विपण्यः। प्रतिभूति एवं विनिमय बोर्ड
एस्. ई. बी. ऐ. इत्यनेन मोक्ष-आभूषण-स्टाक् मध्ये टेलिग्राम्-आधारितविपणन-हेरफेरस्य अन्वेषणम् आरभत।
मोक्ष-आभूषण-लिमिटेड् (एम्. ओ. एल्.) इत्यस्य स्टाक्-मध्ये विपणि-हेरफेरस्य आरोपानां विषये अयं एस्. ई. बी. ऐ. इत्यस्य निर्णय-आदेशः अस्ति।
2 लक्षकथित-योजनायां विशाल-अभिदाता-आधारयुक्तानां टेलिग्राम्-वाहिन्याः उपयोगः अन्तर्भवति (1.5-2 लक्षम् इति सूचितम्)।
सेबी इत्यनेन परीक्षणं कृतम् यत् विशिष्टाः जनाः संस्थाः च सामाजिक-माध्यमानां (टेलिग्राम्) उपयोगेन भ्रामक-स्टाक्-सूचनाः प्रसारयन्ति वा इति, येन अंशानां विक्रयणं सुलभं भवेत् इति।
कः चिन्तितः अस्ति? श्री अनुपम् नारायण् गुप्ता, श्री नारायण् कुमार् गुप्ता, श्री नारायण् कुमार् गुप्ता एच. यू. एफ्., श्री अभय नारायण् गुप्ता, अभय गुप्ता एच. यू. एफ्., प्रो फिन् क्यापिटल् सर्विसेस् लिमिटेड्, आम्बे सिक्यूरिटीस् प्रैवेट् लिमिटेड्, त्रयंब् सिक्यूरिटीस् प्रैवेट् लिमिटेड्, श्री रोहित् अरोरा, श्री अमेश् सूरजलाल् जैस्वाल्, श्री जलज् अग्रवाल्, श्री अरविन्द् शुक्ला, श्री अविराल् सक्सेना च।
एस्. ई. बी. ऐ. किं ज्ञातवान् अथवा आदेशं दत्तवान्?
- सेबी इत्यनेन आरोपः कृतः यत् 1 तः 13 पर्यन्तं सूचनाः सेबी अधिनियमस्य धारा 12ए (ए), (बी), (सी) इत्यस्य, पी. एफ़्. यू. टी. पी. विनियमः, 2003 इत्यस्य अन्तर्गतस्य विविधानि विनियमानां च उल्लंघनम् अकुर्वन् इति।
- सेबी इत्यनेन आरोपः कृतः यत् सूचना-ग्रहीता 10 (श्री. अमेश् सूरजलाल् जैस्वाल्) अन्वेषक-प्राधिकरणस्य समक्षं उपस्थिते असफलतायाः कारणात् सेबी-अधिनियमस्य धारा 11सी (5) इत्यस्य उल्लंघनम् अकरोत् इति।
- अन्वेषणकालः 2021 मे 31 तः 2022 मार्च् 31 पर्यन्तं आसीत्।
- एम्. ओ. एल्. कृते भ्रामक-क्रय-अनुशंसानि 31 जनवरी 2022 तमे दिने, 1 फेब्रुवरी 2022 तमे दिने च टेलिग्राम्-वाहिन्यां पोस्ट् कृतानि इति सेबी इत्यनेन आक्षेपः कृतः, यत् 5-7 दिनेषु <ऐ. डि. 1> रिटर्न्स् इति अभिप्रयत्।
- सेबी इत्यनेन आरोपः कृतः यत् सूचना-ग्रहीता 1 एव मुख्यः अपराधी आसीत्, यः सूचना-ग्रहीता 10 इत्यनेन सह मिलित्वा अंशान् सञ्चालयत्, अपसारयत्, अपरं सूचना-ग्रहीता 2 तः 9 यावत् एतेषां कार्येषु साहाय्यं, प्रोत्साहनं च कृतवन्तः इति।
- सेबी इत्यनेन आरोपः कृतः यत् 10 तः 13 पर्यन्तं सूचनादातारः टेलिग्राम्-वाहिन्यां एताः भ्रामकसूचनाः पोस्ट् कर्तुं संलग्नाः आसन् इति।
अपि च दस्तावेजे।
- आदेशः एस्. ई. बी. ऐ. अधिनियमस्य धारा 15-1 इत्यस्य अन्तर्गतं आरब्धा न्यायनिर्णयनप्रक्रिया अस्ति, अर्थात् दण्डनिर्धारणार्थं औपचारिकं अन्वेषणं भवति, न तु अस्मिन् पाठस्य अंशस्य अन्तिमं दोषनिर्णयं अथवा दण्डारोपणं।
- एस्. ई. बी. ऐ. इत्यनेन सूचितं यत् सूचना-ग्रहीता 11 इत्यस्य डिजिटल-उपकरणानि अभिगृहीतानि, विश्लेषणानि च कृतानि, यानि वाट्सप्-सन्देशान्, काल्-अभिलेखान् च व्यक्तिं सम्बद्धानि प्रकटयन्ति इति।
- कथित-योजनायां सूचनायाः प्रसारार्थं विशाल-अभिदाता-आधारयुक्तानां टेलिग्राम्-वाहिन्याः उपयोगः (केषुचित् सूचनाभिः प्रति-वाहिन्याः 1.5-2 लक्ष-कुल-अभिदाताः इति सूचितः) अन्तर्भवति स्म।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतीय-प्रतिभूति-विनिमय-बोर्ड (सेबी)-प्रवर्तन-आदेशः
विनियामक-आदेशः · संदर्भ-आदेशः/जे. एस्./वाय. के./<ऐ. डि. 1>-32542 · 30 जुलै 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।