संसदः। संसदीय-समितिः
एन्. ए. ए. क्यू. एस्. अन्तिमवारं 2009 तमे वर्षे संशोधितः, डब्ल्यू. एच्. ओ. इत्यस्य मार्गदर्शिकायाः अपेक्षया दुर्बलः मानदण्डः।
विज्ञान-प्रौद्योगिकी-पर्यावरण-वन-जलवायु-परिवर्तनस्य स्थायी-समितिः दिल्ली-एन्. सि. आर्. मध्ये वायु-प्रदूषणस्य कारणानि, विविध-संस्थाभिः स्वीकृताः शमन-उपायः च परीक्षितवती।
कः चिन्तितः अस्ति? प्रतिवेदनं पर्यावरण-वन-जलवायु-परिवर्तन-मन्त्रालयस्य तथा च दिल्ली-हरियाणा-उत्तरप्रदेश-राजस्थान-राज्ययोः वायु-गुणवत्ता-प्रबन्धनस्य कृते उत्तरदायीानां अन्य-संस्थानां विषये चिन्तयति। एतत् सामान्यजनान्, विशेषतः बालकाः, वृद्धाः, प्रसव-सवाराः इत्यादयः दुर्बल-समूहान् प्रभावयति।
समितिः किं ज्ञातवती?
- राष्ट्रिय-परिवेष्टित-वायु-गुणवत्ता-मानकाः (एन्. ए. ए. क्यू. एस्.) डब्ल्यू. एच्. ओ. निर्देशिकायाः अपेक्षया अत्यन्तं दुर्बलानि सन्ति इति समित्या ज्ञातम्, तथा च डब्ल्यू. एच्. ओ. लक्ष्याणां अनुरूपं कर्तुं तेषां संशोधनम् त्वरितं कर्तुं अनुशंसितम्।
- समित्या मानुवल्-स्थानकानां उपयोगेन सह निरीक्षणस्य अन्तरान् अङ्क्य, सर्वान् 59 मानुवल्-स्थानकान् निरन्तर-परिवेष्टित-वायु-गुणवत्ता-निरीक्षण-केन्द्राणि (सी. ए. ए. क्यू. एम्. एस्.) इति रूपेण उन्नतीकर्तुं, तेषां स्थानान् युक्तियुक्तं कर्तुं च अनुशंसितम्।
- विद्यमानानि स्रोत-विभाजन-अध्ययनानि कालनिर्धारितानि सन्ति इति समितिः अवदत्, तथा च नियतकालिक-अद्यतनानां तन्त्रेन सह नूतन-अध्ययनानि कर्तुम् अनुशंसत।
- वायु-प्रदूषणम् एकः क्षेत्रीयः विषयः अस्ति इति समितिः अवधानं दत्तवती तथा च श्रेणीकृत-प्रतिक्रिया-कार्य-योजनायाः कठोरप्रवर्तनेन सह, राज्यस्तरे न तु वायु-शयन-स्तरे योजनायाः प्रवर्तनस्य च अनुशंसां कृतवती।
- वाहन-निर्गमनस्य विषये, समितिः स्वच्छ-वाहनानां प्रति संक्रमणस्य त्वरणं कर्तुं, अन्तिम-आयुः, डीज़ल्-यानानि च चरणं यावत् निष्कासयितुं, उच्च-ई. वी.-व्ययस्य निवारणार्थं अनुदानं, कर-लाभम् इत्यादीनि वित्तीय-प्रोत्साहनं च प्रददात् इति अनुशंसम् अकरोत्।
- समित्या धूलिः, अपशिष्टः, वृक्षाः दहनं इत्यादीनां योगदानानि अधोरेखितानि, धूलि-नियन्त्रणानां कठोरप्रवर्तनस्य अनुशंसां दत्तानि, मुक्त-अपशिष्ट-दहनस्य कृते शून्य-सहिष्णुतायाः अनुशंसां दत्तानि, तथा च पेलेटैजेशन् इत्यादीनां सस्य-अवशिष्ट-प्रबन्धन-पद्धत्यां कृते समर्थनम् वर्धितम्।
- समितिः उल्लिखत् यत् केषुचित् औष्णिक-प्रकल्पेषु निर्गमन-नियन्त्रण-व्यवस्थायाः अभावः अस्ति इति, तथा च अनुपालनायुक्तानि घटकानि स्वच्छ-इन्धनानि प्रति परिवर्तयितुं वा बन्धयितुं वा अनुशंसयत्।
- समित्या स्वास्थ्य-निरीक्षणं सुदृढं कर्तुं, सार्वजनिक-संस्थासु वायु-शोधकं स्थापयितुं, वायु-शोधकं तथा च हेपा-शोधकं इत्येतयोः उपरि जी. एस्. टी. इत्यस्य न्यूनीकरणं अथवा समाप्तिं कर्तुं च अनुशंसितम्।
अपि च दस्तावेजे।
- समितिः अवदत् यत् एन्. ए. ए. क्यू. एस्. अन्तिमवारं 2009 तमे वर्षे संशोधितम् आसीत् इति।
- समित्या अवदत् यत् देहली-एन्. सि. आर्. मध्ये सम्प्रति 84 सतत-परिवेष्टित-वायु-गुणवत्ता-निरीक्षण-केन्द्राणि (सी. ए. ए. क्यू. एम्. एस्.), 59 हस्तचालित-परिवेष्टित-वायु-गुणवत्ता-निरीक्षण-केन्द्राणि च सन्ति इति।
- अत्यधिक-अपेक्षायाः समये सस्य-अवशिष्ट-प्रबन्धन-यन्त्राणां अभावः आसीत् इति समितिः अवदत्।
- समितिः वायु-शुद्धिकारेषु, हेपा-फिल्टर्-मध्येषु च जी. एस्. टी. इत्यस्य न्यूनीकरणं अथवा निर्मूलनम् अनुशंसत।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
संसदीय-स्थायी-समिति-प्रतिवेदनानि (पी. आर्. एस्. विधायी-अनुसंधानस्य माध्यमेन)
समित्याः प्रतिवेदनम्-सन्दर्भः वायु-प्रदूषणम्-दिल्ली-एन्. सि. आर्.-तथा-चरणानि-स्वीकृताः-विविध-अभिकरणैः-तस्य कृते-परिमितिः
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।