ଭାରତ-ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ରାସ୍ତା

କାହାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତିଃ ବୈଦେଶିକ ବ୍ଯ଼ାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼; ଭାରତୀଯ଼ ଏବଂ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ନାଗରିକ, ବ୍ଯ଼ବସାଯ଼ ଏବଂ ଶରଣାର୍ଥୀ।

କ "ଣ ପାଇଲା କମିଟି

• କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା ଯେ ଭାରତ-ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଯୁଗ୍ମ ଆଯ଼ୋଗ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ଯ଼ଚାଷ ଉପରେ ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ଯ଼ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଧିକ ନିଯ଼ମିତ ଭାବେ ବୈଠକ କରନ୍ତୁ।
• ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା, ବିପର୍ଯ୍ଯ଼ଯ଼ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସାଇବର ଅପରାଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଭାରତ ମହାସାଗର ରିମ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ ଭଳି ଆଞ୍ଚଳିକ ମଞ୍ଚର ଲାଭ ଉଠାଇବା ପାଇଁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• କମିଟି ଭାରତକୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ରପ୍ତାନୀ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ମୂଳ ଏବଂ ଅଣ-ଶୁଳ୍କ ପ୍ରତିବନ୍ଧକଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ଯ଼ ରାଜିନାମାର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ଯ଼ା ସହଯୋଗ ରାଜିନାମା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିବାକୁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ବିଶୋଧନାଗାର, ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ବିମାନବନ୍ଦର ପାଇଁ ସରକାରୀ-ଘରୋଇ ଭାଗିଦାରୀରେ ଭାରତୀଯ଼ ନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଭାରତୀଯ଼ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ସମସ୍ଯ଼ାର ସମାଧାନ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ କୂଟନୈତିକ ସହାଯ଼ତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• କମିଟି ଭାରତରେ ବୌଦ୍ଧ ସର୍କିଟ ଏବଂ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ରାମାଯ଼ଣ ଟ୍ରେଲ୍କୁ ମିଳିତ ଭାବରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• କମିଟି ଦ୍ୱିତୀଯ଼ ସ୍ତରର ଭାରତୀଯ଼ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ବିମାନ ସଂଯୋଗ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିବା ଏବଂ ଯ଼ୁପିଆଇ ବ୍ଯ଼ବସାଯ଼ୀ ଗ୍ରହଣକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• ଭାରତକୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ବନ୍ଦର ସହିତ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବିତ 30 କିଲୋମିଟର ଲ୍ଯ଼ାଣ୍ଡ କରିଡର/ସେତୁ ପାଇଁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ସହମତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ କମିଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲା।
• ଅଟକି ରହିଥିବା ତ୍ରିନକୋମାଲି ତୈଳ ଟ୍ଯ଼ାଙ୍କ ଫାର୍ମ ପାଇଁ ଏକ କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ଷମ ବ୍ଯ଼ବସାଯ଼ିକ ମଡେଲ ବିକଶିତ କରିବାକୁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• ଭାରତୀଯ଼ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ପ୍ରକଳ୍ପ (10,000 ଗୃହ) ସମେତ ଭାରତର ଅନୁଦାନ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମଯ଼ ମଧ୍ଯ଼ରେ ଶେଷ କରିବା ଲାଗି କମିଟି ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲା।
• ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ସାମରିକ ଉପକରଣ ଯୋଗାଣରେ ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ଭାରତୀଯ଼ ମତ୍ସ୍ଯ଼ଜୀବୀଙ୍କ ଦଣ୍ଡାଦେଶକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଗଭୀର ସମୁଦ୍ରରେ ଥିବା ଜାହାଜରେ ଟ୍ରଲର ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• ଶରଣାର୍ଥୀ ତଥ୍ଯ଼ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଏବଂ ଭାରତରେ ପ୍ରାଯ଼ 89,000 ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ଯ଼ାବର୍ତ୍ତନକୁ ସୁଗମ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସମନ୍ୱଯ଼ ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• କମିଟି ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ଜୀବିକା ସହାଯ଼ତା, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• କମିଟି ଭାରତୀଯ଼ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ତାମିଲମାନଙ୍କୁ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକତ୍ୱ କାର୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
• ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ତଥ୍ଯ଼ ଗୋପନୀଯ଼ତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀଯ଼ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଡିଜିଟାଲ ପରିଚଯ଼ ପ୍ରକଳ୍ପର କାର୍ଯ୍ଯ଼ାନ୍ୱଯ଼ନ ଆହ୍ୱାନର ଏକ ସମଯ଼ବଦ୍ଧ ଢଙ୍ଗରେ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଛି।

ଦସ୍ତାବିଜରେ ମଧ୍ଯ଼

• ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ଯ଼ ଭାରତର ସପକ୍ଷରେ ଅସନ୍ତୁଳିତ ରହିଛି, ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର 1.66 କୋଟି ଆମେରିକୀଯ଼ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତର ରପ୍ତାନୀ 5.52 କୋଟି ଆମେରିକୀଯ଼ ଡଲାର ରହିଛି।
• ଡିସେମ୍ବର 2025 ସୁଦ୍ଧା 2.9 ବିଲିଯ଼ନ ଆମେରିକୀଯ଼ ଡଲାରର ସଞ୍ଚିତ ନିବେଶ ସହିତ ଭାରତ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଏଫ. ଡି. ଆଇ. ର ସର୍ବବୃହତ ଉତ୍ସ ମଧ୍ଯ଼ରୁ ଅନ୍ଯ଼ତମ।
• 2025 ମସିହାରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ଆସୁଥିବା ମୋଟ ପର୍ଯ୍ଯ଼ଟକଙ୍କ ମଧ୍ଯ଼ରୁ ଭାରତୀଯ଼ ପର୍ଯ୍ଯ଼ଟକଙ୍କ ସଂଖ୍ଯ଼ା ହେଉଛି'ଆଇ. ଡି. 1'।
• ଜୁନ୍ 2025 ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାଯ଼ 89,000 ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଶରଣାର୍ଥୀ, ମୁଖ୍ଯ଼ତଃ ତାମିଲ, ଭାରତରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ।
• ଭାରତକୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ବନ୍ଦର ସହିତ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବିତ 30 କିଲୋମିଟର ସେତୁ ଉପରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସରକାର ଏପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ କୌଣସି ଆଭିମୁଖ୍ଯ଼ ଗ୍ରହଣ କରିନାହାଁନ୍ତି।
• ତ୍ରିଂକୋମାଲି ତୈଳ ଟ୍ଯ଼ାଙ୍କ ଫାର୍ମ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଅଟକି ରହିଥିବା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।