डिजिटल डेटा विधेयक वैयक्तिक प्रक्रिया वगळते, भारतात सेवा देणाऱ्या परदेशी कंपन्यांना लागू होते
हे विधेयक भारतात डिजिटल वैयक्तिक डेटाच्या प्रक्रियेसाठी एक कायदेशीर चौकट स्थापित करते, ज्यात कायदेशीर हेतूंसाठी त्यावर प्रक्रिया करण्याच्या गरजेसह त्यांच्या डेटाचे संरक्षण करण्याच्या व्यक्तींच्या अधिकाराचा समतोल साधला जातो. हे डेटाची प्रक्रिया करणाऱ्या संस्थांच्या जबाबदाऱ्या आणि त्यांच्या वैयक्तिक माहितीशी संबंधित व्यक्तींचे अधिकार परिभाषित करते.
हे विधेयक कोणत्याही व्यक्तीला (व्यक्ती, कंपन्या, कंपन्या आणि राज्यासह) लागू होते, जे भारतात किंवा भारताबाहेरील डिजिटल वैयक्तिक डेटावर प्रक्रिया करतात, जर ते भारतातील व्यक्तींना वस्तू किंवा सेवा देण्याशी संबंधित असेल तर. हे विशेषतः'डेटा फिड्यूशियरीज'(जे प्रक्रियेचा उद्देश आणि साधने निश्चित करतात) आणि'डेटा प्रोसेसर'(जे फिड्यूशियरीच्या वतीने प्रक्रिया करतात) यांचे नियमन करते. हे एखाद्या व्यक्तीने वैयक्तिक किंवा घरगुती हेतूंसाठी प्रक्रिया केलेल्या वैयक्तिक डेटाला किंवा व्यक्तीने सार्वजनिकरित्या उपलब्ध करून दिलेल्या डेटाला किंवा कायद्याने आवश्यक असलेल्या डेटाला लागू होत नाही.
- अनुपालनावर देखरेख ठेवण्यासाठी आणि तक्रारी हाताळण्यासाठी भारतीय माहिती संरक्षण मंडळाची स्थापना.
- संमती सहजपणे मागे घेण्याच्या अधिकारासह, डेटा विश्वस्तांना डेटा मुख्याध्यापकांकडून विनामूल्य, विशिष्ट, माहितीपूर्ण, बिनशर्त आणि निःसंशय संमती मिळवणे आवश्यक आहे.
- प्रक्रिया केल्या जाणाऱ्या वैयक्तिक डेटाची माहिती, उद्देश आणि त्यांच्या अधिकारांचा वापर कसा करावा किंवा तक्रारी कशा दाखल करायच्या याची माहिती डेटा मुख्याध्यापकांना अनिवार्य सूचना.
- डेटा तत्त्वांचे अधिकार त्यांच्या डेटाबद्दल माहिती मिळवणे, दुरुस्ती किंवा मिटवण्याची विनंती करणे आणि असमर्थता किंवा मृत्यू झाल्यास अधिकारांचा वापर करण्यासाठी एखाद्या व्यक्तीला नामांकित करणे.
- मुलांच्या (18 वर्षांखालील) वैयक्तिक माहितीच्या प्रक्रियेसाठी विशेष तरतुदी, ज्यात वयाची पडताळणी आणि पालक किंवा कायदेशीर पालकांची संमती आवश्यक आहे.
- डेटा संरक्षण अधिकाऱ्याच्या नियुक्तीसह'महत्त्वपूर्ण डेटा विश्वस्तांसाठी'(केंद्र सरकारने अधिसूचित केल्याप्रमाणे) अतिरिक्त जबाबदाऱ्या.
- दूरसंचार विवाद निवारण आणि अपील न्यायाधिकरणाकडे अपील करण्याची तरतूद आणि पर्यायी विवाद निवारण यंत्रणा.
- भारतीय एकत्रित निधीमध्ये जमा केलेल्या रकमांसह, अनुपालनासाठी दंड.
ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.
मूळ दस्तावेज
दस्तऐवजाचा तपशील
| अधिकृत शीर्षक | डिजिटल वैयक्तिक डेटा संरक्षण विधेयक, 2023 |
| स्रोत भाग | भारतीय संसद-विधेयके (लोकसभा आणि राज्यसभा) |
| संदर्भ क्रमांक | 113 |
| स्थिती | बंद (बिल) |
| वर्ष | 2023 |
| बंद करण्याची तारीख | — |
| कागदपत्रे | 3 |