ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବାରୁ ଭାରତ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଆମଦାନୀକାରୀଠାରୁ ରପ୍ତାନିକାରୀ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଛି
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ଯ଼ା ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼କୁ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍କୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ବିଷଯ଼ରେ ପଚାରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ମିଶନ, ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ରପ୍ତାନୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ବିଷଯ଼ରେ ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ |
ଶ୍ରୀମତୀ ପୁନମବେନ୍ ହେମତଭାଇ ମାଡମ୍ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶ୍ନ; ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ଯ଼ା ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼ (ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର।
- ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ହେଲାଃ ଲାର୍ଜ ସ୍କେଲ୍ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ପାଇଁ ପି. ଏଲ୍. ଆଇ., ଆଇ. ଟି. ହାର୍ଡୱେଯ଼ାର ପାଇଁ ପି. ଏଲ୍. ଆଇ. 2, ଇ. ଏମ୍. ସି. 2, ଏସ୍. ପି. ଇ. ସି. ଏସ୍. ଏବଂ ଇ. ସି. ଏମ୍. ଏସ୍.।
- ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଉତ୍ପାଦନ ~ 1.9 ଲକ୍ଷ କୋଟି (2014-15) ରୁ ~ 13.11 ଲକ୍ଷ କୋଟି (2025-26) କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
- ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ରପ୍ତାନୀ 38 ହଜାର କୋଟି (<ଆଇ. ଡି. 1>) ରୁ 4.24 ଲକ୍ଷ କୋଟି (<ଆଇ. ଡି. 2>) କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
- ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଉତ୍ପାଦନ 33 ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ 2014-15 ଏବଂ 2025-26 ମଧ୍ଯ଼ରେ ରପ୍ତାନୀ 165 ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
- ଭାରତରେ ବ୍ଯ଼ବହୃତ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ମଧ୍ଯ଼ରୁ ପ୍ରାଯ଼ 99.2% ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ |
- ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ <ଆଇ. ଡି. 1> ରେ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଭାରତର ସର୍ବାଧିକ ରପ୍ତାନୀ ହୋଇଥିବା ବ୍ଯ଼କ୍ତିଗତ ଦ୍ରବ୍ଯ଼ରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା।
- ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରାଯ଼ 25 ଲକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତି (ପ୍ରତ୍ଯ଼କ୍ଷ ଏବଂ ପରୋକ୍ଷ) ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।
- କେନ୍ଦ୍ର କ୍ଯ଼ାବିନେଟ 62,500 କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ବ୍ଯ଼ଯ଼ ସହିତ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଯୋଜନା (ଏମ୍. ପି. ଏମ୍. ଏସ୍.) କୁ ମଞ୍ଜୁରି ଦେଇଛନ୍ତି।
- ସେମିକନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ରମ ଅଧୀନରେ, 6ଟି ରାଜ୍ଯ଼ରେ 12ଟି ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ମଞ୍ଜୁରି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ମୋଟ 1.64 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ରହିଥିଲା।
- ତିନୋଟି ଅନୁମୋଦିତ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ପ୍ଲାଣ୍ଟରୁ ବାଣିଜ୍ଯ଼ିକ ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
- କେନ୍ଦ୍ର କ୍ଯ଼ାବିନେଟ 1.27 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ଯ଼ଯ଼ ଅଟକଳ ସହିତ <ଆଇ. ଡି. 1. ଉପରେ ସେମିକନ-2କୁ ମଞ୍ଜୁରି ଦେଇଛନ୍ତି।
- ସେମିକନ୍-2 ଛଅଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଧ୍ଯ଼ାନ ଦେଇଥାଏଃ ଚିପ୍ ଡିଜାଇନ୍, ମେସିନ୍/ସାମଗ୍ରୀ, ଫାବ୍, ଏଟିଏମପି/ଓଏସଏଟି, ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ, ଏବଂ ପ୍ରତିଭା ବିକାଶ।
ଏ. ଆଇ. ଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟରୁ ଲେଖାଯାଇଛି, ଏବଂ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି। ନିମ୍ନରେ ମୂଳଟି ପ୍ରାମାଣିକ ଅଟେ।
ମୂଳ ଦସ୍ତାବିଜ
ସଂସଦୀଯ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତର
05.08.2026
ଏହି ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ "ପି. ଡି. ଏଫ୍. ଖୋଲନ୍ତୁ" ଉପରେ ଟ୍ଯ଼ାପ୍ କରନ୍ତୁ।
ଦସ୍ତାବିଜର ବିବରଣୀ
| ସରକାରୀ ନାମ | ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ |
| ଉତ୍ସ ଶରୀର | ଭାରତୀଯ଼ ସଂସଦ-ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ଉତ୍ତର (ଲୋକସଭା, ତାରା) |
| ସନ୍ଦର୍ଭ ସଂଖ୍ଯ଼ା | LS Q246 (ଅଧିବେଶନ 8) |
| ସ୍ଥିତି | ବନ୍ଦ। (ପ୍ରଶ୍ନ) |
| ବର୍ଷ | 05.0 |
| ବନ୍ଦ କରିବାର ତାରିଖ | — |
| ଦସ୍ତାବିଜ | 1 |