संसदः। संसदीय-समितिः
स्पेशिएलिटी स्टील् कृते पी. एल्. ऐ. योजनाः 22,973 कोटि रूप्यकाणां वास्तविक-निवेशः, 44,106 कोटि रूप्यकाणां प्रतिबद्धस्य 52 प्रतिशतं निवेशः।
अङ्गार-खनि-इस्पात-स्थायी-समितिः भारतस्य इस्पात-क्षेत्रस्य स्थितिं, स्वावलंबनम् (आत्मनिर्भरता) साधयितुं देशीय-उत्पादनस्य विस्तारस्य लक्ष्ययुक्तानां योजनानां प्रगतिं च परीक्षितवती।
कः चिन्तितः अस्ति? इस्पात-मन्त्रालयः; प्राथमिक-द्वितीयक-उत्पादकाः, एम्. एस्. एम्. ई.-संस्थाः, निर्यातकाः च सम्बद्धाः इस्पात-उद्योगः; तथा च इस्पात-मूल्यैः औद्योगिक-विकासेन च प्रभाविताः सामान्यजनाः।
समितिः किं ज्ञातवती?
- स्पेशियालिटी-स्टील्-कृते पी. एल्. ऐ. योजनाः-समित्या सूचितम् यत् वास्तविक-निवेशः 22,973 कोटि-रूप्यकाणि आसीत् (44,106 कोटि-रूप्यकाणां प्रतिबद्धतायाः 52 प्रतिशतं) तथा च उत्पादनं 2025 अक्टोबर्-मासपर्यन्तं लक्ष्यस्य केवलं 16 प्रतिशतं एव प्राप्नोत् इति।
- कोकिङ्ग्-अङ्गार-आयातः-आस्ट्रेलिया-देशात् 54 प्रतिशतं च आयात-अवलंबनम् अस्ति, अतः आयात-स्रोतानां विविधीकरणं कर्तुम् समितिः अनुशंसत्। 2030 तमवर्षपर्यन्तं 30 प्रतिशतं लक्ष्यम् अवलम्ब्य अङ्गार-सम्मिश्रणं प्रायः 10 प्रतिशतं यावत् एव अस्ति इति सूचयत्।
- लौह-अयस्कः-केवलं 23 प्रतिशतं हेमटैट्-भण्डारः उच्च-श्रेणीः अस्ति इति समितिः अवदत्, तथा च न्यून-श्रेणी-अयस्क-सूक्ष्म-उपयोगार्थं लाभप्रदं तथा पेलेटैसेशन्-क्षमतां त्वरणं कर्तुम् अनुशंसत।
- निर्यात-प्रतिस्पर्धात्मकताः समितिः उच्च-रसद-व्ययं, शुल्क-रहित-बाधां, ई. यू. इत्यस्य कार्बन्-सीमा-समायोजन-तन्त्रं (सी. बी. ए. एम्.) च विशेषतया एम्. एस्. एम्. ई.-संस्थानां कृते चुनौतिः इति घोषयत्। निर्यात-विपणिनां कृते विविधीकरण-कार्यनीतिः अन्वेष्टुं अनुशंसाम् अकरोत्।
- लाजिस्टिक्स्-व्ययः-समितिः अवदत् यत् भारतीय-उत्पादकाः <ऐ. डि. 3> इत्यस्य वैश्विक-मानदण्डस्य अपेक्षया राजस्वस्य <ऐ. डि. 1> इत्यस्य लाजिस्टिक्स्-व्ययं कुर्वन्ति इति। मालवाहिका-मार्गस्य समयबद्ध-कार्यान्वयनं, 1,000 कि. मी. मार्ग-सम्पर्कस्य उन्नतीकरणं, स्लरी-पैप्लैन्स्-इत्यस्य विस्तारः, <ऐ. डि. 2> द्वारा जलमार्गस्य विकासः च इति समितिः अनुशंसयत्।
- डीकार्बनैसेशन्-समितिः द्वितीयक-स्टील्-उत्पादकानां कृते चरणबद्धं, व्यय-संवेदी डीकार्बनैसेशन्-रोडमैप्, निरन्तरप्रौद्योगिकी-समर्थनं च अनुशंसयत्, ये राष्ट्रिय-क्षमतायाः 47 प्रतिशतं भागं भजन्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- स्पेशियालिटी-स्टील्-कृते पी. एल्. ऐ.-योजनायाः अन्तर्गतं वास्तविकं निवेशं 22,973 कोटि-रूप्यकाणि आसीत्, यत् प्रतिबद्धस्य 44,106 कोटि-रूप्यकाणां 52 प्रतिशतम् अस्ति।
- संचयी-विशेष-उक्कु-उत्पादनं 14.3 लक्ष-टन्-लक्ष्यस्य केवलं 16 प्रतिशतं एव प्राप्तम्।
- कोकिङ्ग्-अङ्गारस्य कृते भारतस्य आयात-निर्भरता 85-90% अस्ति, यत्र 54 प्रतिशतं आयातं आस्ट्रेलिया-देशात् भवति।
- कोकिङ्ग्-अङ्गारस्य कृते अङ्गार-मिश्रणं प्रायः 10 प्रतिशतं भवति, यत् 2030 तमे वर्षे निर्धारितस्य 30 प्रतिशतस्य लक्ष्यात् अत्यन्तं न्यूनम् अस्ति।
- भारतीय-इस्पात-उत्पादकानां कृते रसद-व्ययः राजस्वस्य 16-18% अस्ति, यत् 10-12% इत्यस्य वैश्विक-मानदण्डं अतिक्रमयति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
संसदीय-स्थायी-समिति-प्रतिवेदनानि (पी. आर्. एस्. विधायी-अनुसंधानस्य माध्यमेन)
समित्याः प्रतिवेदनम्-सन्दर्भः आत्मानिर्भर्ता-इन्-स्टील्-सेक्टर्-अण्ड्-रोडमैप्-फर्-मेड्-इन्-इण्डिया-स्टील्-प्रोडक्शन्
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।