डी. पी. डी. पी. कायदा मुलांच्या डेटा प्रक्रियेसाठी पालकांची संमती अनिवार्य करतो.

या प्रश्नाने इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाला विचारले की त्यांनी 16 वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडियावर बंदी घालणाऱ्या जागतिक चौकटीचा अभ्यास केला आहे का, वय-पडताळणी व्यवहार्यतेचे मूल्यांकन केले आहे का आणि पालकांची संमती किंवा वयाचे निर्धारण अनिवार्य करण्यासाठी कोणतेही कायदेशीर प्रस्ताव किंवा भागधारकांशी सल्लामसलत सुरू आहे का.

विचारले आणि उत्तर दिलेः गुरमीत सिंग यांनी विचारले मीत हेयर; इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने (मंत्री अश्विनी वैष्णव) उत्तर दिले.

काय म्हणाले सरकार

• सरकारला जागतिक नियामक घडामोडींची जाणीव आहे आणि देशांतर्गत धोरण तयार करताना, सुरक्षा, गोपनीयता आणि डिजिटल समावेशन यांच्यात समतोल साधताना त्यांची तपासणी केली जाते.
• आय. टी. नियम 2021 मध्ये मध्यस्थांनी हे सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे की वापरकर्ते मुलांसाठी हानिकारक माहिती होस्ट करत नाहीत किंवा सामायिक करत नाहीत.
• मध्यस्थांनी भारतीय न्याय संहिता, 2023, भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता, 2023 किंवा पॉक्सो कायदा, 2012 अंतर्गत मुलांचा समावेश असलेल्या गुन्ह्यांची नोंद करणे आवश्यक आहे.
• अलीकडील आय. टी. नियमांच्या सुधारणांसाठी सामाजिक माध्यम मंचांनी न्यायालयाच्या आदेशानंतर किंवा सरकारच्या सूचनेनंतर तीन तासांच्या आत बेकायदेशीर सामग्री काढून टाकणे आवश्यक आहे.
• डिजिटल वैयक्तिक डेटा संरक्षण कायदा, 2023 मुलांच्या डेटावर प्रक्रिया करण्यासाठी पालकांची संमती अनिवार्य करतो आणि मुलांप्रती ट्रॅकिंग, वर्तणुकीचे निरीक्षण किंवा लक्ष्यित जाहिरातींवर बंदी घालतो.
• एम. ई. आय. टी. वाय. ने आय. एस. ई. ए. प्रकल्पांतर्गत 6,650 जागरूकता कार्यशाळा आयोजित केल्या आहेत, ज्यात 11.37 लाखांहून अधिक सहभागींचा समावेश आहे.
• शिक्षण मंत्रालयाने सुरक्षित ऑनलाइन शिक्षणासाठी जुलै 2020 मध्ये प्रज्ञाता मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आणि सी. बी. एस. ई./एन. सी. ई. आर. टी. ने अभ्यासक्रमातील बदल आणि शालेय मार्गदर्शक तत्त्वांसह सायबर सुरक्षा उपायांची अंमलबजावणी केली आहे.

दस्तऐवजातही

• वय-निर्धारण किंवा पालकांची संमती अनिवार्य करण्यासाठी विशिष्ट कायदेविषयक प्रस्ताव सध्या सक्रिय विचाराधीन आहेत की नाही हे उत्तर स्पष्टपणे सांगत नाही, परंतु डी. पी. डी. पी. कायदा आधीच डेटा प्रक्रियेसाठी पालकांची संमती अनिवार्य करतो हे नमूद करतो.
• उत्तर नवीन बाल-सुरक्षा नियमांच्या अंमलबजावणीसाठी विशिष्ट कालमर्यादा प्रदान करत नाही, केवळ असे नमूद करते की सरकार सल्लामसलतीचा दृष्टीकोन स्वीकारते आणि नियमितपणे भागधारकांशी संलग्न असते.
• उत्तर वय-पडताळणी यंत्रणेवरील विशिष्ट व्यवहार्यता मूल्यांकनाचा तपशील देत नाही, परंतु भारताच्या तांत्रिक परिसंस्थेच्या संदर्भात जागतिक घडामोडींची तपासणी केली जाते असे नमूद करते.