आय. टी. ए.-1 मध्ये एक्झिट क्लॉज, डेटा प्रायव्हसीचे नियम नाहीत, समितीचा निष्कर्ष

दळणवळण आणि माहिती तंत्रज्ञानावरील स्थायी समितीने माहिती तंत्रज्ञान कराराचा (आय. टी. ए.-1) भारताच्या इलेक्ट्रॉनिक्स उद्योगावर, नियामक स्वायत्ततेवर आणि सायबर सुरक्षेवर होणाऱ्या परिणामाची तपासणी केली. हा करार नागरिकांसाठी महत्त्वाचा आहे कारण हा करार माहिती तंत्रज्ञान उत्पादनांची किंमत आणि उपलब्धता, देशांतर्गत उत्पादनाची वाढ आणि डेटा गोपनीयता मानकांवर परिणाम करतो.

दळणवळण आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय; भारतीय इलेक्ट्रॉनिक्स उद्योग, आयातदार आणि माहिती तंत्रज्ञान उत्पादनांचे ग्राहक.

• आय. टी. ए.-1 अंतर्गत शून्य-शुल्क आयातीमुळे भारताच्या अविकसित इलेक्ट्रॉनिक्स उद्योगाला जागतिक स्पर्धा, चीनसारख्या देशांवरील आयातीवरील अवलंबित्व वाढणे आणि उत्पादनाऐवजी असेंब्लीमध्ये क्रियाकलापांवर लक्ष केंद्रित करणे उघड झाले आहे, असे निरीक्षण समितीने नोंदवले.
• समितीने नमूद केले की आय. टी. ए.-1 मध्ये निर्गमन कलम किंवा पुन्हा वाटाघाटी करण्याची यंत्रणा नाही आणि ती भारताच्या नियामक स्वायत्ततेवर मर्यादा घालून आणि स्वाक्षरी न करणाऱ्या देशांना लाभ मिळवण्याची परवानगी देत, सर्वाधिक पसंतीच्या राष्ट्र आधारावर लागू होते.
• करारामुळे भारतीय माहिती तंत्रज्ञान उद्योगावर होणाऱ्या परिणामाचे परीक्षण करण्यासाठी उच्चस्तरीय अधिकारप्राप्त आंतर-मंत्रालयीन समिती स्थापन करण्याची शिफारस समितीने केली.
• समितीने गैर-शुल्क उपाययोजनांचा अवलंब करणे, डब्ल्यू. टी. ओ. मध्ये हिंसक किंमतींचा मुद्दा उपस्थित करणे आणि द्वैपाक्षिक मुक्त व्यापार करारांचा पाठपुरावा करणे यासारख्या अंतरिम उपाययोजनांची शिफारस केली.
• समितीने नमूद केले की आय. टी. ए.-1 हे सायबर सुरक्षा प्रोटोकॉल किंवा डेटा गोपनीयता मानकांकडे लक्ष देत नाही, ज्यामुळे पाळत ठेवण्याच्या क्षमतेसह एम्बेडेड सॉफ्टवेअरमुळे संभाव्यपणे जोखीम वाढते.
• समितीने डिजिटल वैयक्तिक डेटा संरक्षण कायदा, 2023 लागू करण्याची आणि मान्यताप्राप्त प्रयोगशाळांमध्ये आयात केलेल्या उपकरणांची कडक सुरक्षा चाचणी आणि प्रमाणीकरण अनिवार्य करण्याची शिफारस केली.
• समितीने नमूद केले की भारताने आय. टी. ए.-2 वर स्वाक्षरी केलेली नाही, ज्यामध्ये निर्गमन कलमाचा अभाव आहे आणि 5जी आणि ए. आय. तंत्रज्ञानात वापरल्या जाणार्या उत्पादनांचे संदिग्धपणे वर्गीकरण केले आहे.
• समितीने 5जी उपकरणे आणि ए. आय. घटकांचा समावेश, संकरीत डिजिटल उत्पादनांसाठी स्पष्ट वर्गीकरण, नवीन सुसंगत प्रणाली (एच. एस.) लाइन कोड आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणासाठी यंत्रणा याबाबत डब्ल्यू. टी. ओ. कडे चिंता व्यक्त करण्याची शिफारस केली.
• माहिती तंत्रज्ञान उत्पादनांच्या वाढत्या वापरामुळे ई-कचरा निर्मिती वाढली आहे असे निरीक्षण समितीने नोंदवले आणि कर लाभांद्वारे पुनर्वापरास प्रोत्साहन देणे, अनौपचारिक कचरा संग्राहकांना औपचारिक प्रणालींमध्ये समाकलित करणे आणि हरित तंत्रज्ञान गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देण्याची शिफारस केली.
• समितीने डब्ल्यू. टी. ओ. मध्ये विकसनशील देशांसाठी विशेष आणि प्राधान्याचा व्यवहार करण्यासाठी वाटाघाटी करण्याची आणि त्यांच्याशी द्विपक्षी/बहुपक्षीय मुक्त व्यापार करार विकसित करण्याची शिफारस केली.

ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.

मूळ दस्तावेज