संसदः। भारतस्य संसदः
विधेयकेन केन्द्र-शासित-प्रदेश-विधानसभायाः कार्यकालः प्रथम-सभायाः पञ्चवर्षः इति परिभाषितः अस्ति।
एतत् विधेयकं केन्द्र-शासित-प्रदेशेषु विधानसभानां नियमान् लोकसभायाः (लोकसभायाः) कार्यकालेन सह संरेखितुं विद्यमानानां त्रिषु विधिषु संशोधनं करोति।
उच्च-स्तरीय-समित्याः अनुशंसानुसारं, केन्द्र-शासित-प्रदेशानां, केन्द्रीय-संसदस्य च कृते एकयोगे निर्वाचनं साधयितुं लक्ष्यम् अस्ति।
कः चिन्तितः अस्ति? केन्द्र-शासित-प्रदेशानां विधानसभासु, विशेषतः केन्द्र-शासित-प्रदेशानां शासन-अधिनियमः, 1963, राष्ट्रिय-राजधानी-क्षेत्र-दिल्ली-शासन-अधिनियमः, 1991, जम्मू-कश्मीर-पुनर्गठन-अधिनियमः, 2019 इत्येतैः शासितानां विधानसभासु अयं विधेयकः प्रभावयति।
विधेयकं किं करोति?
- विधानसभायाः'पूर्णावधिः'इति तस्य प्रथमसभायाः पञ्चवर्षाणि इति व्याख्यायते।
- संविधानस्य अनुच्छेदस्य 82ए इत्यस्य अन्तर्गतं नियतदिनाङ्कस्य अनन्तरं आयोजितेषु निर्वाचनानां कृते जनसभायाः कार्यकालः समाप्तः भवति।
- 'न समाप्तः अवधिः'इति पूर्व विघटनस्य जनसभायाः कार्यकालस्य अन्तस्य च मध्यकालः इति व्याख्यायते।
- यदि विधानसभा शीघ्रमेव विघटिता भवति तर्हि नवनिर्वाचितसभा केवलं पूर्वीयसभायाः अनिर्दिष्टकालपर्यन्तं एव कार्यं करोति इति निर्दिष्टं करोति।
- शीघ्र-विघटनस्य अनन्तरं निर्मितं नूतन-विधानसभा पूर्वस्य विधानसभायाः अनुवर्तनं न भवति, विघटनस्य सर्वे परिणामाः पूर्वीयसभायाः कृते प्रयुज्यन्ते इति कथयति।
अपि च दस्तावेजे।
- पूर्वराष्ट्रपतिः श्री रामनाथकोविन्द्-वर्यस्य अध्यक्षते, 14 मार्च् 2024 दिनाङ्के समर्पिते उच्चस्तरीये समित्याः अनुशंसानां आधारेण एतत् विधेयकम् अस्ति।
- लोकसभायाः, सर्वेषु विधानसभानां च कृते एकयोगे निर्वाचनस्य प्रथम-चरणस्य कार्यान्वयनस्य भागः अस्ति।
- लोकसभायां 12 डिसेम्बर् 2024 दिनाङ्के श्री अर्जुनराम् मेघवाल् इत्यनेन एतत् विधेयकं उपस्थापितम्।
अधुना एतत् विधेयकं कुत्र अस्ति? परिचयितः।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा)
विधेयक/विधि · सन्दर्भः 276 · 17 डिसेम्बर् 2024
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।