ग्रामीण मुलींच्या शिक्षणासाठी सामाजिक माध्यमांपर्यंत पोहोचण्याचे काम विचारणा करूनही कोणत्याही स्वयंसेवी संस्थेला देण्यात आलेले नाही

उत्तराखंडसह ग्रामीण भागातील विद्यार्थिनींना उच्च शिक्षणात नावनोंदणी करण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी गेल्या तीन वर्षांत उचलण्यात आलेल्या पावलांचा तपशील आणि सामाजिक माध्यमांद्वारे याचा प्रचार करण्याचे काम स्वयंसेवी संस्थांना देण्यात आले होते का, असा प्रश्न शिक्षण मंत्रालयाला विचारण्यात आला. शिक्षण मंत्रालयाने अधिकृत प्रतिसाद दिला.

विचारले आणि उत्तर दिलेः विचारलेः श्री अजय भट्ट (खासदार); उत्तर दिलेः शिक्षण मंत्रालय (मंत्री श्री धर्मेंद्र प्रधान).

काय म्हणाले सरकार

• पीएम-उषा (प्रधानमंत्री उच्चतर शिक्षा अभियान) जून 2023 मध्ये सुरू करण्यात आले, ज्याचा खर्च ₹1 कोटी इतका असून तो मार्च 2028 पर्यंत वाढवण्यात आला आहे.
• पीएम-उषाच्या लैंगिक समावेशन आणि समानता उपक्रम (जी. आय. ई. आय.) घटकाचा उद्देश एसटीईएम आणि व्यावसायिक अभ्यासक्रमांमध्ये मुलींची नोंदणी सुधारणे हा आहे.
• यू. जी. सी. ने राष्ट्रीय पदव्युत्तर अभ्यास शिष्यवृत्ती (एन. एस. पी. जी.) आणि सावित्रीबाई ज्योती राव फुले सिंगल गर्ल चाइल्ड फेलोशिप लागू केली आहे.
• ए. आय. सी. टी. ई. महिलांसाठी ए. आय. सी. टी. ई. प्रगती शिष्यवृत्ती योजना आणि ए. आय. सी. टी. ई. स्वनाथ शिष्यवृत्ती योजनेसह शिष्यवृत्ती देते.
• आय. आय. टी. आणि एन. आय. टी. मधील अतिसंख्याक जागांमुळे महिलांची नोंदणी 10 टक्क्यांहून कमी होऊन 20 टक्क्यांहून अधिक झाली.
• एसटीईएमच्या सहभागाला पाठिंबा देण्यासाठी प्रत्येक जिल्ह्यात मुलींचे एक वसतिगृह उभारण्याची अर्थसंकल्पात कल्पना आहे.
• उच्च शिक्षणातील अखिल भारतीय महिलांची नोंदणी 2 कोटी 26 लाखांवरून (2021-22) 2.23 कोटींवर (2023-24) वाढली.
• अखिल भारतीय महिला एकूण नावनोंदणी गुणोत्तर (जी. ई. आर.) 2021-22 आणि 2023-24 दरम्यान 28.5 वरून 31.2 पर्यंत वाढले.
• उत्तराखंडमध्ये महिलांची नोंदणी 2.82 लाखांवरून 3.24 लाखांपर्यंत वाढली असून जी. ई. आर. 43.7 वरून 51.7 पर्यंत वाढला आहे.

दस्तऐवजातही

• या प्रश्नाचा (ब) भाग असूनही, कोणत्याही स्वयंसेवी संस्थेला (एनजीओ) सोशल मीडियाच्या माध्यमातून प्रसिद्धी देण्याचे काम सोपवण्यात आले होते की नाही हे उत्तर स्पष्टपणे सांगत नाही.
• उत्तरात नमूद केले आहे की महिलांचे एकूण नावनोंदणी गुणोत्तर (जी. ई. आर.) पुरुष जी. ई. आर. पेक्षा सातत्याने जास्त राहिले, परिणामी लिंग समानता निर्देशांक (जी. पी. आय.) 1 पेक्षा जास्त राहिला.