एन. एस. एस. ओ. ने घरगुती उपभोग खर्चाची आकडेवारी जाहीर केली

हे नागरिकांसाठी महत्त्वाचे आहे कारण ते भारतातील घरगुती उपभोग पद्धती, जीवनमान आणि असमानतेचे मापन यावर नवीनतम सरकारी आकडेवारी प्रदान करते.

कोणाची काळजीः हा दस्तऐवज भारत सरकार (सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय, राष्ट्रीय नमुना सर्वेक्षण कार्यालय), भारतीय कुटुंबे (ग्रामीण आणि शहरी) आणि अधिकृत उपभोग आणि गरिबीच्या आकडेवारीवर अवलंबून असलेल्या सामान्य जनतेशी संबंधित आहे.

काय आहे दस्तऐवज

• अंदमान आणि निकोबार बेटांवरील काही दुर्गम गावे वगळता, ऑगस्ट 2022 ते जुलै 2023 या कालावधीत संपूर्ण भारतीय संघराज्यात हे सर्वेक्षण करण्यात आले.
• या सर्वेक्षणात 8,723 गावे (1,55,014 ग्रामीण घरे) आणि 6,115 शहरी गट (1,06,732 शहरी घरे) यांचा समावेश होता.
• 2022-23 साठी सरासरी मासिक दरडोई वापर खर्च (एम. पी. सी. ई.) ग्रामीण भागासाठी 3,773 रुपये आणि शहरी भागासाठी 6,459 रुपये नाममात्र दराने नोंदवला गेला.
• असमानतेचे मोजमाप असलेला गिनी गुणांक ग्रामीण क्षेत्रात 0.283 वरून 0.266 पर्यंत आणि शहरी क्षेत्रात 2011-12 च्या तुलनेत 0.363 वरून 0.314 पर्यंत घसरला.
• तृणधान्यांचा दरडोई वापर ग्रामीण भागासाठी 2009-10 मधील 11.35 किलोवरून 2022-23 मध्ये 9.39 किलोपर्यंत आणि शहरी भागांसाठी 9.32 किलोवरून 8.05 किलोपर्यंत कमी झाला.
• या अहवालात मूल्यांसह आणि मूल्यांशिवायच्या अंदाजांचा समावेश आहे, हे लक्षात घेऊन की अनुमानामुळे सरासरी एम. पी. सी. ई. च्या आकड्यांमध्ये किंचित वाढ झाली आहे (उदाहरणार्थ, ग्रामीण नाममात्र एम. पी. सी. ई. आरोपांसह 3,773 वरून 3,860 पर्यंत वाढली).

दस्तऐवजातही

• या सर्वेक्षणाची शिफारस सुरुवातीला 2020-21 साठी करण्यात आली होती, परंतु कोविड-19 महामारीमुळे विलंब झाला.
• राष्ट्रीय सांख्यिकी आयोगाच्या सूचनेनंतर सर्वेक्षणाचे नाव'घरगुती ग्राहक खर्च सर्वेक्षण'वरून'घरगुती उपभोग खर्च सर्वेक्षण'असे बदलण्यात आले.
• ग्राहक किंमत निर्देशांकांसाठी (सी. पी. आय.) वजन आकृती तयार करण्यासाठी आणि इतर स्थूल आर्थिक निर्देशक प्राप्त करण्यासाठी या माहितीचा वापर केला जातो.