भारतीय आर्थिक विकासाचा आराखडा

शाश्वत समृद्धी साध्य करण्यासाठीची धोरणे ओळखण्यासाठी जागतिक परिस्थितीच्या प्रकाशात वित्तविषयक स्थायी समितीने भारतीय आर्थिक विकासाच्या आराखड्याची तपासणी केली. दीर्घकालीन विकासाला पाठबळ देण्यासाठी गुंतवणूक वाढवणे आणि पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा करणे यासारख्या आवश्यक आर्थिक बदलांची रूपरेषा असल्याने नागरिकांसाठी हे महत्त्वाचे आहे.

हा अहवाल अर्थ मंत्रालय आणि व्यापक भारतीय अर्थव्यवस्थेशी संबंधित आहे, ज्याचा उत्पादन, एमएसएमई, कृषी, बँकिंग, पायाभूत सुविधा आणि ऊर्जा यासह क्षेत्रांवर परिणाम होतो.

• शाश्वत समृद्धी साध्य करण्यासाठी भारताला एका दशकासाठी वार्षिक 8 टक्के वास्तविक जी. डी. पी. वाढीची आवश्यकता आहे, जी. डी. पी. चा वाटा म्हणून गुंतवणूक 31 टक्क्यांवरून 35 टक्क्यांपर्यंत वाढवणे आवश्यक आहे, असे समितीने नमूद केले.
• उत्पादनासाठी, समितीने स्पर्धात्मकता वाढवणे, संशोधन आणि विकास गुंतवणूक वाढवणे, व्यापार करारांवर वाटाघाटी करणे, उच्च-तंत्रज्ञान क्षेत्रांसाठी पी. एल. आय. योजनेच्या पाठिंब्याचा विस्तार करणे आणि थेट परकीय गुंतवणुकीसाठी गुंतवणूकदारांच्या आधारामध्ये विविधता आणण्याची शिफारस केली.
• एम. एस. एम. ई. साठी, समितीने डिजिटल पत मूल्यांकनाला प्रोत्साहन देणे, कमी सेवा असलेल्या प्रदेशांमध्ये पत व्याप्ती वाढवणे, बाजार जोडणीसाठी डिजिटल साधने वाढवणे, सूचीबद्ध एम. एस. एम. ई. साठी प्रकटीकरण निकष सुलभ करणे आणि रोजगारासाठी श्रमप्रधान एम. एस. एम. ई. ला प्राधान्य देण्याची शिफारस केली.
• कृषी क्षेत्रासाठी, समितीने पीक वैविध्यीकरणाला प्रोत्साहन देणे, पुरवठा साखळीच्या पायाभूत सुविधा बळकट करणे आणि पुरवठा बाजूच्या चलनवाढीचे लक्ष्य ठेवण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी कृषी तंत्रज्ञानात खाजगी क्षेत्राच्या सहभागाला प्रोत्साहन देण्याची शिफारस केली.
• किंमतींच्या स्थिरतेसाठी, समितीने शीतगृह आणि डिजिटल बाजार जोडणीद्वारे पुरवठा साखळी बळकट करण्याची, केंद्रीय अर्थसंकल्पातील नियामक सुधारणांची अंमलबजावणी करण्याची आणि जन विश्वास विधेयक 2 अंतर्गत अनुपालन सुलभ करण्याची शिफारस केली.
• बँकिंग क्षेत्रासाठी, समितीने ठेवींच्या वाढीला मागे टाकत पत वाढीचे संरचनात्मक आव्हान अधोरेखित केले आणि ठेवी एकत्रित करण्यास प्रोत्साहन देणे, जोखीम व्यवस्थापन बळकट करणे आणि एनबीएफसी आणि सहकारी बँकांमध्ये तणाव चाचणीचा विस्तार करण्याची शिफारस केली.
• पायाभूत सुविधांसाठी, समितीने वित्तीय शिस्त राखताना, उच्च रसद खर्च आणि पर्यावरणीय मंजुरी विलंब यासारख्या आव्हानांना तोंड देताना भांडवली खर्चाला चालना देण्याची शिफारस केली.
• ऊर्जा संक्रमणासाठी, समितीने वैविध्यपूर्ण अक्षय उर्जेतील गुंतवणुकीला गती देण्याची, खनिज पुरवठा साखळी बळकट करण्याची आणि विद्युत वाहनांकडे संक्रमणाला प्रोत्साहन देण्याची शिफारस केली.

ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.

मूळ दस्तावेज