संसदः। संसदीय-समितिः
लिथियं, कोबाल्ट्, निकेल् इत्येतयोः आयातस्य उपरि भारतं पूर्णतया अवलम्बते इति समितिः जानाति।
अङ्गारस्य, खन्याः, इस्पातस्य च स्थायी-समितिः, देशीय-उत्पादनस्य, संस्करणस्य, विनियामक-दक्षतायाः च न्यूनतां ज्ञातुं, खनिजानां, धातुणां च स्वावलंबनार्थं भारतस्य प्रगतिं परीक्षितवती।
कः चिन्तितः अस्ति? अङ्गार-खनि-इस्पात-मन्त्रालयः-खनिज-आपूर्ति-शृङ्खलैः, पर्यावरण-विनियमैः, औद्योगिक-रोजगारेन च प्रभाविताः सामान्यजनाः।
समितिः किं ज्ञातवती?
- आयात-निर्भरता-समितिः अवदत् यत् भारतः लिथियं, कोबाल्ट्, निकेल् इत्येतयोः आयातस्य उपरि पूर्णतया अवलम्बितः अस्ति, तथा च बाक्स्-ऐट्, क्रोमैट्, लोह-अयस्कं, चुनापाथरं, सिलिमेनैट् इत्यादिषु स्वावलम्बी भूत्वा ग्रेफैट्, पोटाश्, फास्फरस् इत्येतयोः आयातस्य उपरि पर्याप्ततया अवलम्बितः अस्ति इति।
- प्रक्रमणम् अपि च परिष्करणम्-समित्या प्रक्रमणस्य परिष्करणस्य च क्षेत्रे सीमित-आन्तरिक-क्षमतानां सङ्केतः कृतः, तथा च व्यय-प्रतिस्पर्धात्मक-आन्तरिक-क्षमतानां विकासस्य गतिं वर्धयितुं, विशेषतः दुर्लभ-भू-क्षेत्रे प्रौद्योगिकी-हस्तान्तरणार्थं अन्ताराष्ट्रिय-सहयोगस्य अन्वेषणस्य च अनुशंसां कृतम्।
- विनियामक-विलम्बः-समित्या दीर्घकालं यावत् विनियामक-अनुमतिः, खनि-लिलावस्य परिचालनस्य च मध्ये विलम्बः च उत्पादनस्य मन्दता इति अङ्कितम्, अपि च शीघ्र-उत्पादनस्य प्रोत्साहनेन, विलम्बस्य दण्डेन च सह, लिलाव-पश्चातस्य प्रगत्याः निरीक्षणार्थं अन्तर्मन्त्रालयी-समूहस्य स्थापनाम् अनुशंसितम्।
- सुस्थिरता-उपायः-समित्या खनि-नक्षत्र-मानांकनं अन्तिमं कर्तुं विलम्बः अभिलिखत् तथा च एतेषां मूल्यांकनं त्वरितं कर्तुं, वित्तीय-प्रोत्साहनेन खनिज-पुनर्चक्रणस्य प्रोत्साहनं कर्तुं, ई-अपशिष्टात्, ब्याटरि-द्वारा, औद्योगिक-स्क्र्याप्-द्वारा च खनिजानां पुनर्प्राप्तिः कर्तुं च अनुशंसितम्।
- सार्वजनिक-निजी-सहभागिताः-समितिः अवदत् यत् खनिज-उत्पादनमूल्ये 60 प्रतिशतं भागं निजी-क्षेत्रस्य अस्ति इति, अपि च सार्वजनिक-निजी-सहभागितायाः माध्यमेन सहयोगं वर्धयितुं अनुशंसत।
अपि च दस्तावेजे।
- समितिः अवदत् यत् लिथियम्, कोबाल्ट्, निकेल् इत्येतयोः आयातस्य उपरि भारतं पूर्णतया अवलंबितम् अस्ति इति।
- समितिः अवदत् यत् खनिजोत्पादनस्य मूल्यस्य 60 प्रतिशतं भागं निजीक्षेत्रस्य अस्ति इति।
- नूतनस्य खनिजस्य निष्कर्षणस्य उपरि अवलंबनम् न्यूनीकर्तुं समित्या पर्यावरणपूरक-श्रेडिङ्ग्-सुविधाः स्थापयितुं अनुशंसितम्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
संसदीय-स्थायी-समिति-प्रतिवेदनानि (पी. आर्. एस्. विधायी-अनुसंधानस्य माध्यमेन)
समित्याः प्रतिवेदनम्-खनिजेषु धातुषु च स्वावलंबनम्
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।