जगतः। विदेश मन्त्रालयः
भारत-अमेरिका नागरिक-परमाणु-करारः, 123 करारः अन्तिमः।
एतत् संयुक्त-वक्तव्यं घोषयति यत् अमेरिका-भारत-देशौ शान्तियुत-परमाणु-सहयोगार्थं'123 करारः'इति नाम्ना ख्यातस्य द्वैपाक्षिक-करारस्य विषये वार्ताः सम्पन्नाः इति। अयं करारः नागरिक-परमाणु-व्यापारस्य नियन्त्रणार्थं परिकल्पितः अस्ति।
एतत् संयुक्त-वक्तव्यं घोषयति यत् अमेरिका-भारत-देशौ शान्तियुत-परमाणु-सहयोगस्य द्वैपाक्षिक-करारस्य विषये वार्ताः सम्पन्नाः, यत्'123 करारः'इति नाम्ना प्रसिद्धः अस्ति। अयं करारः नागरिक-परमाणु-व्यापारस्य नियन्त्रणे, अमेरिकीय-भारतीय-संस्थानां परस्परं नागरिक-परमाणु-ऊर्जा-क्षेत्रेषु भागं ग्रहीतुं च अनुमतिं दातुं परिकल्पितः अस्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? अस्मिन् सन्धौ संयुक्तराज्यामेरिका-भारतं च सम्मिलिताः सन्ति, विशेषतः नागरिक-परमाणु-ऊर्जा-क्षेत्रे अमेरिकीय-भारतीय-संस्थाः प्रभाविताः सन्ति। अस्मिन् अन्ताराष्ट्रिय-परमाणु-ऊर्जा-संस्था (ऐ. ए. ई. ए.), परमाणु-आपूर्तिकर्ता-समूहः (एन्. एस्. जी.) च अन्तर्भवन्ति।
किं स्वीकृतम् आसीत्?
- शान्तिपूर्ण-परमाणु-सहयोगस्य ('123 करारः') कृते द्वैपाक्षिक-करारस्य विषये वार्तालापस्य समाप्तिः।
- द्वयोः देशयोः मध्ये नागरिक-परमाणु-व्यापारस्य नियन्त्रणार्थं सन्धिः।
- अमेरिकीय-भारतीय-संस्थानां सहभागितायै नागरिक-परमाणु-ऊर्जा-क्षेत्रस्य उद्घाटनम्।
- अग्रिमेषु चरणेषु, भारतं ऐ. ए. ई. ए. इत्यनेन सह सुरक्षा-करारस्य वार्तालापं करोति।
- अग्रिमेषु चरणेषु 45 सदस्यैः परमाणु-आपूर्तिकर्तृ-समूहात् भारतेन सह परमाणु-व्यापारस्य समर्थनं प्राप्नुयात्।
- उपर्युक्तान् चरणान् अनुसरन्, राष्ट्रपतिः बुश् इत्येषः अन्तिम-अनुमोदनार्थं यु. एस्. काङ्ग्रेस् इत्यस्मै करारस्य पाठं समर्पयिष्यति।
अपि च दस्तावेजे।
- द्वयोः देशयोः मध्ये व्यूहात्मक-सहभागितायाः ऐतिहासिकं सोपानम् इति अयं करारः वर्णितः अस्ति।
- अयं उपक्रमः प्रथमवारं नेतृभिः 2005 जुलै-मासस्य 18 दिनाङ्के घोषितः, 2006 मार्च्-मासस्य 2 दिनाङ्के पुनः दृढीकृतः च।
- वक्तव्ये वर्धित-ऊर्जा-सुरक्षा, पर्यावरण-अनुकूल-ऊर्जा, आर्थिक-अवसरानि, दृढ-अप्रसार-प्रयासाः च लाभरूपेण उल्लिखिताः सन्ति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
विदेश मन्त्रालयः-द्वैपाक्षिकं तथा व्यापारपत्रं
अनुबन्धः-सन्दर्भः 5585.27 जुलै 2007
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।