संसदः। भारतस्य संसदः
नूतनः प्रेस्-रजिस्ट्रार्-जनरल् सर्वानां नियतकालिकानां निरीक्षणं करिष्यति, विधेयकं निर्दिष्टं करोति।
एतत् विधेयकं भारते प्रकाशितानां सर्वानां नियतकालिकानां (समाचारपत्राणां, नियतकालिकानां, इत्यादीनां) कृते अनिवार्य-पञ्जीकरण-व्यवस्थां स्थापयति, येन ते नूतनेन पत्रिका-महापंजीयकात् प्रमाणपत्रं प्राप्तुं अपेक्षन्ते।
इदं मुद्रणालयानां कृते, स्वामित्वस्य स्थानान्तरणस्य, प्रकाशनानां विरामस्य च नियमान् अपि निर्धारयति।
कः चिन्तितः अस्ति? नियतकालिकानां मुद्रकाः, प्रकाशकाः, नियतकालिकानां स्वामिनः (व्यक्तिः, संस्थाः, वा विधि-संस्थाः), भारतस्य प्रेस्-रजिस्ट्रार्-जनरल् इत्येतान् च अयं विधिः प्रभावयति। एतत् विशेषतः भारतस्य नागरिकानां कृते अथवा भारते निगमितानां संस्थानां कृते वर्तते ये नियतकालिकं प्रकाशयितुं इच्छन्ति।
विधेयकं किं करोति?
- मुद्रणे वा प्रकाशने वा पूर्वं प्रेस्-रजिस्ट्रार्-जनरल् इत्यनेन सह प्रत्येकस्य नियतकालिकस्य अनिवार्यं आन्लैन्-पञ्जीकरणम्।
- पञ्जीकरणस्य प्रबन्धनार्थं, अभिलेखानां निर्वहणार्थं, प्रसारस्य अङ्कानां सत्यापनार्थं च केन्द्रसर्वकारेण भारतस्य प्रेस्-रजिस्ट्रार्-जनरल् इत्यस्य नियुक्तिः।
- भयोत्पादक-कार्येषु, गैरकानूनी-कार्येषु, अथवा राज्यस्य सुरक्षायाः विरुद्धं अपराधेषु दोषी कस्यापि व्यक्तेः कृते नियतकालिकं प्रकाशयितुं निषेधः।
- मुद्रकानां कृते प्रेस्-रजिस्ट्रार्-जनरल् इत्यस्मै स्थानीय-निर्दिष्ट-प्राधिकरणाय च सूचनाप्रदातुं आवश्यकता।
- मुद्रकस्य नाम, मुद्रणस्थलं, सम्पादकः, प्रकाशकः, प्रकाशनस्थलं च मुद्रयितुं नियतकालिकानां आवश्यकता।
- भारते विदेशीय-नियतकालिकानां प्रतिरूप-संस्करणानां मुद्रणार्थं केन्द्र-सर्वकारस्य पूर्वानुमोदनम् आवश्यकम् आसीत्।
- मिथ्या-प्रतिनिधित्वस्य अथवा निरन्तरं प्रकाशने विफलतायाः कृते पञ्जीकरणम् स्थगयितुं वा निरस्तीकर्तुं वा पत्रिका-महापंजीयकस्य शक्तिः।
- नियतकालिकस्य निष्क्रमणस्य षण्मासस्य मध्ये प्रेस्-रजिस्ट्रार्-जनरल् इत्यस्मै अनिवार्यसूचना।
- पञ्चदशदिनानि यावत् शेर्-होल्डिङ्ग्-प्रकारस्य कस्यापि परिवर्तनस्य विषये प्रेस्-रजिस्ट्रार्-जनरल् इत्यस्मै सूचितं कर्तव्यम्।
अपि च दस्तावेजे।
- विधेयकेन भारतस्य प्रेस्-रजिस्ट्रार्-जनरल् इति नूतनं केन्द्रीय-प्राधिकरणं निर्मितम्, यत्र परिसरस्य निरीक्षणस्य, अभिलेखनानां प्रापणस्य, दण्डस्य च अधिकारः अस्ति।
- एतत् पञ्जीकरण-प्रयोजनार्थं'नियतकालिकस्य'परिभाषातः पुस्तकानि, शैक्षणिकानि/वैज्ञानिकानि नियतकालिकाः इत्यादीनि विशिष्टाः बहिष्कृताः इति विनिर्दिशति।
- पाठः निर्दिष्टं करोति यत्'प्रिण्टिङ्ग्'इत्यस्मिन् कस्यापि तन्त्रज्ञानस्य माध्यमेन सामूहिक-उत्पादनं अन्तर्भवति, परन्तु फोटोकॉपि इत्येतं बहिष्कृतम् अस्ति।
अधुना एतत् विधेयकं कुत्र अस्ति? विधिः अभवत् (अधिनियमः)
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा)
विधेयक/विधि · सन्दर्भः LIII · 3 अगस्त 2023
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।