संसदः। संसदीय-समितिः
आर्. बि. ऐ. इत्यस्य समयसीमा सत्सु अपि किमपि ब्याङ्क्. ब्याङ्क्. इन् इति क्षेत्रम् अदृष्यत् नास्ति।
गृहकार्यस्य स्थायी-समितिः भारते सैबर्-अपराधस्य निवारणस्य अन्वेषणस्य च वर्तमान-विधि-प्रशासनिक-संरचनां परीक्षितवती।
कः चिन्तितः अस्ति? गृहमन्त्रालयः, सूचना-प्रौद्योगिकी-मन्त्रालयः, भारतीय-रिजर्व्-ब्याङ्क् (आर्. बि. ऐ.), भारतीय-प्रतिभूति-विनिमय-बोर्डः (सेबी), भारतीय-दूरसञ्चार-विनियामक-प्राधिकरणः (टी. आर्. ए. ऐ.), तथा च सैबर्-वञ्चनेन तथा डिजिटल-सुरक्षा-समस्यैः प्रभाविताः सामान्यजनाः।
समितिः किं ज्ञातवती?
- समितिः बहुविध-विधिषु व्याप्तैः विधिभिः प्रावर्तितानां प्रवर्तनप्रतिसन्धिं परिहर्तुं समग्र-सैबर्-अपराध-विधानस्य, एकीकृत-सैबर्-अपराध-कार्य-बलस्य च निर्माणस्य अनुशंसाम् अकरोत्।
- कठोरं दण्डं दातुं ऐ. टि. अधिनियमः, 2000 इत्यस्य संशोधनम् अनुशंसितम्, ऐ. टि. मध्यस्थाः निष्क्रियतायाः कारणात् पीडितानां हानिं प्रतिपूर्तिं कर्तुम् अपेक्षन्ते, अपि च निरीक्षकपदव्याः उपरि अधिकारिणः प्रकरणानाम् अन्वेषणार्थं सशक्तं कुर्वन्ति।
- समित्या दिल्ली-विशेष-आरक्षक-स्थापना-अधिनियमः, 1946 इत्यस्य संशोधनं कर्तुं सूचितम्, येन सी. बी. ऐ.-संस्थया राज्यस्य सम्मतं विना सैबर्-अपराध-प्रकरणानां अन्वेषणं कर्तुं शक्यते, यत् अनेकेभ्यः राज्यैः सम्मतं प्रत्याहारेन अन्वेषणस्य अवरोधः अभवत् इति अवदत्।
- उपयोक्तृ-निर्मित-ए. ऐ.-निर्मित-विषयवस्तूनां, यथा डीप्फेक्स्-विषयवस्तूनां मध्ये भेदं कर्तुं सर्वेषु विषयवस्तूनां उपरि जलचिह्नान् अनिवार्यं कर्तुम् संरचना स्थापयितुं सः अनुशंसत।
- समितिः अपंजीकृत-टेलिमार्केटर्-इत्येतान् निरोधयितुं वास्तविक-समय-निदान-तन्त्रं विकसयितुं, तथा च दूरसञ्चार-प्रदातृषु विभक्तानां कालोसूचीकृत-टेलिमार्केटर्-इत्येतेषां केन्द्रीकृत-दत्तांशसंचयस्य अनुरक्षणार्थं च अनुशंसत।
- आर्. बि. ऐ. इत्यनेन '. ब्याङ्क्. इन्'इति क्षेत्रे वित्तकोषानां स्थानान्तरणस्य पर्यवेक्षणं कर्तुं, तथा च डिजिटल्-पेमेण्ट्-इन्टेलिजेन्स-प्लाट्फ़ार्म् इत्यस्य निर्माणार्थं कालक्रमः निर्धारयितुं च अनुशंसितम्।
- समितिः, खच्चर-लेखानां अन्वेषणार्थं व्यवहारात्मक-बायोमेट्रिक्स् इत्यस्य अन्वेषणम् अपि च सामाजिक-माध्यम-मध्यस्थान् निर्देशयति यत् केवलं सेबी-पञ्जीकृतान् वित्तीय-प्रभावकारान् एव परामर्शं दातुं अनुमन्यताम् इति।
- सः ती. अर. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए. ए., ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए. ए.
अपि च दस्तावेजे।
- आर्. बि. ऐ. इत्यस्य आदेशेन 2025 अक्टोबर्-मासस्य अन्तिमदिनाङ्केन सह सत्सु अपि किमपि ब्याङ्क् '. ब्याङ्क्. इन्'क्षेत्रम् प्रति स्थानान्तरं न पूरयत् इति समितिः अवदत्।
- 2025 तमे वर्षे मे-मासे, अपंजीकृत-टेलिमार्केटर्-सम्बद्धानि प्रायः 2 लक्ष 1 लक्ष-सङ्कोचानि आसन्।
- वर्तमानविधिः उपयोक्तृ-निर्मितस्य ए. ऐ.-निर्मितस्य च विषयवस्तूनां मध्ये भेदं न करोति इति समितिः अवदत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
संसदीय-स्थायी-समिति-प्रतिवेदनानि (पी. आर्. एस्. विधायी-अनुसंधानस्य माध्यमेन)
समित्याः प्रतिवेदनम्-सन्दर्भः साइबर-अपराध-परिमाप-संरक्षण-निवारणम्
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।