ବିଦେଶ ଯାତ୍ରା କରିବାର ଅଧିକାର ବ୍ଯ଼କ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଂଶବିଶେଷ ବୋଲି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ରାଯ଼

ଏହା ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହା ସ୍ଥାପିତ କରେ ଯେ ଅନୁଚ୍ଛେଦ 21 ଅନୁଯାଯ଼ୀ ବିଦେଶ ଯାତ୍ରା କରିବାର ଅଧିକାର'ବ୍ଯ଼କ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତାର'ଅଂଶବିଶେଷ ଏବଂ ଏହି ଅଧିକାରକୁ ସୀମିତ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ଯ଼ନିର୍ବାହୀ କାର୍ଯ୍ଯ଼ାନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରାକୃତିକ ନ୍ଯ଼ାଯ଼ ଏବଂ ମୌଳିକ ଅଧିକାରର ନୀତି ପାଳନ କରିବା ଆବଶ୍ଯ଼କ |

କାହାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତିଃ ଏହି ରାଯ଼ ଭାରତୀଯ଼ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା 14,19 (1) (କ), ଏବଂ 21ର ବ୍ଯ଼ାଖ୍ଯ଼ା ଏବଂ ପାସପୋର୍ଟ ଅଧିନିଯ଼ମ, 1967ର ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମାନେକା ଗାନ୍ଧୀ (ଆବେଦନକାରୀ), ଭାରତ ସଂଘ (ଉତ୍ତରଦାତା), ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ।

କ "ଣ କହୁଛି ଦସ୍ତାବିଜ

• କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶ ବାହାରକୁ ଯାତ୍ରା କରିବା ଏବଂ ଯିବାର ଅଧିକାର ଧାରା 21 ଅନୁଯାଯ଼ୀ ବ୍ଯ଼କ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଧିକାରରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ |
• ଧାରା 19 ଏବଂ 21'ଜଳରୋଧୀ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟ'ଗଠନ କରେ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ନ୍ଯ଼ାଯ଼ାଳଯ଼ ଏହି ମତକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ଯ଼ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ସମ୍ବିଧାନକୁ ସମ୍ଭାବ୍ଯ଼ ଓଭରଲାପିଙ୍ଗ ସହିତ ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ଯ଼ ସମଗ୍ର ଭାବରେ ପଢ଼ିବା ଆବଶ୍ଯ଼କ।
• 'ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥରେ'ପାସପୋର୍ଟ ଜବତ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଥିବା ପାସପୋର୍ଟ ଅଧିନିଯ଼ମ, 1967ର ଧାରା 10 (3) (ସି) ଧାରା 14,19 (1) (ଏ) ଏବଂ 21ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରୁଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ଏହି ରାଯ଼ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
• ଜନସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦର୍ଶାଇ ପାସପୋର୍ଟ ଜବତ କରିବାର କାରଣ ବିବରଣୀ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ଯ଼ାଖ୍ଯ଼ାନ ଆଇନର ଧାରା 10 (5) ଅନୁଯାଯ଼ୀ ବୈଧ କି ନାହିଁ ତାହା କୋର୍ଟ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲେ।
• ଏହି ରାଯ଼ରେ ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ପ୍ରଶାସନିକ ଆଦେଶରେ ପ୍ରାକୃତିକ ନ୍ଯ଼ାଯ଼ର ନୀତିଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଯ଼ୋଗଯୋଗ୍ଯ଼ତା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି।

ଦସ୍ତାବିଜରେ ମଧ୍ଯ଼

• ଆବେଦନକାରୀଙ୍କୁ ଜୁନ୍ 1,1976 ରେ ଏକ ପାସପୋର୍ଟ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପାସପୋର୍ଟ ଆଇନର ଧାରା 10 (3) (ସି) ଅନୁଯାଯ଼ୀ ଜୁଲାଇ 2,1977 ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଜବତ କରାଯାଇଥିଲା।
• ଭାରତ ସରକାର ଜବତ କରିବାର କାରଣ ବିବରଣୀର ଏକ ନକଲ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ ଏବଂ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ନୁହେଁ।
• ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଏମ୍. ହମୀଦୁଲ୍ଲା ବେଗ୍ ଏବଂ ବିଚାରପତି ପି. ଏନ୍. ଭଗବତୀଙ୍କ ସମେତ ସାତ ଜଣିଆ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରିଥିଲେ।
• ଏହି ରାଯ଼ରେ ସତୱନ୍ତ ସିଂ ସାହନୀ ବନାମ ଡି. ରାମାରତ୍ନମ ମାମଲାରେ ପୂର୍ବରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଧାରା 21 ଅନୁଯାଯ଼ୀ ବିଦେଶ ଯିବାର ଅଧିକାର ବ୍ଯ଼କ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଂଶବିଶେଷ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲା।