कौटुंबिक कामे वगळता सर्व व्यवसायांमध्ये 14 वर्षांखालील बालमजुरीवर बंदी घालणारे विधेयक
हे विधेयक बालमजुरी (प्रतिबंध आणि नियमन) कायदा, 1986 मध्ये सुधारणा करते, सर्व व्यवसाय आणि प्रक्रियांमध्ये (14 वर्षांखालील) मुलांच्या रोजगारावर पूर्णपणे बंदी घालण्यासाठी आणि किशोरवयीन मुलांना (वय 14-18) धोकादायक व्यवसायांमध्ये काम करण्यापासून प्रतिबंधित करण्यासाठी. मुलांसाठी शालेय नावनोंदणी सुलभ करणे आणि आंतरराष्ट्रीय कामगार अधिवेशनांशी नियम संरेखित करणे हे उद्दिष्ट आहे.
मुले किंवा पौगंडावस्थेतील मुलांना कामात गुंतवणारे नियोक्ता, व्यवसाय आणि संस्था; मुले आणि पौगंडावस्थेतील मुलांचे पालक किंवा पालक; आणि अंमलबजावणी आणि तपासणीसाठी जबाबदार असलेले सरकारी अधिकारी.
- शाळेच्या तासानंतर कुटुंबाला मदत करणे, शेते, घर-आधारित काम, जंगलातील जमवाजमव किंवा शिक्षणासाठीच्या सुट्ट्यांदरम्यानच्या तांत्रिक संस्थांमध्ये (आउटसोर्स केलेले अधीनस्थ कामगार वगळता) अपवाद वगळता, सर्व व्यवसाय आणि प्रक्रियांमध्ये मुलांना (14 वर्षांखालील) रोजगार देण्यास मनाई आहे.
- नवीन अनुसूचीत सूचीबद्ध धोकादायक व्यवसाय आणि प्रक्रियांमध्ये (खाणी, ज्वलनशील पदार्थ/स्फोटके, धोकादायक प्रक्रिया) किशोरवयीन मुलांना (14-18 वर्षे) रोजगार देण्यास मनाई करते.
- बंदीचे उल्लंघन करून मुलांना नोकरीवर ठेवल्यास दंड 6 महिन्यांचा तुरुंगवास किंवा ₹20,000 ते ₹50,000 दंड किंवा दोन्हीपर्यंत वाढतो.
- किशोरवयीन मुलांना धोकादायक व्यवसायात कामावर ठेवल्यास अशाच प्रकारचे दंड लागू केले जातात.
- कायद्यांतर्गत सर्व गुन्हे दखलपात्र बनवतात (पोलीस वॉरंटशिवाय अटक करू शकतात).
- जिल्हा दंडाधिकाऱ्यांना अनुपालनाची खात्री करण्याचे आणि अंमलबजावणीसाठी अधीनस्थ अधिकाऱ्यांना निर्दिष्ट करण्याचे अधिकार देते.
- प्रतिबंधित रोजगार किंवा धोकादायक प्रक्रिया घडतात अशा ठिकाणांची नियतकालिक तपासणी आणि देखरेख आवश्यक आहे.
- मुलांसाठी कामाच्या अटींचे नियमन करणाऱ्या मूळ कायद्याचा तिसरा भाग काढून टाकतो, कारण मुलांवर आता सर्व कामांवर बंदी आहे.
ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.
मूळ दस्तावेज
दस्तऐवजाचा तपशील
| अधिकृत शीर्षक | बाल कामगार (प्रतिबंध आणि नियमन) सुधारणा विधेयक, 2016 |
| स्रोत भाग | भारतीय संसद-विधेयके (लोकसभा आणि राज्यसभा) |
| संदर्भ क्रमांक | LXIII |
| स्थिती | बंद (बिल) |
| वर्ष | 2012 |
| बंद करण्याची तारीख | — |
| कागदपत्रे | 3 |