संसदः। संसदीय-समितिः
यू. जी. सी.-संस्था 2025 एप्रिल्-मासात् अध्यक्षं विना प्रचलति, समितिः जानाति।
शिक्षा, महिला, बालकाः, युवकाः, क्रीडायाः च स्थायी-समितिः उच्च-शिक्षा-विभागस्य (एन्. टी. ए., एन्. ए. ए. सी., यू. जी. सी. इत्यादिभिः स्वायत्त-संस्थानां प्रशासनस्य, कर्मचारीवर्गस्य, विनियमस्य च परीक्षणं कृतवती।
शिक्षा, महिला, बालकाः, युवकाः, क्रीडा च विषये स्थायी-समितिः उच्च-शिक्षा-विभागस्य (एन्. टी. ए., एन्. ए. ए. सी., यू. जी. सी., विविधाः अनुसंधान-परिषदाः च अन्तर्भवन्ति) स्वायत्त-संस्थानां प्रशासनस्य, कर्मचारीवर्गस्य, विनियमस्य च परीक्षणं करोति येन प्रशासनिक-दोषान् ज्ञातुं तथा परीक्षा-आचरणे, अध्यापक-नियुक्तिषु, समता-नीतिषु च सुधारस्य अनुशंसां करोति।
कः चिन्तितः अस्ति? एतत् उच्च-शिक्षा-विभागेन, तस्य स्वायत्त-संस्थाभिः (एन्. टी. ए., एन्. ए. ए. सी., यू. जी. सी., ऐ. सी. एच्. आर्., ऐ. सी. पी. आर्., ऐ. सी. एस्. आर्., ऐ. ऐ. ए. एस्., आरोविल्ले फौण्डेशन्) अपि च प्रतिस्पर्धात्मक-परीक्षाभिः, उच्च-शिक्षा-मान्यतायाः, अनुसंधान-अध्येतावृत्तिभिः च प्रभावितानां सामान्यजनानाम् विषये वर्तते।
समितिः किं ज्ञातवती?
- समितिः अवदत् यत् 2024 तमे वर्षे एन्. टी. ए. इत्यनेन आयोजितेषु 14 प्रतियोगितात्मकपरीक्षासु न्यूनातिन्यूनं पञ्च परीक्षासु स्थगनानि, पेपर-लीक्स्, विलंबितानि परिणामानि इत्यादयः प्रमुखाः समस्याः आसन् इति।
- समितिः लेख-पत्र-परीक्षाणां विषये ध्यानं केन्द्रीकर्तुं, केवलं सर्वकारीय-नियन्त्रितकेन्द्रेषु गणकयन्त्र-आधारित-परीक्षाणां आयोजनं कर्तुं, परीक्षा-प्रशासने संलग्नानां संस्थानां राष्ट्रव्यापि कालोसूचीं निर्मातुं, प्रशिक्षण-केन्द्राणां प्रसारस्य निवारणार्थं उच्च-स्तरीय-समितिं स्थापयितुं च अनुशंसत।
- यू. जी. सी. इत्यनेन 2025 एप्रिल्-मासात् कार्यवाहक-अध्यक्षस्य अधीनं कार्यं कृतम् अस्ति, ऐ. ऐ. ए. एस्. इत्यस्य निर्देशकः 2021 आगस्ट्-मासात् 2025 आगस्ट्-मासपर्यन्तं रिक्तः आसीत्, ऐ. सि. पि. आर्. इत्यस्य गठनं 2022-2024 वर्षयोः मध्ये न कृतम् इति सूचयन् समितिः उच्च-स्तरीय-रिक्तस्थानानि उद्घाटयत्।
- समित्या अनुशंसितं यत् रिक्तस्थानानि तत्क्षणमेव पूरितानि भवेयुः तथा च दीर्घकालं यावत् अतिरिक्त-प्रभार-कार्यालयानां नियुक्तेः अभ्यासः निवार्यते इति।
- समितिः एसोसिएट्-प्राध्यापक-प्राध्यापक-स्तरेषु ई. डब्ल्यू. एस्. आरक्षणस्य कार्यान्वयनस्य पुनर्मूल्यांकनं कर्तुं अनुशंसत, यत् एतेषु स्तरेषु व्यक्तिषु वार्षिकं अष्टलक्ष-रूप्यकाणि अधिकं अर्जयति, अतः ई. डब्ल्यू. एस्. इति अर्हता न प्राप्यते इति अवदत्।
- समित्या वर्तमानस्य दीर्घस्य ब्यूरोक्राटिक् इत्यस्य च प्रक्रियायाः स्थाने द्वैतीक-मान्यता-प्रतिमानस्य (मान्यताप्राप्तं वा अप्रमाणितं वा) कार्यान्वयनम् अनुशंसितम्।
- यू. जी. सी. प्रतिमासं 37,000 रूप्यकाणि, ऐ. सी. एच्. आर्., ऐ. सी. पी. आर्., ऐ. सी. एस्. एस्. आर्. च प्रतिमासं 17,000 तः 20,000 रूप्यकाणि च प्रददति इति विषमतां दृष्ट्वा समित्या अध्येतावृत्ति-राशिः, अध्येतावृत्ति-सङ्ख्या च वर्धयितुं अनुशंसितम्।
- समित्या यू. जी. सी.-नियमानां प्रारूपस्य परिवर्तनं अनुशंसितम्, यस्मिन् जाति-आधारित-उत्पीडनस्य व्याख्यायां ओ. बी. सी.-उत्पीडनम्, विवक्षायाः अक्षरूपेण अक्षमता, वंचित-समुदायात् 50 प्रतिशततः अधिकाः समता-समितिः च अन्तर्भवन्ति।
- समितिः ए + मान्यतां विना विश्वविद्यालयान् अन्तर्जालीय-पाठ्यक्रमान् प्रदास्यतः निवारयन्तः प्रतिबन्धानां पुनर्मूल्यांकनं कर्तुं अनुशंसत, यतः एन्. ए. ए. सि. श्रेणीकरणप्रक्रिया अन्तर्जालीय-शिक्षां प्रदास्यतां संस्थायाः क्षमतां न परीक्षते।
अपि च दस्तावेजे।
- यू. जी. सी.-संस्था 2025 एप्रिल्-मासात् कार्यवाहक-अध्यक्षस्य अधीने कार्यम् अकरोत्।
- इण्डियन् इन्स्टिट्यूट् आफ् अड्वान्स्ड् स्टडी, शिम्ला (ऐ. ऐ. ए. एस्.) इत्यस्य निर्देशकस्य पदम् 2021 आगस्ट्-मासात् 2025 आगस्ट्-मासपर्यन्तं रिक्तम् आसीत्।
- भारतीय-सामाजिक-विज्ञान-अनुसंधान-परिषद् (ऐ. सि. एस्. एस्. आर्.) इत्यस्य अन्तर्गतेषु संस्थासु 50 प्रतिशततः न्यूनाः अध्यापक-पदानि पूरिताः आसन्।
- परीक्षा-प्रशासन-समस्यानां कृते अनेके संस्थाः अन्यराज्येभ्यः वा संस्थानां वा अनुबन्धान् निरन्तरं प्राप्तवन्तः इति समितिः अवदत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
संसदीय-स्थायी-समिति-प्रतिवेदनानि (पी. आर्. एस्. विधायी-अनुसंधानस्य माध्यमेन)
समित्याः प्रतिवेदनम्-स्वायत्त-संस्थानानां समीक्षा-उच्चशिक्षायाः अन्तर्गतम्।
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।