विधेयकात लग्नाची नोंदणी अनिवार्य, अनुपालनासाठी 50 रुपयांपर्यंत दंड

कोण माहिती देणे आवश्यक आहे, उशीरा नोंदणीसाठी कालमर्यादा आणि नोंदी दुरुस्त करण्यासाठी किंवा रद्द करण्यासाठी कुलसचिवांचे अधिकार यासह विवाह नोंदणीसाठी ती कार्यपद्धती स्थापित करते.

कोणाची काळजीः त्यांच्या लग्नाची नोंदणी करून घेऊ इच्छिणाऱ्या सर्व व्यक्ती; लग्नाचे पक्ष; घराचे प्रमुख, पुजारी किंवा विवाह होणाऱ्या ठिकाणांचे प्रभारी व्यक्ती; जन्म, विवाह आणि मृत्यूचे कुलसचिव; आणि केंद्र आणि राज्य सरकारे.

हे विधेयक काय करते?

• प्रत्येक व्यक्तीने या कायद्याखाली, आनंद विवाह कायदा, 1909 किंवा इतर कोणत्याही लागू असलेल्या कायद्याखाली त्यांच्या लग्नाची नोंदणी करून घ्यावी, हे बंधनकारक करते.
• पुनर्विवाहासह कोणत्याही जातीच्या, धर्माच्या किंवा जमातीच्या पुरुष आणि स्त्री यांच्यात झालेल्या विवाहांचा समावेश करण्यासाठी'विवाह'परिभाषित करतो.
• नोंदणीकर्त्यांनी विहित शुल्क भरल्यानंतर नोंदणीमध्ये विवाहांविषयी दिलेली सर्व माहिती प्रविष्ट करणे आवश्यक आहे.
• विवाहातील पक्षकारांनी किंवा नियुक्त व्यक्तींनी (जसे की घरांचे प्रमुख, पुजारी किंवा स्थळ व्यवस्थापक) विहित वेळेत निबंधकाला माहिती आणि कागदपत्रे प्रदान करणे आवश्यक आहे हे निर्दिष्ट करते.
• विहित कारणांव्यतिरिक्त, योग्यरित्या भरलेला आणि स्वाक्षरी केलेला अर्ज प्राप्त झाल्यास लग्नाची नोंदणी करण्यास नकार देण्यास कुलसचिवांना मनाई करते.
• विलंबित नोंदणीसाठी एक स्तरीय प्रणाली स्थापन करतेः 30 दिवसांपर्यंतच्या विलंबासाठी विलंब शुल्क; 30 दिवस ते एक वर्ष दरम्यानच्या विलंबासाठी विहित प्राधिकरणाची परवानगी आणि प्रतिज्ञापत्र; आणि एक वर्षापेक्षा जास्त विलंबासाठी प्रथम श्रेणीच्या दंडाधिकाऱ्याचा आदेश.
• किरकोळ नोंदी करून नोंदणीकर्त्यांना नोंदणीतील चुकीच्या किंवा फसव्या नोंदी दुरुस्त करण्याची किंवा रद्द करण्याची परवानगी देते.
• कोणत्याही व्यक्तीला नोंदी शोधण्याची आणि जन्म, विवाह किंवा मृत्यूच्या नोंदींचे प्रमाणित अर्क मिळवण्याची परवानगी देते, ज्यात अर्क पुरावा म्हणून स्वीकारले जातात.
• नोंदणीकर्त्यांना कोणत्याही व्यक्तीला त्यांच्या परिसरातील जन्म, विवाह किंवा मृत्यूबद्दल माहिती देणे आवश्यक आहे.
• विवाहसंबंधी माहिती प्रदान करण्याच्या कर्तव्याचे उल्लंघन केल्याबद्दल पन्नास रुपयांपेक्षा जास्त नसणारा दंड ठोठावतो.
• केंद्र सरकारला अंमलबजावणीसाठी नियम बनवण्याचा आणि इतर कायदे किंवा रीतिरिवाजांनुसार झालेल्या विवाहांना तरतुदी लागू होतात किंवा लागू होत नाहीत हे निर्देश देण्याचा अधिकार देते.

दस्तऐवजातही

• हे विधेयक जन्म आणि मृत्यू नोंदणी कायदा, 1969 मधील दुरुस्ती आहे.
• त्यात स्पष्टपणे म्हटले आहे की या कायद्यांतर्गत विवाहांच्या नोंदणीमुळे इतर कोणत्याही कायदा, प्रथा किंवा वापरांतर्गत मान्यताप्राप्त किंवा मिळवलेल्या अधिकारांवर परिणाम होत नाही.
• लग्नाची आवश्यक माहिती पुरवण्यात अयशस्वी ठरल्याबद्दल विशिष्ट दंड (पन्नास रुपयांपर्यंत दंड) आकारला जातो.
• हे स्पष्ट करते की हा कायदा विवाह नोंदणीसंबंधी सध्या लागू असलेल्या इतर कोणत्याही कायद्याव्यतिरिक्त आहे आणि त्याचा अपमान करत नाही.