युरिया-उत्पादने स्वावलंबनम्

किं पृष्टम्, कुत्र च?

श्री अलोक् शर्मा तथा श्रीमती रूपकुमारी चौधरी इत्येताभ्यां पृच्छिते प्रश्ने, यूरिया-उत्पादनं, स्वावलंबनम् वर्धितुं उपक्रमः, देशीय-उत्पादनं वर्धितुं उपायः, व्यस्त-ऋतुषु उपलब्धता, भविष्यस्य आधारभूत-योजनाः च इति विषये विवरणं अपेक्षितम्। रसायन-उर्वरक-मन्त्रालयः अस्य उत्तरम् अददात्।

कः पृष्टवान्/उत्तरम् अददात्?

श्री आलोक शर्मा, श्रीमती रूपकुमारी चौधरी/रसायन-उर्वरक-मन्त्रालयः

सर्वकारः किं वदति?

• कुल-देशीया-युरिया-उत्पादन-क्षमता (आर्. ए. सि.), <ऐ. डि. 3> मध्ये <ऐ. डि. 2> एल्. एम्. टि. पि. ए. तः <ऐ. डि. 4> मध्ये <ऐ. डि. 1> एल्. एम्. टि. पि. ए. यावत् वर्धिता।
• एन. ऐ. पि.-2012 इत्यस्य अन्तर्गतं 76.2 एल. एम्. टी. पी. ए. क्षमतायुक्तानि 6 नूतनानि यूरिया-घटकानि (4 जे. वी. सी., 2 निजी) स्थापितानि।
• यूरिया-उत्पादनं 2014-15 काले 225 LMT तः 2023-24 काले 314.07 LMT यावत् वर्धितम्।
• एन्. यु. पि.-2015 इत्यस्य परिणामेन <ऐ. डि. 1> इत्यस्य अपेक्षया प्रतिवर्षं <ऐ. डि. 2> एल्. एम्. टि. इत्यस्य अतिरिक्तोत्पादनं जातम्।
• एन. ऐ. पी. यू.-2026 इत्यनेन यूरिया-क्षेत्रे नूतन-निवेशस्य अनुमोदनम्।
• 2026 तमवर्षस्य खरिफ्-ऋतौ राज्येषु/केन्द्रशासितप्रदेशेषु पर्याप्तानि उर्वरकानि उपलभ्यन्ते (01.04.2026 तः 19.07.2026 पर्यन्तं)।

लक्षणीयानि बिन्दुः

• अस्य उत्तरम्, 2023-24 (314.07 LMT) तथा 2025-26 (293.30 LMT) कृते विशिष्टानि उत्पादनानि अङ्कानि प्रददाति।
• उत्तरम् अददति यत् 2026 तमवर्षस्य खरिफ्-ऋतुः (19.07.2026 पर्यन्तं) पर्याप्तरूपेण उर्वरकस्य उपलब्धता आसीत् इति।
• उत्तरे सर्वेभ्यः वर्षाणां कृते राज्यवारविवरणं न प्रददाति यथा प्रश्ने अभ्यर्थितम् (यथा, 2004-2014 इत्यस्य कृते, केवलं माध्यं दत्तम्)।
• उत्तरम् उल्लेखयति यत् एन्. ऐ. पि. यु.-2026 नीतिः सद्यः एव नूतन-निवेशार्थं अनुमोदिता आसीत् इति।