ଭାରତର ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ଜଳ ନିଷ୍କାସନ କରୁଛିଃ ଦୁର୍ବଳ ନିଯ଼ାମକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଜଳ ପ୍ରବାହ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଏହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରାମର୍ଶଦାତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ଯ଼ାଳଯ଼ ଦ୍ୱାରା ଡିସେମ୍ବର 29,2025 ରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଶ୍ୱେତପତ୍ର, ଯାହା ଭାରତରେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଭିତ୍ତିଭୂମି (ଗଣନା, ଡେଟାସେଟ ଏବଂ ମଡେଲ) କୁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ କରିବା ପାଇଁ ନୀତିଗତ ପ୍ରାଥମିକତା ଯାଞ୍ଚ କରେ | ଏହା ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହା ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ସମ୍ବଳକୁ ବ୍ଯ଼ାପକ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ ଏବଂ ସୁଲଭ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ରଣନୈତିକ ଆଭିମୁଖ୍ଯ଼କୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମାଲିକାନା ସମ୍ପତ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅଂଶୀଦାର ସାର୍ବଜନୀନ ଉପଯୋଗିତା ଭାବରେ ବିବେଚନା କରେ |
ଏହି ଦସ୍ତାବିଜ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରାମର୍ଶଦାତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ଯ଼ାଳଯ଼, ବ୍ଯ଼ାପକ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ଅଂଶୀଦାର, ନବସୃଜନକାରୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସହ ଜଡିତ, ଯେଉଁମାନେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଡେଟାସେଟ ଏବଂ ଗଣନା ସମ୍ବଳକୁ ନ୍ଯ଼ାଯ଼ସଙ୍ଗତ ପ୍ରବେଶରୁ ଉପକୃତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
- ଏହି ଦସ୍ତାବିଜରେ'ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (ଏ. ଆଇ.) ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରବେଶ'କୁ ଗଣନା, ଡେଟାସେଟ୍ ଏବଂ ମଡେଲ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ଉପଲବ୍ଧ କରିବା ଏବଂ ବ୍ଯ଼ାପକ ବ୍ଯ଼ବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ କରିବା ଭାବରେ ବ୍ଯ଼ାଖ୍ଯ଼ା କରାଯାଇଛି।
- ଏହା ଏହି ଲକ୍ଷ୍ଯ଼ ପାଇଁ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ସକ୍ଷମକାରୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରେଃ ଉଚ୍ଚ-ଗୁଣବତ୍ତା ଡେଟାସେଟରେ ପ୍ରବେଶକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା, କମ୍ପ୍ଯ଼ୁଟିଂ ସମ୍ବଳକୁ ସୁଲଭ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସନୀଯ଼ ପ୍ରବେଶ ପ୍ରଦାନ କରିବା, ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ପବ୍ଲିକ୍ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର (ଡିପିଆଇ) ସହିତ ଏଆଇକୁ ଏକୀକୃତ କରିବା।
- ଏହି ଗବେଷଣାପତ୍ରରେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଡାଟା, କମ୍ପ୍ଯ଼ୁଟ୍, ମଡେଲ୍) ର ବିଲ୍ଡିଙ୍ଗ୍ ବ୍ଲକ୍କୁ ଡିଜିଟାଲ ପବ୍ଲିକ୍ ଗୁଡ୍ (ଡିପିଜି) କିମ୍ବା ସେଯ଼ାରଡ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ଯ଼ୁଟିଲିଟି, ଯେପରିକି ଓପନ୍ ଡାଟା ରିପୋଜିଟୋରୀ ଏବଂ ସବସିଡି କମ୍ପ୍ଯ଼ୁଟ୍ କ୍ଲାଉଡ୍ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି।
- ଏଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାଯ଼ 20 ପ୍ରତିଶତ ତଥ୍ଯ଼ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱର ତଥ୍ଯ଼ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ଷମତାର ମାତ୍ର 3 ପ୍ରତିଶତ, ଯାହାର ସ୍ଥାପିତ କ୍ଷମତା 2030 ସୁଦ୍ଧା 960 ମେଗାୱାଟରୁ 9.2 ଗିଗାୱାଟକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
- ଏହି ଦସ୍ତାବିଜରେ ଇଣ୍ଡିଆଏଆଇ ମିଶନ (ଯେଉଁଥିରେ 3,000 ଜିପିଯ଼ୁ କ୍ଲଷ୍ଟର ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆଏଆଇକୋଶ ଭଣ୍ଡାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ), ଜାତୀଯ଼ ସୁପରକମ୍ପ୍ଯ଼ୁଟିଂ ମିଶନ (ଏନ୍. ଏସ୍. ଏମ୍.), ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ମିଶନ (ଆଇ. ଏସ୍. ଏମ୍.) ସମେତ ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଛି।
- ଡିସେମ୍ବର 2025 ସୁଦ୍ଧା, ଇଣ୍ଡିଆଆଇକୋଶ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 20ଟି କ୍ଷେତ୍ରର 54ଟି ସଂସ୍ଥାର 5,722ଟି ଡାଟାସେଟ ଏବଂ 251ଟି ଏଆଇ ମଡେଲକୁ ସାମିଲ କରିଛି।
ଏ. ଆଇ. ଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟରୁ ଲେଖାଯାଇଛି, ଏବଂ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି। ନିମ୍ନରେ ମୂଳଟି ପ୍ରାମାଣିକ ଅଟେ।
ମୂଳ ଦସ୍ତାବିଜ
ଦସ୍ତାବିଜର ବିବରଣୀ
| ସରକାରୀ ନାମ | ଭାରତର ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ଜଳ ନିଷ୍କାସନ କରୁଛିଃ ଦୁର୍ବଳ ନିଯ଼ାମକ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଜଳ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ବିପଦ |
| ଉତ୍ସ ଶରୀର | ପ୍ରେସ୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ସରକାରୀ ଦସ୍ତାବିଜ |
| ସନ୍ଦର୍ଭ ସଂଖ୍ଯ଼ା | 251d83d8e26c9e92 |
| ସ୍ଥିତି | ବନ୍ଦ। (ଗଭ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟ (_ d)) |
| ବର୍ଷ | — |
| ବନ୍ଦ କରିବାର ତାରିଖ | — |
| ଦସ୍ତାବିଜ | 1 |