संसदः। संसदः प्रश्नोत्तरम्
सर्वकारः लोकसभाम् अवदत् यत् केरल-राज्ये न नूतनानि राष्ट्रिय-विज्ञान-संस्थानानि प्रस्तावितानि सन्ति इति।
सांसदः विज्ञान-प्रौद्योगिकी-मन्त्रालयात् गत पञ्चवर्षेषु केरल-राज्ये अनुसंधान-परियोजनानां, वैज्ञानिक-संस्थानां, निधिनां, अध्येतावृत्तिनां, नवान्वेषण-उपायानां च विवरणं पृच्छत्, यत्र समुद्र-विज्ञानम् इत्यादीनि विशिष्टानि क्षेत्राणि च सन्ति।
2597.37 कोटिःविज्ञान-प्रौद्योगिकी-मन्त्रालयः केरल-राज्यस्य त्रिभ्यः वैज्ञानिक-संस्थानां कृते रू. 2597.37 कोटिः जारीम् अकरोत्।
सांसदः विज्ञान-प्रौद्योगिकी-मन्त्रालयं गत पञ्चवर्षेषु केरल-राज्ये अनुसंधान-परियोजनानां, वैज्ञानिक-संस्थानां, निधिनां, अध्येतावृत्तिनां, नवान्वेषण-उपायानां च विवरणं पृच्छत्, यत्र समुद्रीय-विज्ञानम्, नील-अर्थव्यवस्था इत्यादीनि विशिष्टानि क्षेत्राणि सन्ति।
पृष्टं तथा उत्तरम् - श्री शफी परम्बिल् इत्यनेन पृष्टः; विज्ञान-प्रौद्योगिकी-मन्त्रालयेन (राज्यमन्त्री डा. जितेन्द्र सिङ्घ्) उत्तरम्।
सर्वकारः किं वदति?
- विज्ञान-प्रौद्योगिकी-मन्त्रालयेन गत पञ्चवर्षेषु केरल-राज्यस्य त्रिभ्यः वैज्ञानिक-संस्थानां कृते ₹3 कोटिः जारीः-श्री चित्रा-तिरुनल्-आयुर्विज्ञान-प्रौद्योगिकी-संस्थानम् (₹4 कोटिः), राष्ट्रिय-अंतःविषय-विज्ञान-प्रौद्योगिकी-संस्थानम् (₹1 कोटिः), राजीव-गान्धी-जैव-प्रौद्योगिकी-केन्द्रम् (₹2 कोटिः) च।
- सर्वकारः कथयति यत् समुद्रीयविज्ञानम्, तटीयक्षयः, जलवायु-स्थितिस्थापकता, नील-अर्थव्यवस्था इत्येतैः सम्बद्धाः अनेकाः प्रकल्पाः स्वीकृतवन्तः इति, यस्याः विवरणानि संलग्नतायां दत्तानि सन्ति।
- इन्स्पैर् अध्येतावृत्तयः (प्रतिवर्षं 110 तः 171 पर्यन्तं), डी. बी. टी. कनिष्ठ-अनुसंधान-अध्येतावृत्तयः (प्रतिवर्षं 13 तः 54 पर्यन्तं) इत्यादीनि विशिष्ट-अध्येतावृत्ति-दत्तांशानि <ऐ. डी. 2> तः <ऐ. डी. 1> पर्यन्तं प्रदत्ताः सन्ति।
- नवोन्मेष-अनुदानानि, प्रौद्योगिकी-विकास-परियोजनानि च विभागेन (सी. एस्. ऐ. आर्., डी. एस्. टी., डी. बी. टी., आई. सी. ए. आर्.) तस्मिन् एव काले सूचीबद्धानि सन्ति।
- अनुसंधानस्य सुदृढ़ीकरणस्य उपायेषु केरल-राज्य-विज्ञान-प्रौद्योगिकी-पर्यावरण-परिषदः (के. एस्. सी. एस्. टी. ई.) वित्तपोषणम्, पेटेण्ट्-सूचना-केन्द्रस्य स्थापना, एफ्. ऐ. एस्. टी. योजनायाः अन्तर्गतं 9 एस्. टी. ई. एम्. विभागान्, 12 स्नातकोत्तर-महाविद्यालयान् च समर्थनं च अन्तर्भवन्ति।
- महात्मागान्धीविश्वविद्यालये, कोच्चिन्-विज्ञान-प्रौद्योगिकीविश्वविद्यालये च अत्याधुनिक-विश्लेषणात्मक-उपकरण-सुविधाः (एस्. ए. ऐ. एफ्.) स्थापिताः।
- पी. आर्. एस्. ई. योजनायाः अन्तर्गतं कालिकट्-विश्वविद्यालयः समर्थितः आसीत्, तथा च एस्. सी. टी. ऐ. एम्. एस्. टी. इत्यस्य तकनीकी-अनुसंधान-केन्द्रम् चिकित्सा-उपकरणेषु मिशन्-मोड्-आर्. एण्ड्. डी. इतीदं निर्वहति।
- बी. ऐ. आर्. ए. सी. इत्यनेन केरल-राज्ये इन्क्यूबेशन्-केन्द्रद्वयं स्थापितं, तथा च पेस, बी. ऐ. पी. पी., एस्. बी. ऐ. आर्. ऐ. कार्यक्रमयोः माध्यमेन उद्योग-शैक्षणिक-सहयोगः समर्थितः।
- ए. एन्. आर्. एफ्. (पूर्वं एस्. ई. आर्. बी.) तथा ऐ. सि. ए. आर्. उपक्रमाः, यथा एन्. ऐ. सि. आर्. ए. तथा कृषि-विज्ञान-केन्द्राणि, अनुसंधानस्य कृषि-नवप्रवर्तनस्य च समर्थनाय उपायरूपेण उद्धृताः सन्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- भागानां (क) तः (ङ) इत्यस्य उत्तरम् मुख्यतया सदनस्य पटलस्य उपरि स्थापितानां कथनानां सन्दर्भः अस्ति, यत्र अध्येतृत्वार्थं, अनुदानार्थं, प्रमुख-संस्थागत-वित्तपोषणार्थं च पाठे निर्दिष्टानि अङ्कानि, सूचयः च प्रदत्तानि सन्ति।
- अस्य उत्तरम् सर्वैः मन्त्रालयैः वित्तपोषितेभ्यः सर्वेभ्यः शोधप्रकल्पानां कृते एकं एकीकृतं कुलं न प्रददाति, अपितु विशिष्टाः संस्थाभिः विभागैः च निधिं विभाजयति।
- एषा प्रतिक्रिया नूतन-सुविधानां (एस्. ए. ऐ. एफ्., इन्क्यूबेशन्-केन्द्राणि) स्थापनस्य पुष्टिं करोति, परन्तु भविष्ये कानि अपि नूतनानि राष्ट्रिय-वैज्ञानिक-अनुसंधान-संस्थाः स्थापयितुं प्रस्तुताः सन्ति वा इति स्पष्टतया न सूचयति, तस्य स्थाने पूर्वस्थापितेभ्यः संस्थानां सूचीकरणं करोति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-प्रश्नानि उत्तरानि (लोकसभा, तारांकितम्)
शासनं प्रति प्रश्नम्-सन्दर्भः एल. एस्. क्यू260 (सत्रं 8) · 5 आगस्ट् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।