सेमीकंडक्टर प्रकल्पांच्या प्रगतीमुळे भारत मोबाईल फोन आयातदाराकडून निर्यातदाराकडे वळत आहे

या प्रश्नात इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाला सेमीकंडक्टर उत्पादनाला चालना देण्यासाठी आणि इलेक्ट्रॉनिक्स परिसंस्था बळकट करण्यासाठी भारत सेमीकंडक्टर मिशन, प्रोत्साहन आणि रोजगार आणि निर्यातीवरील परिणाम यासह केलेल्या उपाययोजनांचा तपशील सांगण्यास सांगितले गेले.

पूनमबेन हेमतभाई मादमने विचारले; इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने (मंत्री अश्विनी वैष्णव) उत्तर दिले.

• सूचीबद्ध प्रमुख योजनाः लार्ज स्केल इलेक्ट्रॉनिक्ससाठी पी. एल. आय., आयटी हार्डवेअरसाठी पी. एल. आय. 2, ई. एम. सी. 2, एस. पी. ई. सी. एस. आणि ई. सी. एम. एस.
• इलेक्ट्रॉनिक्सचे उत्पादन ₹1.9 लाख कोटींवरून (2014-15) ₹1 लाख कोटींपर्यंत (2025-26) वाढले.
• इलेक्ट्रॉनिक्सची निर्यात 38 हजार कोटींवरून (2014-15) 4 लाख 24 हजार कोटींपर्यंत (2025-26) वाढली.
• मोबाईल फोनचे उत्पादन 33 पटीने वाढले आणि 2014-15 आणि 2025-26 दरम्यान निर्यात 165 पटीने वाढली.
• भारतात वापरले जाणारे अंदाजे 99.2% मोबाईल फोन भारतात तयार केले जातात.
• आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये स्मार्टफोन ही भारतातील सर्वाधिक निर्यात होणारी वैयक्तिक वस्तू बनली.
• इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन क्षेत्र सुमारे 25 लाख रोजगारांना (प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष) आधार देते.
• केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 62,500 कोटी रुपयांच्या अर्थसंकल्पीय खर्चाच्या मोबाईल फोन उत्पादन योजनेला (एम. पी. एम. एस.) मंजुरी दिली.
• सेमीकॉन इंडिया कार्यक्रमांतर्गत, 6 राज्यांमधील 12 उत्पादन प्रकल्पांना मंजुरी देण्यात आली असून एकूण 1.64 लाख कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीचे वचन देण्यात आले आहे.
• तीन मान्यताप्राप्त सेमीकंडक्टर प्रकल्पांमधून व्यावसायिक उत्पादन सुरू झाले आहे.
• केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 1.27 लाख कोटी रुपयांच्या खर्चासह 15.07.2026 वर सेमीकॉन 2 ला मंजुरी दिली.
• सेमीकॉन 2 चिप रचना, यंत्रे/साहित्य, फॅब, ए. टी. एम. पी./ओ. एस. ए. टी., संशोधन आणि विकास आणि प्रतिभा विकास या सहा स्तंभांवर लक्ष केंद्रित करते.

ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.

मूळ दस्तावेज