संसदः। संसदः प्रश्नोत्तरम्
एकीकृत-निवृत्तिवेतन-योजनाः-1,18,195 कर्मचारिणः 2026 जुलै-मासात् निर्वाचिताः आसन्।
अस्मिन् प्रश्नेन वित्तमन्त्रालयं परिचालन-स्थितिः, कर्मचारी-आप्ट्-इन्-सङ्ख्याः, एकीकृत-निवृत्तिवेतन-योजना (यू. पी. एस्.) इत्यस्य समीक्षा, तथा च हितधारकाणां आधारेण तस्य परिवर्तनं वा प्रतिस्थापनं वा कर्तुं सर्वकारस्य योजना अस्ति वा इति विवरणं पृष्टम्।
अस्मिन् प्रश्नेन वित्तमन्त्रालयं परिचालन-स्थितिः, कर्मचारी-आप्ट्-इन्-सङ्ख्याः, एकीकृत-निवृत्तिवेतन-योजना (यू. पी. एस्.) इत्यस्य समीक्षा च, अपि च हितधारकाणां प्रतिक्रियायाः आधारेण सर्वकारः तस्य संशोधनं वा प्रतिस्थापनं वा कर्तुं योजनां करोति वा इति विवरणं पृष्टवान्।
पृष्टं तथा उत्तरम् - श्री जनार्दन् सिङ्घ् सिग्रिवाल् इत्यनेन पृष्टः; वित्तमन्त्रालयेन उत्तरम् (मन्त्रिणा श्रीमती निर्मला सीतारामन्)।
सर्वकारः किं वदति?
- यू. पी. एस्. इतीदं <ऐ. डी. 1> इत्यत्र सूचितं तथा च <ऐ. डी. 2> इत्यतः प्रभावशीलम् अभवत्।
- यू. पी. एस्. इत्यस्य चयनस्य अन्तिमदिनाङ्कः 30.11.2025 आसीत्।
- 19.07.2026 इत्यस्य अनुसारं, 1,18,195 कर्मचारिणः (नूतन-जोनी, विद्यमान-कर्मचारिणः, पूर्व-निवृत्ताः च) यू. पी. एस्. इत्यस्य विकल्पं स्वीकृतवन्तः।
- प्रतिनिधित्वस्य आधारेण सर्वकारेण यू. पी. एस्. इत्यस्य चयनस्य कट्-आफ़्-दिनाङ्कः <ऐ. डी. 1> पर्यन्तं विस्तारितः।
- यू. पी. एस्. इत्यस्मै विस्तृताः लाभेषु सेवानिवृत्ति-उपदानम्, मृत्यु-उपदानम्, मृत्यु-अशक्ततायाः वा सन्दर्भेषु सी. सी. एस्. (निवृत्तिवेतनम्) नियमाः अथवा सी. एस्. एस्. (असाधारण-निवृत्तिवेतनम्) नियमानां कृते अर्हता च अन्तर्भवन्ति।
- एन. पी. एस्. कृते उपलभ्यमानानि करलाभानि यू. पी. एस्. पर्यन्तं विस्तृताः आसन्।
- ये यु. पि. एस्. इतीदं चिनोति, तेषां कृते एन्. पि. एस्. प्रति पुनरागमनार्थं एककालिकं, एकमुखी-स्विच्-सुविधा अनुमोदिता आसीत्।
- यू. पी. एस्. मध्ये परिवर्तनं कर्तुं वा प्रतिस्थापयितुं वा वर्तमानः प्रस्तावः नास्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- सर्वकारः अवदत् यत् उत्तरस्य दिनाङ्कपर्यन्तं यू. पी. एस्. इत्यस्य कार्यान्वयनस्य निष्पादनस्य च समीक्षा न कृतवती इति।
- उत्तरम् स्पष्टतया कथयति यत् यू. पी. एस्. इत्यस्य प्रतिस्थापनार्थं किमपि प्रस्तावः विचाराधीनः नास्ति इति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-प्रश्नानि उत्तरानि (लोकसभा, तारांकितम्)
शासनं प्रति प्रश्नम्-सन्दर्भः लोकसभायाः प्रश्नम्-207 (सत्रं 8)-3 आगस्ट् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।