संसदः। भारतस्य संसदः
विधेयकः 1991 निर्वाचन-आयोगस्य सेवा-विधिम् निरसितवान्, तस्य स्थाने नूतन-नियुक्ति-नियमाः स्थापयतः।
अयं विधेयकः मुख्य-निर्वाचन-आयुक्तस्य, अन्य-निर्वाचन-आयुक्तानां च नियुक्तिं, सेवा-शर्तानि, कार्यकालं च विनियमितं करोति।
एतत् एतेषां अधिकारिणां चयनार्थं विशिष्टं प्रक्रियां स्थापयति तथा च तेषां सेवा-स्थितिं नियन्त्रयतः विद्यमानस्य 1991 अधिनियमस्य प्रतिस्थापनं करोति।
कः चिन्तितः अस्ति? मुख्य-निर्वाचन-आयुक्तः, अन्ये निर्वाचन-आयुक्ताः, भारतस्य राष्ट्रपतिः, प्रधानमन्त्री, लोकसभायां विपक्षस्य नेता, केन्द्रीय-मन्त्रिपरिषद-मन्त्रिणः, मन्त्रिपरिषद-सचिवः, केन्द्र-सर्वकारः च।
विधेयकं किं करोति?
- चयनसमित्याः अनुशंसानुसारं राष्ट्रपतिना नियुक्तयः भवन्ति।
- चयन-समितौ प्रधानमन्त्री (अध्यक्षः), लोकसभायां विपक्षस्य नेता, प्रधानमन्त्रीद्वारा नामाङ्कितः केन्द्रीय-मन्त्रिमण्डलीय-मन्त्री च भवन्ति।
- मंत्रिमंडलीय-सचिवस्य नेतृत्वे अन्वेषण-समितिः विचारार्थं पञ्चजनानां समितिं सज्जं करोति।
- अभ्यर्थिनः भारतसर्वकारस्य सचिवपदस्य समतुल्यं पदम् धारयन्तः वा वा भवेयुः तथा च निर्वाचनप्रबन्धनस्य अनुभवः भवेत्।
- पदावधिः षट् वर्षाणि यावत् अथवा 65 वर्षपर्यन्तं यावत्, एदि पूर्वमेव, पुनः नियुक्तेः योग्यता नास्ति।
- वेतनं, भत्ते, सेवाशर्ताः च मन्त्रिपरिषदसचिवस्य समानानि भवन्ति।
- निर्वाचन-आयोगस्य कार्यं सर्वसम्मतिना भवति, अथवा मतभिन्नतां चेत् बहुमतेन च भवति।
- निर्वाचन-आयोगः (निर्वाचन-आयुक्तानां सेवा-शर्ताः तथा व्यवसाय-व्यवहारः) अधिनियमः, 1991 निरस्तः अस्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- अयं विधेयकः निर्वाचन-आयोगस्य (निर्वाचन-आयुक्तानां सेवा-शर्ताः तथा व्यवसाय-व्यवहारः) अधिनियमः, 1991 निरस्तं करोति।
- वस्तूनां कारणानां च विवरणं नियुक्तिप्रक्रियायाः विषये सर्वोच्चन्यायालयस्य निर्णयस्य (अनूपबरन्वाल्-विरुद्धम् भारतसङ्घः) उल्लेखं करोति, यत् प्रस्तावितविधिः 1991 अधिनियमस्य अन्तर्गतं न विषयान् सम्बोधयति इति।
अधुना एतत् विधेयकं कुत्र अस्ति? विधिः अभवत् (अधिनियमः)
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा)
विधेयक/विधि · सन्दर्भः एल. वी. आई. आई. 12 डिसेम्बर् 2023
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।