ସଂସଦ ସଂସଦୀଯ଼ କମିଟି
2023 ଚିଠା ସତ୍ତ୍ୱେ ଓଡ଼ିଶା ଏପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ପେସା ନିଯ଼ମ ଅଧିସୂଚିତ କରିନାହିଁ
ସ୍ଥାନୀଯ଼ ସ୍ୱାଯ଼ତ୍ତ ଶାସନ ପାଇଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥା କିପରି କାର୍ଯ୍ଯ଼କାରୀ ହେଉଛି ତାହାର ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ଏବଂ ପଞ୍ଚାଯ଼ତିରାଜ ଉପରେ ସ୍ଥାଯ଼ୀ କମିଟି ଅନୁସୂଚିତ ଅଞ୍ଚଳ (ପେସା) ଅଧିନିଯ଼ମ, 1996କୁ ପଞ୍ଚାଯ଼ତ ସମ୍ପ୍ରସାରଣର କାର୍ଯ୍ଯ଼କାରିତାକୁ ଅନୁଧ୍ଯ଼ାନ କରିଥିଲା।
ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀଯ଼ ସ୍ୱାଯ଼ତ୍ତ ଶାସନ ପାଇଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥା କିପରି ପ୍ରଯ଼ୋଗ କରାଯାଏ ତାହାର ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ଏବଂ ପଞ୍ଚାଯ଼ତିରାଜ ଉପରେ ସ୍ଥାଯ଼ୀ କମିଟି ଅନୁସୂଚିତ ଅଞ୍ଚଳ (ପେସା) ଅଧିନିଯ଼ମ, 1996 କୁ ପଞ୍ଚାଯ଼ତ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କାର୍ଯ୍ଯ଼କାରିତାର ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲା।
କାହାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତିଃ ପଞ୍ଚାଯ଼ତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼, ଆଦିବାସୀ ବ୍ଯ଼ାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼ ଏବଂ ରାଜ୍ଯ଼ ସରକାର (ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଅନ୍ଯ଼ାନ୍ଯ଼ ପେସା ରାଜ୍ଯ଼); ଅନୁସୂଚିତ ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାଯ଼କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ।
କ "ଣ ପାଇଲା କମିଟି
- କମିଟି ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥିଲା ଯେ ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ସଂସ୍ଥାଗତ ସମର୍ଥନ ହେତୁ ଗୋଷ୍ଠୀ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ବିବାଦ ସମାଧାନ ଉପରେ ଗ୍ରାମସଭାର କ୍ଷମତା ଅପ୍ରତୁଲ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ଷମ |
- କମିଟି ଗ୍ରାମସଭା ସଦସ୍ଯ଼ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ ଆଭିମୁଖ୍ଯ଼ କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ରମ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀଯ଼ ଆଦିବାସୀ ଭାଷାରେ ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
- କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା ଯେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାଯ଼ତ ବିକାଶ ଯୋଜନା (ଜି. ପି. ଡି. ପି.) ଗୁଡ଼ିକ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ ଭାବେ ଗ୍ରାମ ସଭା ସ୍ତରରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଜୀବିକା ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
- ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଜାଲିଆତି କିମ୍ବା ପରୋକ୍ଷ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ପରିଚଯ଼ର ଅପବ୍ଯ଼ବହାରକୁ କମିଟି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲା।
- ବେଆଇନ ଆଦିବାସୀ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର, ଜମି ରେକର୍ଡର ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଜମି କାରବାର ପାଇଁ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ ଗ୍ରାମସଭା ଯାଞ୍ଚ ଉପରେ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଅଧ୍ଯ଼ଯ଼ନ କରିବାକୁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଛି।
- ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ, ଖଣି ପଟ୍ଟା ଏବଂ ପୁନର୍ବାସ ଭଳି ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ ଗ୍ରାମସଭା ସହମତି ପାଇଁ କମିଟି ବ୍ଯ଼ାପକ ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
- କମିଟି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା ଯେ ପେସା ଏବଂ ଅନ୍ଯ଼ାନ୍ଯ଼ ଆଇନ (ଜଙ୍ଗଲ, ଜମି, ଖଣି) ମଧ୍ଯ଼ରେ ସାମଞ୍ଜସ୍ଯ଼ର ଅଭାବ ପ୍ରଶାସନିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ।
- ପର୍ଯ୍ଯ଼ାପ୍ତ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ବଜେଟ ସହିତ ରାଜ୍ଯ଼, ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ବ୍ଲକ ସ୍ତରରେ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ପେସା ସେଲ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
- କମିଟି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା ଯେ 2023 ରେ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଓଡ଼ିଶା ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ରାଜ୍ଯ଼ ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ପେସା ନିଯ଼ମ ସୂଚିତ କରିନାହିଁ।
ଦସ୍ତାବିଜରେ ମଧ୍ଯ଼
- <ଆଇ. ଡି. 1. ରେ, ପେସା ରାଜ୍ଯ଼ର 96 ପ୍ରତିଶତ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାଯ଼ତ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ ବିକାଶ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ।
- ଓଡ଼ିଶା ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ରାଜ୍ଯ଼ ଯିଏ ପେସା ନିଯ଼ମକୁ ଅଧିସୂଚିତ କରିନାହିଁ, ଯଦିଓ 2023 ରେ ଚିଠା ନିଯ଼ମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା |
ଏହା କିପରି ଲେଖାଯାଇଥିଲା?
ଆମ ନିଜ କମ୍ପ୍ଯ଼ୁଟରରେ ଚାଲୁଥିବା ଏକ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ମଡେଲ୍ ସରକାରୀ ଦସ୍ତାବିଜକୁ ପଢ଼ି ଏହି ସାରାଂଶ ଲେଖିଥିଲା। କେହି ଏହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିନାହାନ୍ତି।
 ପରିସଂଖ୍ଯ଼ାନ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସାରାଂଶରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ସଂଖ୍ଯ଼ା ଏକ ସ୍ୱଯ଼ଂକ୍ରିଯ଼ ଚେକ୍ ଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟରେ ମିଳିଥିଲା |
ସେହି ଚେକ୍ ତୁଳନା କରେ ସଂଖ୍ଯ଼ା କେବଳ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ ଯେ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟ ଯାହା କହୁଛି ତାହା ଶବ୍ଦରେ କୁହାଯାଇଛି-ତେଣୁ ମୂଳ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟ ସର୍ବଦା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ |
ଏହି ପୃଷ୍ଠାଟି ମେସିନ୍ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା; ଇଂରାଜୀ ପାଠ୍ଯ଼ ଏବଂ ମୂଳ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟଟି ଅଧିକୃତ |
ମୂଳ ଦସ୍ତାବିଜ
ସଂସଦୀଯ଼ ସ୍ଥାଯ଼ୀ କମିଟି ରିପୋର୍ଟ (ପି. ଆର୍. ଏସ୍. ଲେଜିସଲେଟିଭ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଜରିଆରେ)
କମିଟି ରିପୋର୍ଟ-ରେଫ. ପଞ୍ଚାଯ଼ତ ସମୀକ୍ଷା-ସମ୍ପ୍ରସାରଣ-ଅନୁସୂଚୀତ-କ୍ଷେତ୍ର-ଅଧିନିଯ଼ମ-1996
ଏଠାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଆଲୋଚନା
ଏହି ଦସ୍ତାବିଜ ବିଷଯ଼ରେ ଏପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ କେହି ଆଲୋଚନା କରିନାହାଁନ୍ତି।