संसदः। भारतस्य संसदः
विधेयकेन अष्टङ्ग-आयुर्वेद-युनानी-सिद्ध-सोवा-रिग्पा-इत्येतान् समावेशयितुं'भारतीय-चिकित्सा-पद्धतिः'इति परिभाषितम् अस्ति।
अयं विधेयकः आयुर्वेदस्य, युनानी-सिद्धान्तस्य, सोवा-रिग्पा-इत्यस्य च चिकित्सा-शिक्षायाः अभ्यासस्य च नियमनार्थं भारतीय-चिकित्सा-व्यवस्थायाः राष्ट्रिय-आयोगस्य स्थापना करोति।
गुणवत्तापूर्ण-चिकित्सा-शिक्षायाः सुलभतां वर्धयितुं, पर्याप्त-स्वास्थ्यसेवा-वृत्तिपराः सुनिश्चितं कर्तुं, तथा च संस्थानां पारदर्शक-मूल्यांकनेन उच्च-नैतिक-मानकं निर्वोढुं च अस्य उद्देश्यः अस्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? भारतीय-चिकित्सा-पद्धतिः (आयुर्वेदः, युनानी, सिद्धः, सोवा-रिग्पा), चिकित्सा-संस्थाः, एतासु व्यवस्थासु उपाधिं प्रदानं कुर्वन्तः विश्वविद्यालयाः, केन्द्र-राज्य-सर्वकाराः, नवनिर्मिताः विनियामकसंस्थाः (राष्ट्रिय-आयोगः, परामर्श-परिषदः, स्वायत्त-बोर्डः) च अस्य विधेयकेन प्रभाविताः भवन्ति।
विधेयकं किं करोति?
- अध्यक्षेन, 12 पदेन सदस्यैः, 16 अंशकालिकसदस्यैः च सह निगमितसंस्थारूपेण भारतीय-चिकित्सा-प्रणाली-राष्ट्रिय-आयोगस्य संविधानम्।
- भारतीय-चिकित्सा-व्यवस्थायाः कृते परामर्शपरिषदः स्थापना।
- आयुर्वेद-बोर्ड्, युनानी/सिद्ध/सोवा-रिग्पा-बोर्ड्, नीति-पञ्जीकरण-बोर्ड्, चिकित्सा-मूल्यांकन-मूल्यांकन-बोर्ड् इत्यादीनां स्वायत्त-बोर्ड्-इत्येतेषां निर्माणम्।
- राष्ट्रिय-परीक्षाणां परिचयः-राष्ट्रिय-पात्रता-सह-प्रवेशपरीक्षा, राष्ट्रिय-निर्गमनपरीक्षा, स्नातकोत्तर-राष्ट्रिय-प्रवेशपरीक्षा, राष्ट्रिय-शिक्षक-पात्रतापरीक्षा च।
- राष्ट्रिय-पञ्जीकरणस्य, भारतीय-चिकित्सा-पद्धति-व्यवसायिनां राज्य-पञ्जीकरणस्य च अनुरक्षणम्।
- भारतस्य अन्तः बहिः च विश्वविद्यालयैः चिकित्सा-संस्थाभिः च प्रदत्तानां योग्यतानां मान्यताः।
- आयोगाय, स्वायत्त-मण्डलाय, राज्यसर्वकाराय च निर्देशं दातुं केन्द्रसर्वकारस्य शक्तिः।
- अनुदानस्य, लेखापरीक्षायाः, लेखानां च प्रावधानः, राष्ट्रिय-आयोग-कोषस्य स्थापना सहितम्।
अपि च दस्तावेजे।
- अस्मिन् विधेयके अष्टङ्ग-आयुर्वेदस्य, युनानी-आयुर्वेदस्य, सिद्धस्य, सोवा-रिग्पा-इत्यस्य च समावेशनार्थं'भारतीय-चिकित्सा-पद्धतिः'इति परिभाषितम् अस्ति।
- अस्मिन् अध्यक्षानां सदस्यानां च निष्कासनस्य, सद्भावनया कृतानां कार्यानां रक्षणस्य च व्यवस्थाः अन्तर्भवन्ति।
- अस्मिन् विधेयके अन्यैः राष्ट्रिय-चिकित्सा-आयोगैः (होमियोपेथी, योग-प्राकृतिक-चिकित्सा, राष्ट्रिय-चिकित्सा-आयोगः) सह संयुक्त-बैठकस्य व्यवस्था अस्ति।
- अस्मिन् निरसन-संरक्षण-खण्डः अन्तर्भवति, यः सूचयति यत् एतत् एतेषां चिकित्सा-प्रणालिनां विनियमनसम्बद्धानां विद्यमानानां विधिं प्रतिस्थापयति अथवा परिवर्तयति इति।
अधुना एतत् विधेयकं कुत्र अस्ति? विधिः अभवत् (अधिनियमः)
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा)
विधेयक/विधि · संदर्भ I · 18 मार्च 2020
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।