ସଂସଦ ଭାରତୀଯ଼ ସଂସଦ
ସମବାଯ଼ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରାଧିକରଣ ଏବଂ ଲୋକପାଳ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବିଲ୍
ଏହି ବିଲ୍ ବହୁ-ରାଜ୍ଯ଼ ସମବାଯ଼ ସମିତି ଅଧିନିଯ଼ମ, 2002 ରେ ସଂଶୋଧନ କରି ପୁଞ୍ଜି ଏବଂ ତରଳତା ପାଇଁ ନୂତନ ନିଯ଼ାମକ ମାନକ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରେ, ଏକ ସମବାଯ଼ ନିର୍ବାଚନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏବଂ ଏକ ସମବାଯ଼ ଲୋକପାଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ, ଏବଂ ଶାସନ ନିଯ଼ମ କଠୋର କରେ।
ଏହି ବିଲ୍ ବହୁ-ରାଜ୍ଯ଼ ସମବାଯ଼ ସମିତି ଅଧିନିଯ଼ମ, 2002 ରେ ସଂଶୋଧନ କରି ପୁଞ୍ଜି ଏବଂ ତରଳତା ପାଇଁ ନୂତନ ନିଯ଼ାମକ ମାନକ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରେ, ଏକ ସମବାଯ଼ ନିର୍ବାଚନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏବଂ ଏକ ସମବାଯ଼ ଲୋକପାଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ, ଏବଂ ବୋର୍ଡ ଗଠନ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥର ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ, ଏବଂ ସେଯ଼ାର ରିଡେମ୍ପସନ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀଯ଼ ଶାସନ ନିଯ଼ମ କଠୋର କରେ |
କାହାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତିଃ ବହୁ-ରାଜ୍ଯ଼ ସମବାଯ଼ ସମିତି, ବହୁ-ରାଜ୍ଯ଼ ସମବାଯ଼ ବ୍ଯ଼ାଙ୍କ, ସେମାନଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ସଦସ୍ଯ଼ ଏବଂ ସମବାଯ଼ ସମିତିର କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର।
ବିଲ୍ କ "ଣ କରିବ?
- 'ପ୍ରାଧିକରଣ'କୁ ସମବାଯ଼ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରାଧିକରଣ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ'ସମବାଯ଼ ଲୋକପାଳ'ଭାବରେ ବ୍ଯ଼ାଖ୍ଯ଼ା କରେ |
- ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିଶୋଧିତ ପୁଞ୍ଜି, ରିଜର୍ଭ ଏବଂ ତରଳତା ମାନଦଣ୍ଡ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ମିତବ୍ଯ଼ଯ଼ୀ ଏବଂ ଋଣ ବ୍ଯ଼ବସାଯ଼ରେ ବହୁ-ରାଜ୍ଯ଼ ସମବାଯ଼ ସମିତି ଆବଶ୍ଯ଼କ କରେ; ବିଦ୍ଯ଼ମାନ ସୋସାଇଟିର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅବଧି ଅଛି |
- କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାରଙ୍କୁ ତିନି ମାସ ମଧ୍ଯ଼ରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ କରେ (ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଦୁଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ବୃଦ୍ଧିଯୋଗ୍ଯ଼), ଯଦି ସମଯ଼ସୀମା ହାତଛଡ଼ା ହୁଏ ତେବେ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ଯ଼ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ |
- ଦୁଇ ତୃତୀଯ଼ାଂଶ ସଂଖ୍ଯ଼ାଗରିଷ୍ଠତା ପ୍ରସ୍ତାବ ମାଧ୍ଯ଼ମରେ ସମବାଯ଼ ସମିତିଗୁଡ଼ିକୁ ବିଦ୍ଯ଼ମାନ ବହୁ-ରାଜ୍ଯ଼ ସମବାଯ଼ ସମିତିରେ ମିଶ୍ରଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ।
- ବ୍ଯ଼ାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ଯ଼ାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାଯ଼ୀ, ନାମମାତ୍ର କିମ୍ବା ସହଯୋଗୀ ସଦସ୍ଯ଼ମାନଙ୍କୁ ଅଣ-ଭୋଟିଂ ସେଯ଼ାର ଜାରି କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ।
- ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଣ୍ଡଳୀକୁ ସର୍ବାଧିକ 21 ଜଣ ସଦସ୍ଯ଼ଙ୍କ ମଧ୍ଯ଼ରେ ସୀମିତ କରିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି କିମ୍ବା ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତିରୁ ଅତି କମରେ ଜଣେ ସଦସ୍ଯ଼ ଏବଂ ଦୁଇ ଜଣ ମହିଳାଙ୍କ ଆବଶ୍ଯ଼କତା ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇ ଜଣ ଅତିରିକ୍ତ ସହ-ମନୋନୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି।
- ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀଯ଼ଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ଥିବା ଚୁକ୍ତି ଉପରେ ଭୋଟ୍ ଦେବା କିମ୍ବା ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ବାରଣ କରେ, ଏବଂ କାର୍ଯ୍ଯ଼ରତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀଯ଼ମାନଙ୍କୁ କର୍ମଚାରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବା ଉପରେ ନିଷେଧ କରେ |
- ଯେଉଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନେ ସ୍ୱାର୍ଥ ବିବାଦ ନିଯ଼ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ଯ଼ାଳଯ଼ ଖାଲି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ଯ଼ାନୁଷ୍ଠାନ ଶୂନ୍ଯ଼ ବୋଲି ବିବେଚନା କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଅଯୋଗ୍ଯ଼ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି।
- ବାର୍ ସଦସ୍ଯ଼ମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଏକ ବୋର୍ଡର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ଯାହା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅନ୍ଯ଼ ବୋର୍ଡକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ଠାରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯଦି ସେମାନେ ସୁପରସେସନ୍ ପାଇଁ ଦାଯ଼ୀ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ନ୍ତି |
- ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧାରଣ କରାଯାଇଥିବା ଅଂଶଗୁଡ଼ିକର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଠାରୁ ପୂର୍ବ ଅନୁମୋଦନ ଆବଶ୍ଯ଼କ କରେ, ଯାହାର ପ୍ରତ୍ଯ଼ର୍ପଣ ମୁଖ ମୂଲ୍ଯ଼ରେ ହେବା ଆବଶ୍ଯ଼କ |
ଦସ୍ତାବିଜରେ ମଧ୍ଯ଼
- ଏହି ବିଲ୍ ଏକ ନୂତନ ସଂସ୍ଥା, ସମବାଯ଼ ନିର୍ବାଚନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ଜଣେ ସମବାଯ଼ ଲୋକପାଳ ନିଯୁକ୍ତ କରେ |
- ଏହା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଯୋଗ୍ଯ଼ତାର ଆଧାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ଦେବାଳିଆ କମ୍ପାନୀର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହେବା କିମ୍ବା ସ୍ୱାର୍ଥର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ |
- ଏହା ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ କରେ ଯେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମଯ଼ ସୀମା ମଧ୍ଯ଼ରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇନଥିବା ପଞ୍ଜୀକରଣ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ଯ଼ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ |
ଏହି ବିଲ୍ ଏବେ କେଉଁଠି ରହିଛିଃ ଆଇନ (ଅଧିନିଯ଼ମ) ରେ ପରିଣତ ହେଲା
ଏହା କିପରି ଲେଖାଯାଇଥିଲା?
ଆମ ନିଜ କମ୍ପ୍ଯ଼ୁଟରରେ ଚାଲୁଥିବା ଏକ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ମଡେଲ୍ ସରକାରୀ ଦସ୍ତାବିଜକୁ ପଢ଼ି ଏହି ସାରାଂଶ ଲେଖିଥିଲା। କେହି ଏହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିନାହାନ୍ତି।
 ପରିସଂଖ୍ଯ଼ାନ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସାରାଂଶରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ସଂଖ୍ଯ଼ା ଏକ ସ୍ୱଯ଼ଂକ୍ରିଯ଼ ଚେକ୍ ଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟରେ ମିଳିଥିଲା |
ସେହି ଚେକ୍ ତୁଳନା କରେ ସଂଖ୍ଯ଼ା କେବଳ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ ଯେ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟ ଯାହା କହୁଛି ତାହା ଶବ୍ଦରେ କୁହାଯାଇଛି-ତେଣୁ ମୂଳ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟ ସର୍ବଦା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ |
ଏହି ପୃଷ୍ଠାଟି ମେସିନ୍ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା; ଇଂରାଜୀ ପାଠ୍ଯ଼ ଏବଂ ମୂଳ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟଟି ଅଧିକୃତ |
ମୂଳ ଦସ୍ତାବିଜ
ଭାରତୀଯ଼ ସଂସଦ-ବିଲ୍ (ଲୋକସଭା ଏବଂ ରାଜ୍ଯ଼ସଭା)
ବିଲ୍/ଆଇନ · ସନ୍ଦର୍ଭ 215·25 ଜୁଲାଇ 2023
ଏଠାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଆଲୋଚନା
ଏହି ଦସ୍ତାବିଜ ବିଷଯ଼ରେ ଏପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ କେହି ଆଲୋଚନା କରିନାହାଁନ୍ତି।