40 ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଥିବା ବ୍ଯ଼କ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଭିନ୍ନକ୍ଷମଙ୍କ ଅଧିକାର ଅଧିନିଯ଼ମ ଅନୁଯାଯ଼ୀ ପରିଭାଷିତ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଦସ୍ତାବିଜଟି ହେଉଛି ଦିବ୍ଯ଼ାଙ୍ଗ ବ୍ଯ଼କ୍ତିଙ୍କ ଅଧିକାର ଅଧିନିଯ଼ମ, 2016, ଯାହା ଭାରତୀଯ଼ ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ଯ଼ାଙ୍ଗ ବ୍ଯ଼କ୍ତିଙ୍କ ଅଧିକାର ଉପରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସମ୍ମିଳନୀକୁ କାର୍ଯ୍ଯ଼କାରୀ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଛି। ଏହା ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହା ଭାରତରେ ଦିବ୍ଯ଼ାଙ୍ଗ ବ୍ଯ଼କ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଅଧିକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ |

ଭାରତରେ ଦିବ୍ଯ଼ାଙ୍ଗ ବ୍ଯ଼କ୍ତି, ଅଧିନିଯ଼ମ ଦ୍ୱାରା ପରିଭାଷିତ, ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ସରକାର (କେନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ରାଜ୍ଯ଼) ଏହାର ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ଯ଼କାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଦାଯ଼ୀ |

• ଏହି ଅଧିନିଯ଼ମ ଦ୍ୱାରା ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ବ୍ଯ଼କ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନତା, ଅଣ-ଭେଦଭାବ ଏବଂ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ଆବାସ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ।
• ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ବ୍ଯ଼କ୍ତିମାନଙ୍କର ଗୋଷ୍ଠୀରେ ରହିବାର ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହାଯ଼ତା ସେବା ପାଇବାର ଅଧିକାର ରହିଛି।
• ଉପଯୁକ୍ତ ସରକାର ଦିବ୍ଯ଼ାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଦୁର୍ବ୍ଯ଼ବହାର, ହିଂସା, ଶୋଷଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ଆଇନଗତ ପ୍ରତିକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ।
• ଏହି ଅଧିନିଯ଼ମ'ମାନକ ଅକ୍ଷମତା ଥିବା ବ୍ଯ଼କ୍ତି'କୁ 40 ପ୍ରତିଶତରୁ କମ୍ ଅକ୍ଷମତା ନଥିବା ଏକ ସାର୍ଟିଫାଯ଼ିଂ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣିତ ଭାବରେ ବ୍ଯ଼ାଖ୍ଯ଼ା କରେ |
• ଏହି ଆଇନରେ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି ଯେ ଦିବ୍ଯ଼ାଙ୍ଗ ବ୍ଯ଼କ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ସାର୍ବଜନୀନ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଏବଂ ସେବା ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ଆବଶ୍ଯ଼କ।
• ଏହି ଅଧିନିଯ଼ମ ଅନୁଯାଯ଼ୀ ଉପଯୁକ୍ତ ସରକାର ଦିବ୍ଯ଼ାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିବା ଆବଶ୍ଯ଼କ, ଯେଉଁଥିରେ ଅତି କମରେ ଅଧା ସଦସ୍ଯ଼ ଦିବ୍ଯ଼ାଙ୍ଗ ବ୍ଯ଼କ୍ତି କିମ୍ବା ପଞ୍ଜୀକୃତ ସଙ୍ଗଠନଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିନିଧି ରହିବେ।

ଏ. ଆଇ. ଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟରୁ ଲେଖାଯାଇଛି, ଏବଂ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି। ନିମ୍ନରେ ମୂଳଟି ପ୍ରାମାଣିକ ଅଟେ।

ମୂଳ ଦସ୍ତାବିଜ