विधेयकाने वैधानिक वारसा संस्था निर्माण केली, 1977 च्या युनेस्कोच्या मंजुरीचा संदर्भ
भारतातील सांस्कृतिक आणि नैसर्गिक वारसा स्थळे ओळखण्यासाठी, त्यांचे संरक्षण करण्यासाठी, जतन करण्यासाठी आणि त्यांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी राष्ट्रीय वारसा स्थळ आयोग स्थापन करण्याचा प्रस्ताव या विधेयकात आहे. या बाबींवर देखरेख ठेवण्यासाठी एक समर्पित संस्था तयार करून युनेस्को करारांतर्गत केलेल्या आंतरराष्ट्रीय वचनबद्धतांची अंमलबजावणी करणे हा या विधेयकाचा उद्देश आहे.
हा कायदा केंद्र आणि राज्य सरकारांवर (जे आयोगाची नियुक्ती करतात आणि ठिकाणे अधिसूचित करतात), राष्ट्रीय वारसा स्थळ आयोगावर (नवीन संस्था) आणि वारसा स्थळाची मालकी, मालकी किंवा नियंत्रण ठेवणाऱ्या कोणत्याही व्यक्तीवर (ज्याने आयोगाच्या निर्देशांचे पालन करणे आवश्यक आहे) परिणाम करतो.
- कायमस्वरूपी उत्तराधिकार असलेली कॉर्पोरेट संस्था म्हणून राष्ट्रीय वारसा स्थळ आयोगाची स्थापना करते.
- उत्कृष्ट मूल्य असलेल्या सांस्कृतिक, नैसर्गिक, मिश्र आणि सांस्कृतिक भूप्रदेश स्थळांचा समावेश करण्यासाठी'वारसा स्थळ'परिभाषित करते.
- केंद्र सरकारला वारसा स्थळे अधिसूचित करण्याचा आणि आयोगाद्वारे राखल्या जाणाऱ्या रोस्टरमध्ये त्यांचा समावेश करण्याचा अधिकार देते.
- आयोगाची रचना निर्दिष्ट करतेः एक अध्यक्ष, सात सदस्य आणि एक सदस्य-सचिव, या सर्वांची नियुक्ती केंद्र सरकारने विशिष्ट अनुभव आणि सचोटीच्या निकषांनुसार केली आहे.
- अध्यक्ष आणि सदस्यांसाठी पाच वर्षांचा कार्यकाळ निश्चित करतो, ज्याची कमाल वयोमर्यादा 65 वर्षे आहे.
- धोरणांची शिफारस करणे, मानके निश्चित करणे, संशोधन करणे आणि युनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीसाठी ठिकाणे नामनिर्देशित करणे यासह कार्यांची रूपरेषा तयार करा.
- वारसा स्थळांच्या मालकांना किंवा नियंत्रकांना देखभालीसाठी प्रवेश प्रदान करण्यासाठी किंवा स्थळाला धोका निर्माण करणारी कृत्ये थांबवण्यासाठी निर्देश जारी करण्याचा आयोगाला अधिकार देते.
- आयोगाच्या निर्देशांचे पालन करण्यात अयशस्वी ठरल्याबद्दल दंड विहित करतो (अचूक दंड निर्दिष्ट करण्यापूर्वी मजकूर कापला गेला).
ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.
मूळ दस्तावेज
दस्तऐवजाचा तपशील
| अधिकृत शीर्षक | राष्ट्रीय वारसा स्थळ आयोग विधेयक, 2009 |
| स्रोत भाग | भारतीय संसद-विधेयके (लोकसभा आणि राज्यसभा) |
| संदर्भ क्रमांक | VII |
| स्थिती | बंद (बिल) |
| वर्ष | 2009 |
| बंद करण्याची तारीख | — |
| कागदपत्रे | 1 |