THE BHARATIYA VAYUYAN VIDHEYAK, 2024

भारते विमानानां विन्यासस्य, निर्माणस्य, रखरखावस्य, स्वामित्वस्य, उपयोगस्य, परिचालनस्य, विक्रयस्य, निर्यातस्य, आयातस्य च विनियमनस्य नियन्त्रणे च एतत् विधेयकम् विमान-अधिनियमः 1934 इत्यस्य स्थाने अस्ति। विमान-संचालनस्य सुरक्षां, नागरिक-उड्डयनस्य सुरक्षां च सुनिश्चितं कर्तुं अस्य उद्देश्यम् अस्ति।

अयं विधिः भारतस्य नागरिकानां कृते वर्तते, यत्र च ते सन्ति; भारते पञ्जीकृतानि विमानाणि, विमानेषु कार्यं कुर्वन्तः व्यक्तिः; भारते पञ्जीकृतानि विमानाणि, विमानेषु कार्यं कुर्वन्तः व्यक्तिः च, परन्तु सम्प्रति भारते वा भारते वा सन्ति; तथा च नागरिकेतरैः सञ्चालिताः विमानाः, ये भारते व्यवसायस्य वा स्थायीवासस्य वा प्रमुखस्थानम् धारयन्ति। एतत् विमानस्थानकस्य उपयोक्तृभ्यः, विमानचालकेभ्यः, वायु-यातायातनियन्त्रकानां, रक्षण-प्रदातृभ्यः च प्रभावं करोति।

• सुरक्षा-निरीक्षण-विनियामक-कार्याणां कृते नागरिक-उड्डयन-महानिदेशालयस्य (डी. जी. सी. ए.) निर्माणं करोति।
• नागरिक-उड्डयन-सुरक्षा-निरीक्षणार्थं नागरिक-उड्डयन-सुरक्षा-ब्यूरो (बी. सी. ए. एस्.) इत्यस्य निर्माणं करोति।
• विमान-दुर्घटना-घटना-अन्वेषणार्थं विमान-दुर्घटना-अन्वेषण-ब्यूरो (ए. ए. ऐ. बी.) इत्यस्य निर्माणं करोति।
• डी. जी. सी. ए. तथा बी. सी. ए. एस्. इत्येतयोः सुरक्षायाः च कृते विमानस्थानकानां उपयोगं कुर्वतां वा विमानचालनेषु संलग्नानां वा व्यक्तिभ्यः बाध्यकारीदिशाः निर्देष्टुं अधिकारान् प्रददाति।
• विमानस्य विन्यासस्य, निर्माणस्य, रक्षणस्य, अधिकारस्य, उपयोगस्य, प्रचालनस्य, विक्रयस्य, आयातस्य, निर्यातस्य च विषये नियमान् निर्मातुं केन्द्रसर्वकारस्य अधिकारः अस्ति।
• केन्द्रसर्वकारस्य अनुज्ञापत्रं, शुल्कस्य आर्थिकनियमनम् इत्यादीनां वायु-परिवहन-सेवानां विनियमनस्य अनुमतिः भवति।
• क्षति-क्षति-परिहारस्य निर्धारणस्य, देयस्य च प्रावधानः अस्ति, अपि च अपील् तथा मध्यस्थता।
• उल्लङ्घनानां अपराधानां दण्डानां च व्याख्यां करोति, खतरनाक-उड्डयनस्य, निर्देशानां पालनस्य विफलतायाः च।
• विमानान् निरोधयितुं केन्द्रसर्वकारस्य अधिकारं प्रददाति तथा च भवनानां निर्माणम् अथवा वृक्ष-रोपणम् निषेधयति अथवा विनियमितं करोति येन विमानयाने बाधा भवेत्।

प्रलेखात् ए. ऐ. इत्यनेन लिखितं, तस्य विरुद्धं परीक्षितं च। अधः मूलम् आधिकारिकम् अस्ति।

मूललेखः