2023 ଚିଠା ସତ୍ତ୍ୱେ ଓଡ଼ିଶା ଏପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ପେସା ନିଯ଼ମ ଅଧିସୂଚିତ କରିନାହିଁ
ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀଯ଼ ସ୍ୱାଯ଼ତ୍ତ ଶାସନ ପାଇଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥା କିପରି ଲାଗୁ ହୁଏ ତାହାର ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ଏବଂ ପଞ୍ଚାଯ଼ତିରାଜ ଉପରେ ସ୍ଥାଯ଼ୀ କମିଟି ଅନୁସୂଚିତ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ପଞ୍ଚାଯ଼ତ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ (ପେସା) ଅଧିନିଯ଼ମ, 1996 ର କାର୍ଯ୍ଯ଼କାରିତାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲା। ଏହା ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହା ଆଦିବାସୀ ଜମି ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା, ସମ୍ବଳ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଅଧିସୂଚିତ ଅନୁସୂଚିତ ଅଞ୍ଚଳ ଥିବା 10 ଟି ରାଜ୍ଯ଼ରେ ସ୍ଥାନୀଯ଼ ପ୍ରଶାସନର ପ୍ରଭାବଶୀଳତା ସହିତ ଜଡିତ |
ପଞ୍ଚାଯ଼ତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼, ଆଦିବାସୀ ବ୍ଯ଼ାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼ ଏବଂ ରାଜ୍ଯ଼ ସରକାର (ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଅନ୍ଯ଼ାନ୍ଯ଼ ପେସା ରାଜ୍ଯ଼); ଅନୁସୂଚିତ ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାଯ଼କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ।
- କମିଟି ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥିଲା ଯେ ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ସଂସ୍ଥାଗତ ସମର୍ଥନ ହେତୁ ଗୋଷ୍ଠୀ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ବିବାଦ ସମାଧାନ ଉପରେ ଗ୍ରାମସଭାର କ୍ଷମତା ଅପ୍ରତୁଲ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ଷମ |
- କମିଟି ଗ୍ରାମସଭା ସଦସ୍ଯ଼ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ ଆଭିମୁଖ୍ଯ଼ କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ରମ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀଯ଼ ଆଦିବାସୀ ଭାଷାରେ ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
- କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା ଯେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାଯ଼ତ ବିକାଶ ଯୋଜନା (ଜି. ପି. ଡି. ପି.) ଗୁଡ଼ିକ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ ଭାବେ ଗ୍ରାମ ସଭା ସ୍ତରରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଜୀବିକା ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
- ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଜାଲିଆତି କିମ୍ବା ପରୋକ୍ଷ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ପରିଚଯ଼ର ଅପବ୍ଯ଼ବହାରକୁ କମିଟି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲା।
- ବେଆଇନ ଆଦିବାସୀ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର, ଜମି ରେକର୍ଡର ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଜମି କାରବାର ପାଇଁ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ ଗ୍ରାମସଭା ଯାଞ୍ଚ ଉପରେ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଅଧ୍ଯ଼ଯ଼ନ କରିବାକୁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଛି।
- ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ, ଖଣି ପଟ୍ଟା ଏବଂ ପୁନର୍ବାସ ଭଳି ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ ଗ୍ରାମସଭା ସହମତି ପାଇଁ କମିଟି ବ୍ଯ଼ାପକ ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
- କମିଟି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା ଯେ ପେସା ଏବଂ ଅନ୍ଯ଼ାନ୍ଯ଼ ଆଇନ (ଜଙ୍ଗଲ, ଜମି, ଖଣି) ମଧ୍ଯ଼ରେ ସାମଞ୍ଜସ୍ଯ଼ର ଅଭାବ ପ୍ରଶାସନିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ।
- ପର୍ଯ୍ଯ଼ାପ୍ତ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ବଜେଟ ସହିତ ରାଜ୍ଯ଼, ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ବ୍ଲକ ସ୍ତରରେ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ପେସା ସେଲ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା।
- କମିଟି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା ଯେ 2023 ରେ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଓଡ଼ିଶା ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ରାଜ୍ଯ଼ ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ପେସା ନିଯ଼ମ ସୂଚିତ କରିନାହିଁ।
ଏ. ଆଇ. ଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟରୁ ଲେଖାଯାଇଛି, ଏବଂ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି। ନିମ୍ନରେ ମୂଳଟି ପ୍ରାମାଣିକ ଅଟେ।
ମୂଳ ଦସ୍ତାବିଜ
ଦସ୍ତାବିଜର ବିବରଣୀ
| ସରକାରୀ ନାମ | ଅନୁସୂଚିତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପଞ୍ଚାଯ଼ତ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଅଧିନିଯ଼ମ, 1996ର ସମୀକ୍ଷା |
| ଉତ୍ସ ଶରୀର | ସଂସଦୀଯ଼ ସ୍ଥାଯ଼ୀ କମିଟି ରିପୋର୍ଟ (ପି. ଆର୍. ଏସ୍. ଲେଜିସଲେଟିଭ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଜରିଆରେ) |
| ସନ୍ଦର୍ଭ ସଂଖ୍ଯ଼ା | ପଞ୍ଚାଯ଼ତଗୁଡ଼ିକର ସମୀକ୍ଷା-ଅନୁସୂଚୀତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ-ଅଧିନିଯ଼ମ-1996 |
| ସ୍ଥିତି | ବନ୍ଦ। (କମିଟି _ ରିପୋର୍ଟ) |
| ବର୍ଷ | — |
| ବନ୍ଦ କରିବାର ତାରିଖ | — |
| ଦସ୍ତାବିଜ | 1 |