विपण्यः। प्रतिभूति एवं विनिमय बोर्ड
सेबी इत्यनेन मिथ्या डी. एफ्. एल्. वीडियोकानां प्रचारार्थं गूगल्-आड्सॆन्स् इत्यस्मै ₹ 33.99 लक्षम् अददात् इति ज्ञातम्।
अयं आदेशः डेसिलियन्-फैनान्स्-लिमिटेड् (डी. एफ्. एल्.) इत्यस्य अंशानां कथितविपणन-हेरफेरस्य विषये सेबी इत्यस्य अन्वेषणस्य विवरणं प्रददाति, यत्र विशिष्टाः व्यक्तिः संस्थाः च कृत्रिमरूपेण यू-ट्यूब्-वीडियोकान् अपलोड् कृतवन्तः इति ज्ञातम्।
अयं आदेशः डेसिलियन्-फैनान्स्-लिमिटेड् (डी. एफ्. एल्.) इत्यस्य अंशानां कथितविपण्य-हेरफेरस्य विषये सेबी इत्यस्य अन्वेषणस्य विवरणं प्रददाति, यत्र विशिष्टाः व्यक्तिः संस्थाः च कृत्रिमरूपेण स्टाक्-मूल्यं परिमाणं च वर्धयितुं असत्यानि, भ्रामकानि च यू-ट्यूब्-चित्राणि अप्लोड् कृतवन्तः इति ज्ञातम्।
कः चिन्तितः अस्ति? डिसिलियन् फैनान्स् लिमिटेड् (कम्पनी); अभय् द्विवेदी, अंशु मिश्रा, मनीश् मिश्रा, अंकुर् शर्मा, विवेक् चौहान, दीपक् द्विवेदी, नीतु द्विवेदी, वर्तिका सिंह, सन्दिप कुमार, नेहा मङ्गला, पल्लवी, अमृतपाल सिंह, हरीश कुमार, दयानन्द वर्मा, जतिन मनुभाई शाह, आहुति रसिक मिस्त्री, हेली जतिन शाह, श्रीवाणी मर्चंट्स् प्रैवेट् लिमिटेड्, गङ्गाधर डीलर्स् प्रैवेट् लिमिटेड्, टोर्नर् टाई अप् प्रैवेट् लिमिटेड्, लताङ्गी व्यपार प्रैवेट् लिमिटेड्, श्री सालासर् सप्लैयर्स् प्रैवेट् लिमिटेड्, गौरव जैस्वाल् इत्यादयः सूचिताः सन्ति।
एस्. ई. बी. ऐ. किं ज्ञातवान् अथवा आदेशं दत्तवान्?
- सेबी इत्यनेन ज्ञातम् यत् 2023 तमस्य वर्षस्य जनवरी-मासस्य 1 तथा 14 दिनाङ्के नोटिसी-1 तथा 2 इति द्वौ च यू-ट्यूब्-वीडियोकौ अप्लोड् कृतौ, येषु डी. एफ्. एल्. इत्यस्य व्यवसायस्य, संयुक्त-उद्यमस्य, मूल्य-लक्ष्यस्य (रु. 500 तथा रु. 2,000) विषये मिथ्या-दावाः आसन्।
- सेबी इत्यनेन अवदत् यत् डी. एफ्. एल्. इत्यनेन दृढीकरितम् यत् वीडियोस् मध्ये सूचनाः असत्यः, भ्रामकः, अनधिकृतः च इति।
- सेबी इत्यनेन सम्बद्धानां संस्थानां'मनीश् मिश्रा-समूहस्य'परिचयः कृतः, ये अन्वेषणकाले (अक्टोबर् 20,2022 तः फेब्रुवरी 14,2023 पर्यन्तं) डी. एफ्. एल्. अंशानां व्यापारम् अकुर्वन्।
- एस्. ई. बी. ऐ. इत्यनेन सूचितं यत्, समूहः मात्रा-क्रयण-विक्रयणे महत्त्वपूर्णं योगदानम् अददात्, केचन संस्थाः समूहाय अंशविक्रयन्ते इति।
- सेबी इत्यनेन ज्ञातम् यत् बिभ्रान्तिकरानि दृश्यचित्राणि नूतन-निवेशकान् आकृष्टवन्तः, तथा च डी. एफ्. एल्.-अंशानां मूल्यं परिमाणं च प्रभावितवन्तः इति।
- सेबी, पी. एफ़्. यू. टी. पी. विनियमानां एस्. ए. एस्. टी. विनियमानां च उल्लंघनार्थं सेबी-अधिनियमस्य धारा 15-1 इत्यस्य अन्तर्गतं न्यायनिर्णयनप्रक्रिया आरभत।
अपि च दस्तावेजे।
- अन्वेषणकाले ₹ 22.55 तः ₹ 95.10 पर्यन्तं महत्त्वपूर्णं मूल्यवृद्धिः अभवत्, तदनन्तरं ₹ 61.25 पर्यन्तं पतनम् अभवत्।
- सेबी इत्यनेन सूचितं यत् यू-ट्यूब्-वाहिन्याः'स्टाक् यात्रा'इत्यस्य निर्माणं 2023 तमस्य वर्षस्य जनवरी-मासस्य 1 दिनाङ्के कृतम्, तस्मिन् एव दिने प्रथमं वीडियो अप्लोड् कृतम्।
- सेबी इत्यनेन ज्ञातम् यत् नोटिसी 3 इत्यनेन वीडियोकानां प्रचारार्थं गूगल् आड्सॆन्स् इत्यस्मै ₹ 33,99,996 दत्तम्।
- वीडियोकानां कृते अप्लोड्-ऐ. पि.-पताः सूचना-ग्रहीता 1 तथा सूचना-ग्रहीता 2 इत्येतयोः चरदूरध्वनिसङ्ख्यैः सह सम्बद्धाः आसन् इति सेबी-इत्यनेन ज्ञातम्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतीय-प्रतिभूति-विनिमय-बोर्ड (सेबी)-प्रवर्तन-आदेशः
विनियामक-आदेशः संदर्भ-आदेशः/ए. के./आर. के./<ऐ. डि. 1>-32589 · 3 आगस्ट् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।