स्मार्ट सिटीस् मिशन् मार्च् 2025 मध्ये समाप्तम्, विस्तारस्य प्रस्तावः नास्ति।

मन्त्रालयः, मिशन् इत्यस्य कार्यप्रदर्शनस्य विवरणं, समाप्ति-स्थितिः, सम्पत्ति-प्रबन्धनस्य मार्गदर्शिकाः च विवरणं कृत्वा वक्तव्येन प्रत्युत्तरं दत्तवान्।

पृष्टं तथा उत्तरम् - श्री धैर्यशील सम्भाजीराव माने तथा श्रीमती मालविका देवी इत्येताः पृच्छन्। उत्तरम्-आवास-नगरकार्य-मन्त्रिणः (श्री मनोहरलालः)।

सर्वकारः किं वदति?

• नीति-आयोगस्य प्रतिवेदनस्य (सेप्टेम्बर् 2025) निष्कर्षः आसीत् यत् एस्. सि. एम्. इत्यस्य 93 प्रतिशतं परियोजना-समाप्ति-दरः अस्ति, एकीकृत-आदेश-नियन्त्रण-केन्द्राणां (ऐ. सि. सि. सि.) <ऐ. डि. 1> समाप्तिः च अस्ति।
• कुलप्रकल्पाः ₹ 1,64,811 कोटि-मूल्यस्य 8,064।
• 31.03.2026 पर्यन्तं पूर्णानि प्रकल्पाःः ₹ 1,56,257 कोटि-मूल्यानि 7,790 (97 प्रतिशतं)।
• सर्वेषु 100 स्मार्ट्-नगरेषु ऐ. सी. सी. सी.-संस्थाः स्थापिताः।
• एस्. सि. एम्. आधिकारिकरूपेण <ऐ. डि. 1> इत्यत्र समाप्तम् अभवत्।
• भू-स्थानिक-प्रबन्धन-सूचना-प्रणाली (जि. एम्. ऐ. एस्.) पोर्टल् तथा बहु-स्तरीय-समितयः (एपेक्स्-समितिः, एच्. पि. एस्. सि., एस्. सि. ए. एफ्.) इत्येतयोः माध्यमेन निरीक्षणं कृतम्।
• एडवाइजरी नं. 27 (दिनांकः 10 जून् 2025) विशेष-प्रयोजन-यानानि (एस्. पि. वि.) प्रलंबित-परियोजनानि पूर्णं कर्तुं, परिचालन-अनुरक्षण-योजनाः (ओ. एण्ड्. एम्.) निर्मातुं च निर्दिशत्।
• एस्. पी. वी. इत्येते ऐ. सी. सी. सी. इत्येतान् नगर-परिचालन-प्रणालीरूपेण, राज्य-विश्लेषणात्मक-केन्द्ररूपेण च उपयोक्तुं उपदेशिताः सन्ति।
• एस्. सि. एम्. इत्यस्य विस्तारार्थं किमपि प्रस्तावः विचाराधीनः नास्ति।
• सर्वकारः कथयति यत् एस्. सि. एम्. इत्यतः शिक्षां राज्यसर्वकारैः अ-निर्वाचिताः नगराणि प्रति प्रभावं वर्धयितुं शक्यते इति।

अपि च दस्तावेजे।

• स्मार्ट्-सिटीस्-मिशन् इत्यस्य विस्तारस्य कस्यापि प्रस्तावस्य विषये प्रश्नावले स्पष्टतया'न'इति उत्तरम् अस्ति।
• उत्तरम् अददति यत् स्मार्ट्-सिटीस्-अभियानं प्रश्नस्य दिनाङ्कात् पूर्वं (06.08.2026) 31.03.2025 दिनाङ्के समाप्तम् अभवत् इति।
• अस्य उत्तरम्, श्रेणि-2 तथा श्रेणि-3 नगरेषु एस्. सी. एम्. इत्यस्य हस्तक्षेपस्य प्रतिरूपणार्थं विशिष्ट-नीति-संरचना वा समर्पित-योजना वा न प्रददाति, परन्तु सूचयति यत् राज्यसर्वकाराः विद्यमान-शिक्षाणां लाभान् ग्रहीतुं शक्नुवन्ति इति।