति मन्यते।
- अस्य अधिनियमस्य आरम्भात् पूर्वं पूर्वमेव निक्षिप्तानि अथवा पुनःप्राप्तानि कराणि वा शुल्कानि वा प्रतिदानयोग्यानि न सन्ति इति निर्दिष्टं करोति।
- धारा 13 संशोधनेन केन्द्रसर्वकारः एतादृशानां करानां वा शुल्कानां वा प्रवर्तनस्य विषये नियमान् वा प्रतिबन्धान् वा विहितुं शक्तः भवति।
प्रलेखात् ए. ऐ. इत्यनेन लिखितं, तस्य विरुद्धं परीक्षितं च। अधः मूलम् आधिकारिकम् अस्ति।
अधुना अयं विधिः कुत्र अस्ति? - विधिः अभवत् (अधिनियमः)
मूललेखः
उभयोः विधेयकं स्वीकृतम्।
एतत् पत्रं द्रष्टुं उपरि "पि. डि. एफ्. उद्घाटयतु" इति नुदतु।
बिल्
2026-08-10
एतत् पत्रं द्रष्टुं उपरि "पि. डि. एफ्. उद्घाटयतु" इति नुदतु।
विधेयकं पारितम् ls
2026-08-12
एतत् पत्रं द्रष्टुं उपरि "पि. डि. एफ्. उद्घाटयतु" इति नुदतु।
दस्तावेज विवरण
| आधिकारिकं नाम | खनियः तथा खनियः (विकासः तथा विनियमनम्) संशोधन-विधेयकम्, 2026 |
| स्रोत-शरीरम् | भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा) |
| सन्दर्भसङ्ख्या | 154 |
| स्थितिः। | बन्धितः। (बिल्) |
| वर्षः | 2026 |
| समाप्तितिथिः | — |
| दस्ताबेजः | 3 |