पर्यटन मंत्रालयांतर्गत नालंदा पुनरुज्जीवन योजना नाही, राज्यांनी दिले उत्तर

या प्रश्नात पर्यटन मंत्रालयाला केंद्रीय अर्थसंकल्पात जाहीर केल्याप्रमाणे, बिहारमधील विष्णुपाद आणि महाबोधी मंदिर मार्गिकांसाठीच्या सर्वसमावेशक विकास प्रकल्पांची सध्याची स्थिती आणि नालंदा विद्यापीठाचे पुनरुज्जीवन आणि पर्यटन केंद्र म्हणून विकसित करण्याच्या प्रकल्पांची स्थिती सांगण्यास सांगितले गेले.

विचारले आणि उत्तर दिलेः कौशलेंद्र कुमार आणि रामप्रित मंडल यांनी विचारले; पर्यटन मंत्रालयाने (मंत्री गजेंद्र सिंग शेखावत) उत्तर दिले.

काय म्हणाले सरकार

• पर्यटन मंत्रालयाने मार्च 2025 मध्ये स्वदेश दर्शन 2 योजनेंतर्गत बोधगया येथील'बौद्ध ध्यान आणि अनुभव केंद्राच्या विकासासाठी'₹1 कोटीच्या प्रकल्पाला मंजुरी दिली.
• बिहार राज्य सरकारने अनेक प्रकल्पांना मंजुरी दिलीः ब्रह्मकुंड क्षेत्राचा सर्वसमावेशक विकास, राजगीर (₹1 कोटी); गया जी येथील धर्मशाळेचा विकास (₹2 कोटी); पाथवे कम शेड इमारतीचा विकास आणि विष्णुपाद मंदिराकडे पर्यायी दृष्टीकोन (₹3 कोटी); गुरुपा टेकडीवरील पर्यटक सुविधेचा विकास (₹9.7 कोटी); सिलौंजा बोधगयातील जगातील 7 आश्चर्यांच्या प्रतिकृतीचा विकास (₹4 कोटी).
• बिहार राज्य सरकारने तीन रोपवे प्रकल्पांना मंजुरी दिलीः ब्रह्मयोनी टेकडी, गया जी (₹8. 67 कोटी); डुंगेश्वरी टेकडी, बोधगया (₹2 कोटी); आणि प्रेत्सिला टेकडी, गया जी (₹1 कोटी).
• बिहार राज्य सरकारने राजगीर आणि नालंदाच्या सर्वांगीण विकासासाठी अंतिम सर्वसमावेशक गंतव्य धोरण आणि विकास योजना तयार केली आहे.
• पर्यटन मंत्रालयाने सांगितले की नालंदाच्या विकासासाठी सध्या कोणताही प्रस्ताव सक्रिय विचाराधीन नाही.

दस्तऐवजातही

• नालंदा विद्यापीठाचे पुनरुज्जीवन आणि पर्यटन केंद्र म्हणून विकसित करण्याच्या स्थितीबद्दल प्रश्न विचारले जात असले तरी पर्यटन मंत्रालयाच्या सक्रिय विचाराधीन नालंदाच्या विकासासाठी कोणताही प्रस्ताव नाही, असे उत्तर स्पष्टपणे नमूद करते.
• याचे उत्तर स्पष्ट करते की पर्यटनाचा विकास आणि प्रोत्साहन प्रामुख्याने राज्य सरकारद्वारे केले जाते, प्रकल्प प्रस्ताव मिळाल्यावर मंत्रालय स्वदेश दर्शन आणि प्रसाद सारख्या योजनांच्या माध्यमातून आर्थिक सहाय्य प्रदान करते.