मातांना वडिलांप्रमाणेच समान दर्जा देण्यासाठी पालकत्व कायद्यात दुरुस्ती

अल्पवयीन मुलांचे पालकत्व ठरवण्यात आणि दत्तक घेण्याच्या किंवा दत्तक घेण्याच्या बाबतीत मातांना वडिलांसोबत समान कायदेशीर स्थान आहे हे सुनिश्चित करणे हा यामागचा उद्देश आहे.

कोणाची काळजीः पालक आणि प्रभाग कायदा, 1890 अंतर्गत अल्पवयीन मुलांसाठी पालकांच्या नियुक्तीबाबत दत्तक घेण्याच्या हक्कांबाबत हिंदू व्यक्ती आणि सर्व पालकांना (धर्माची पर्वा न करता) हे विधेयक प्रभावित करते.

हे विधेयक काय करते?

• पालक आणि प्रभाग कायदा, 1990 च्या कलम 19 मध्ये सुधारणा करून असे म्हटले आहे की, जर वडील किंवा आई जिवंत आणि तंदुरुस्त असतील तर न्यायालय अल्पवयीन मुलासाठी पालकाची नियुक्ती करू शकत नाही, आणि वडिलांसाठीची पूर्वीची प्राधान्ये काढून टाकते.
• हिंदू दत्तक आणि देखभाल कायदा, 1956 च्या कलम 8 मध्ये सुधारणा करण्यात आली आहे, जेणेकरून निरोगी मनाची आणि अल्पवयीन नसलेल्या कोणत्याही हिंदू महिलेला, वैवाहिक स्थितीची पर्वा न करता, मुलगा किंवा मुलगी दत्तक घेण्याची परवानगी दिली जाईल, जर ती जिवंत असेल तर तिच्या पतीची संमती असेल (जोपर्यंत त्याने जगाचा त्याग केला नसेल, हिंदू होणे बंद केले नसेल किंवा अस्वस्थ मनाचा नसेल).
• हिंदू दत्तक आणि देखभाल कायदा, 1956 च्या कलम 9 मध्ये सुधारणा करून वडील आणि आईला दत्तक घेताना मुलगा किंवा मुलगी देण्याचा समान अधिकार दिला जातो, जो इतर पालकांच्या संमतीच्या अधीन असतो (जोपर्यंत इतर पालकांनी जगाचा त्याग केला नसेल, हिंदू राहणे बंद केले नसेल किंवा अस्वस्थ मनाचा नसेल).
• हिंदू दत्तक आणि देखभाल कायदा, 1956 चे कलम 9 (3), ज्याने पूर्वी वडील अनुपलब्ध किंवा अयोग्य असलेल्या विशिष्ट परिस्थितीत दत्तक घेण्याच्या आईच्या अधिकारावर निर्बंध घातले होते.

दस्तऐवजातही

• हे विधेयक भारतीय विधी आयोगाच्या (83 वा अहवाल) शिफारशींवर आधारित आहे.
• 'स्टेटमेंट ऑफ ऑब्जेक्ट्स अँड रीजन्स'मध्ये भेदभावपूर्ण तरतुदी काढून टाकण्याचे समर्थन करण्यासाठी 2001 च्या जनगणनेची आकडेवारी आणि भारतीय राज्यघटनेची समानतेची हमी उद्धृत केली आहे.