संसदः। भारतस्य संसदः
विधेयकेन'पान्-मसाला'इतीदं 21069020 इति शुल्क-वस्तुनः अन्तर्गतं वस्तुः इति परिभाषितम् अस्ति।
एतत् विधेयकं राष्ट्रियसुरक्षायाः, सार्वजनिक-स्वास्थ्य-व्ययस्य च संसाधनानां उत्पादनार्थं निर्दिष्ट-वस्तूनां निर्माणे प्रयुक्तानां यन्त्राणां, प्रक्रियां च (अनुसूची-1 मध्ये'पान्-मसाला'इति स्पष्टतया परिभाषितम्) उपरि उपकरं कर्तुम् प्रस्तावयति।
कः चिन्तितः अस्ति? यः कश्चित् व्यक्तिः निर्दिष्टवस्तूनां निर्माणार्थं यन्त्राणि वा प्रक्रियां वा धारयति, धारयति, निर्वहति, व्यवस्थापयति, नियन्त्रयति वा, यासु कर्मचारिणः वा नियोक्तृश्रमाः वा अन्तर्भवन्ति। सः व्यक्तिः रचना-योजनायाः वा अन्य-कर-रियायतस्य वा अन्तर्गतः अस्ति वा इति न चिन्तयित्वा अपि एतत् प्रयुज्यते।
विधेयकं किं करोति?
- स्थापितेषु यन्त्रेषु अथवा विनिर्दिष्टानां वस्तूनां निर्माणार्थं स्वीकृताः प्रक्रियां, अन्यैः शुल्कैः करैः वा अतिरिच्य उपकरः।
- उपकर-गणना यन्त्रस्य गतिः (प्रतिनिमिषं सञ्चिकाः/पात्राणि), क्षमता, अथवा सञ्चितवस्तूनां भारस्य आधारेण भवति, यथा अनुसूची-द्वितीये विनिर्दिष्टम् अस्ति।
- यन्त्रानि विना हस्तचालित-उत्पादनं अनुसूचि-II अनुसारं प्रति-कारखाना निश्चित-मासिक-उपकर-परिमाणस्य अधीनम् अस्ति।
- केन्द्र-सर्वकारः विशेष-परिस्थितिषु निर्दिष्ट-परिमाणस्य द्विगुणितं उपकर-राशिम् वर्धयितुं शक्नोति।
- करपात्राः जनाः समुचित-अधिकारिणा सह पञ्जीकरणं करिष्यन्ति तथा च घोषणाः विवरणपत्राणि च दाखिलं करिष्यन्ति।
- अधिकारिणां द्वारा परीक्षणं, मूल्यांकनं, लेखापरीक्षणं, व्यापार-परिसरं प्रति अभिगम्यं च।
- संस्थानां अपराधैः सह उल्लङ्घनानां दण्डः दण्डः च।
- निरीक्षणस्य, अन्वेषणस्य, अभिग्रहणस्य, वस्तूनां/यन्त्राणां अभिग्रहणस्य, बंधनस्य च अधिकारः।
- अपील-पदानुक्रमे अपीलीय-प्राधिकरणं, अपीलीय-न्यायाधिकरणं (सीमाशुल्क-उत्पादशुल्क-सेवा-कर-अपीलीय-न्यायाधिकरणं), उच्चन्यायालयः, सर्वोच्चन्यायालयः च अन्तर्भवन्ति।
अपि च दस्तावेजे।
- विधेयकेन स्पष्टतया'पान्-मसाला'इति सीमाशुल्क-शुल्क-अधिनियमः, 1975 इत्यस्य शुल्क-वस्तु 21069020 इत्यस्य अन्तर्गतं वस्तूनि इति परिभाषितम् अस्ति।
- 'यन्त्रस्य'व्याख्यायां प्रपत्रम्, पूरणं, मुद्रणं च यन्त्राणि, विवरण-सञ्चिका-निर्माण-यन्त्राणि च अन्तर्भवन्ति।
- उपकरस्य आयः भारतस्य सञ्चितनिधेः पतितः भवति तथा च संसदेन विनियोगात् परं राष्ट्रियसुरक्षायाः सार्वजनिकस्वास्थ्यस्य च कृते उपयुज्यते।
- अस्मिन् विधेयके विनिर्दिष्टानि वस्तूनि यन्त्राणि वा बन्धयितुं जप्तीकर्तुं च अधिकारः अस्ति।
अधुना एतत् विधेयकं कुत्र अस्ति? विधिः अभवत् (अधिनियमः)
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतस्य संसदः-विधेयकाः (लोकसभा तथा राज्यसभा)
विधेयकः/विधिः · सन्दर्भः 142 · 5 डिसेम्बर् 2025
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।