विपण्यः। प्रतिभूति एवं विनिमय बोर्ड
ऐ. ओ. सि. एल्.-इन्-सैडर्-ट्रेडिङ्ग्-प्रकरणस्य त्रयं दोषमुक्तिं सेबी-संस्था निराकृतवती।
अयं आदेशः इण्डियन्-आयिल्-कार्पोरेशन्-लिमिटेड् (ऐ. ओ. सि. एल्.) इत्यस्य शेयर्-मध्ये शङ्कित-आन्तरिक-व्यापारस्य त्रयाणां व्यक्तिं दोषमुक्तं कर्तुं न्यायनिर्णायक-अधिकारिणः निर्णयस्य सेबि-इत्यस्य समीक्षां सम्बोधयति।
एस्. ई. बी. ऐ.-संस्थया प्रारम्भिक-दोषमुक्तिं दोषरहितम् इति ज्ञातं तथा च अन्तिम-दण्डनिर्धारणात् पूर्वं स्वकर्मणां समर्थनं कर्तुम् व्यक्तिभ्यः कारणप्रदर्शन-सूचना दत्ता।
कः चिन्तितः अस्ति? अरुणकुमार सोमानी, रमेशचन्दगुप्तः, तारा देवीगुप्तः, इण्डियन् आयिल् कार्पोरेशन् लिमिटेड् (ऐ. ओ. सि. एल्.)
एस्. ई. बी. ऐ. किं ज्ञातवान् अथवा आदेशं दत्तवान्?
- सेबी इत्यनेन न्यायनिर्णायक-अधिकारिणः आदेशः (26 आगस्ट् 2025 दिनाङ्कः) त्रुटिपूर्णः इति ज्ञातः, न तु प्रतिभूति-विपण्याः हितार्थं।
- सेबी 20 नवेम्बर् 2025 दिनाङ्कस्य शो-काज्-नोटीस् (एस्. सि. एन्.) इतीदं प्रावर्तयत्, यस्मिन् सूचनाः प्रत्युत्तरं दातुम् अपेक्षन्ते स्म।
- अन्वेषणकालः 3 अक्टोबर् 2023 तः 15 नवेम्बर् 2023 पर्यन्तं आसीत्, अप्रकाशित-मूल्य-संवेदनशील-सूचना (यू. पी. एस्. ऐ.) अवधिः 20 अक्टोबर् 2023 तः 31 अक्टोबर् 2023 पर्यन्तं आसीत्।
- अरुणकुमार सोमानी (एकः ऐ. ओ. सि. एल्. कर्मचारी) ऐ. ओ. सि. एल्. इत्यस्य क्यू2 <ऐ. डि. 1> वित्तीयफलानां विषये यू. पि. एस्. ऐ. इत्येनं तस्य श्वशुरौ रमेश् चन्द् गुप्ता तथा तारा देवी गुप्ता इत्येतौ प्रति सूचितवान् इति सेबी-संस्था आक्षेपयत्।
- रमेशचन्दगुप्तः, तारा देवीगुप्तः च यू. पी. एस्. ऐ.-काले व्युत्पन्न-खण्डे क्रमशः आई. एन्. आर्. 16.70 लक्षान्, आई. एन्. आर्. 10.48 लक्षान् लाभान् अर्जितवन्तः।
- सेबी इत्यस्य तर्कः आसीत् यत् यू. पी. एस्. ऐ.-कालखण्डे लाभः आकस्मिकः नासीत् इति, यतः अधिकांशेषु अन्येषु वित्तीयवर्षेषु (वित्तवर्ष-20-वित्तवर्ष-24) व्यक्तिषु शुद्ध-हानिः अभवत् इति।
अपि च दस्तावेजे।
- न्यायनिर्णायक-अधिकारिणः पूर्वमेव धनदण्डं विना त्रयाणां सूचनाः दोषमुक्तवन्तः।
- सेबी विशेषतया उल्लिखत् यत् पि. ऐ. टि. विनियमानां अन्तर्गतं'सापेक्षस्य'परिभाषायाः संशोधनम् (डिसेम्बर् 6,2024 दिनाङ्कतः प्रभावितः) अस्मिन् प्रकरणे पूर्वव्यापीरूपेण न प्रयुज्यते स्म, परन्तु यू. पी. एस्. ऐ. इत्यस्य सम्प्रेषणस्य अनुमानार्थं सामीप्यम्, व्यापारपद्धतिः इत्यादीनि अन्यानि कारकाणि आश्रित्य आसीत् इति।
- अयं आदेशः सम्प्रति धारा 15-I (3) इत्यस्य अन्तर्गतं शो-काज्-नोटीस्-अवस्थायां अस्ति, अर्थात् अस्मिन् विशिष्ट-दस्तावेज-अंशस्य अन्तिम-दण्डः अद्यापि न आरोपितः अस्ति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतीय-प्रतिभूति-विनिमय-बोर्ड (सेबी)-प्रवर्तन-आदेशः
विनियामक-आदेशः डब्ल्यू. टी. एम./के. वी./आई. वी. डी.-2/18/32658/20268/32658/2026-27 · 13 अगस्त 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।