मध्यस्थता-विधेयकं नागरिक-वाणिज्य-विवादानां कृते पूर्व-वाद-मध्यस्थता अनिवार्यं करोति।

मध्यस्थ-समाधान-करारान् प्रवर्तयितुं, मध्यस्थानां पञ्जीकरणार्थं च संस्था स्थापयितुं च एतत् प्रयतते।

कः चिन्तितः अस्ति? भारते वा संस्थापितेषु वा अभिरूचिषु पक्षेषु, अन्ताराष्ट्रिय-मध्यस्थेषु पक्षेषु, वाणिज्य-विवादेषु संलग्नेषु च अयं विधिः प्रयुज्यते। यदि विवादः वाणिज्यीकः वा विशेषतया सर्वकारेण अधिसूचितः वा न भवति तर्हि केन्द्र-सर्वकारः, राज्य-सर्वकारः, तेषां संस्थाः च अनिवार्यप्रय़ोगात् विशिष्टाः भवन्ति। येन मध्यस्थाः, मध्यस्थता-सेवा-प्रदातारः, मध्यस्थता-संस्थाः, न्यायालयाः/न्यायाधिकरणाः च प्रभाविताः भवन्ति।

विधेयकं किं करोति?

• निर्दिष्टमूल्यस्य वाणिज्य-विवादानां कृते विशिष्टप्रक्रियां सह, वादपत्रस्य आरम्भात् पूर्वं नागरिक-वाणिज्य-विवादानां कृते पूर्व-वाद-मध्यस्थतां अनिवार्यं करोति।
• मध्यस्थानां पञ्जीकरणार्थं, प्रक्रियायाः विनियमनार्थं च भारतीय-मध्यस्थता-परिषद्-संस्थापयति।
• मध्यस्थता-सेवा-प्रदातृभ्यः, प्रशिक्षण-प्रमाणन-संस्थानां च मान्यतां प्रददाति।
• आन्लैन्-मध्यस्थता तथा सामुदायिक-मध्यस्थता च प्रददाति।
• मध्यस्थ-समाधान-करारानां प्रवर्तनार्थं नियमान्, तेषां कृते च चुनौतीं च निर्धारयति।
• परिमिति-अधिनियमः, 1872, सिविल-प्रक्रिया-संहिता, 1908, वाणिज्य-न्यायालय-अधिनियमः, 2015 इत्यादीनि अनेकानि विद्यमानानि विधानानि संशोधयति।

अपि च दस्तावेजे।

• अन्येषु विधिषु अन्तर्विष्टेषु मध्यस्थतायां अथवा सुलह-व्यवस्थासु अस्य अधिनियमस्य उपरि प्रभावः वर्तते।
• अधिनियमः प्रलंबितप्रक्रियाणां कृते न प्रयुज्यते।
• अयं परिमिति-अधिनियमः 1872, नागरिक-प्रक्रिया-संहिता 1908, विधि-सेवा-प्राधिकरण-अधिनियमः 1987, मध्यस्थता-सुलह-अधिनियमः 1996, कम्पनी-अधिनियमः 2013 इत्यादिषु बहूनां विद्यमानानां अधिनियमानां संशोधनं करोति।