संसद संसदेचा प्रश्न आणि उत्तर
सेमीकंडक्टर प्रकल्पांच्या प्रगतीमुळे भारत मोबाईल फोन आयातदाराकडून निर्यातदाराकडे वळत आहे
या प्रश्नाने इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाला सेमीकंडक्टर उत्पादनाला चालना देण्यासाठी आणि इलेक्ट्रॉनिक्स परिसंस्था बळकट करण्यासाठी केलेल्या उपाययोजनांची माहिती देण्यास सांगितले, ज्यात इंडिया सेमीकंडक्टर मिशनच्या तपशीलांचा समावेश आहे.
या प्रश्नात इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाला सेमीकंडक्टर उत्पादनाला चालना देण्यासाठी आणि इलेक्ट्रॉनिक्स परिसंस्था बळकट करण्यासाठी भारत सेमीकंडक्टर मिशन, प्रोत्साहन आणि रोजगार आणि निर्यातीवरील परिणाम यासह केलेल्या उपाययोजनांचा तपशील सांगण्यास सांगितले गेले.
विचारले आणि उत्तर दिलेः पूनमबेन हेमतभाई मादमने विचारले; इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने (मंत्री अश्विनी वैष्णव) उत्तर दिले.
काय म्हणाले सरकार
- सूचीबद्ध प्रमुख योजनाः लार्ज स्केल इलेक्ट्रॉनिक्ससाठी पी. एल. आय., आयटी हार्डवेअरसाठी पी. एल. आय. 2, ई. एम. सी. 2, एस. पी. ई. सी. एस. आणि ई. सी. एम. एस.
- इलेक्ट्रॉनिक्सचे उत्पादन ₹1.9 लाख कोटींवरून (2014-15) ₹1 लाख कोटींपर्यंत (2025-26) वाढले.
- इलेक्ट्रॉनिक्सची निर्यात 38 हजार कोटींवरून (2014-15) 4 लाख 24 हजार कोटींपर्यंत (2025-26) वाढली.
- मोबाईल फोनचे उत्पादन 33 पटीने वाढले आणि 2014-15 आणि 2025-26 दरम्यान निर्यात 165 पटीने वाढली.
- भारतात वापरले जाणारे अंदाजे 99.2% मोबाईल फोन भारतात तयार केले जातात.
- आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये स्मार्टफोन ही भारतातील सर्वाधिक निर्यात होणारी वैयक्तिक वस्तू बनली.
- इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन क्षेत्र सुमारे 25 लाख रोजगारांना (प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष) आधार देते.
- केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 62,500 कोटी रुपयांच्या अर्थसंकल्पीय खर्चाच्या मोबाईल फोन उत्पादन योजनेला (एम. पी. एम. एस.) मंजुरी दिली.
- सेमीकॉन इंडिया कार्यक्रमांतर्गत, 6 राज्यांमधील 12 उत्पादन प्रकल्पांना मंजुरी देण्यात आली असून एकूण 1.64 लाख कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीचे वचन देण्यात आले आहे.
- तीन मान्यताप्राप्त सेमीकंडक्टर प्रकल्पांमधून व्यावसायिक उत्पादन सुरू झाले आहे.
- केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 1.27 लाख कोटी रुपयांच्या खर्चासह 15.07.2026 वर सेमीकॉन 2 ला मंजुरी दिली.
- सेमीकॉन 2 चिप रचना, यंत्रे/साहित्य, फॅब, ए. टी. एम. पी./ओ. एस. ए. टी., संशोधन आणि विकास आणि प्रतिभा विकास या सहा स्तंभांवर लक्ष केंद्रित करते.
दस्तऐवजातही
- या उत्तरात असे म्हटले आहे की, 2014 मध्ये भारत मोबाईल फोनचा निव्वळ आयातदार असल्याने निव्वळ निर्यातदार बनला.
- या उत्तरात नमूद केले आहे की मान्यताप्राप्त बारा पैकी तीन सेमीकंडक्टर प्रकल्पांनी आधीच व्यावसायिक उत्पादन सुरू केले आहे.
हे कसे लिहिले गेले?
आपल्या स्वतःच्या संगणकावर चालणाऱ्या ए. आय. मॉडेलने सरकारी दस्तऐवज वाचले आणि हा सारांश लिहिला. कोणीही त्याची तपासणी केलेली नाही.
आकडेवारी तपासली गेली. या सारांशातील प्रत्येक संख्या स्वयंचलित तपासणीद्वारे दस्तऐवजात आढळली.
ती तपासणी तुलना करते संख्या केवळ. हे पुष्टी करू शकत नाही की शब्दलेखन दस्तऐवज काय म्हणते ते सांगते-म्हणून मूळ दस्तऐवज नेहमीच अधिकृत असतो.
हे पृष्ठ यंत्राद्वारे अनुवादित केले गेले होते; इंग्रजी मजकूर आणि मूळ दस्तऐवज अधिकृत आहेत.
मूळ दस्तावेज
भारतीय संसद-प्रश्न आणि उत्तरे (लोकसभा, तारांकित)
सरकारला प्रश्न · संदर्भ लोकसभेचा प्रश्न 246 (सत्र 8) · 5 ऑगस्ट 2026
ते येथे वाचा
चर्चा
या दस्तऐवजाबाबत अद्याप कोणीही चर्चा केलेली नाही.